Hatalarımızla Nasıl Yüzleşebiliriz?

Hatalarınızı kolayca kabul eder misiniz yoksa inkara mı geçersiniz? Hatalarla yüzleşmenin zorluğunu ve bu konudaki bilimsel araştırmaları mercek altına aldık.

YAZAR: İpek Aykol
ABONE OL
04 Ocak 2021 Pazartesi 11:54 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi

Ne kadar iyi niyetli olursanız olun, hayatta mutlaka bir gün siz de hata yapacaksınız. Hataları sindirmesi çok zordur, bu yüzen hatalarımızla yüzleşmek yerine onları küçültür ve önemsemeyiz. Çoğu zaman da haklı olduğumuza dair kanıt ararız. Psikolojide “bilişsel uyumsuzluk” olarak bilinen bu durum, zıtlaşan iki düşünce, inanış veya fikre sahip olduğumuz zaman ortaya çıkar. Örneğin siz, kendinizin çok kibar ve adaletli bir insan olduğunuzu düşünebilirsiniz; bu yüzden trafikte birinin yolunu kesince “uyumsuzluk” hissedersiniz. Bu yüzden hatanızı inkar edersiniz, öteki şoförün sizi görmesi gerektiğini savunursunuz veya yol hakkının sizde olduğunu savunursunuz. Bazen de hatalarınızı haklı çıkarmaya çalışırsınız. Hatalı olduğunuzda özür dilediğiniz zaman, bu uyumsuzluğu kabul etmiş olursunuz ve bu da tatlı bir his değildir. Günlük hayatta karşımıza çıkan diğer bir örnek ise zararlı olduğunu bildiği halde sigara içip, “Ama stresimi alıyor” diyerek kendini haklı çıkarmaktır.

Avrupa Sosyal Psikoloji Dergisi’nde çıkan bir araştırmada, hatalarından sonra özür dilemeyi reddeden insanların özgüvenlerinin daha yüksek olduğunu savunuyor. Mesela eşinizden özür diliyorsanız, ona sizi affedip affetmemek konusunda seçim hakkı verdiğinizi düşünüyorsunuz; bu da sizin güç ve kontrol hissinizi tetikliyor. Güç ve kontrol hissine daha sıkı sarılan insanların özür dilemeleri bu gibi durumlarda daha zorlaşıyor. Her ne kadar bir insanın kendini güçlü hissetmesi kısa vadede güzel bir durum olsa da, uzun vadede ilişkilerinin güven temelini sarsarak çatışmalara ve sonunda ayrılığa sebep oluyor. Hatalarınızı kabul etmediğiniz zaman, eleştiriye kapalı bir insan oluyorsunuz.

Standford araştırmacılarının yaptığı bir diğer çalışmada ise, insanların değiştirebilecekleri davranışlar için daha fazla sorumluluk aldıkları bulunmuştur. Peki hatalarınızı kabul ederek davranışınızı nasıl değiştirirsiniz?

İlk adım, bu uyuşmazlığı fark etmektir. Uyuşmazlık hissettiğiniz zaman genelde kafa karışıklığı, stres, utanç ve suçluluk hissedersiniz. Bunları hissetmeniz haksız olduğunuz anlamına gelmese de, böyle hissettiğiniz zaman “Acaba nerede hatalıyım?” diye düşünmeye başlayabilirsiniz. Geçmişte hatalı olduğunuz, ama yine de kendinizi savunduğunuz bir durumu düşünün. Aynı zamanda insanların aslında düşündüğünüzden daha affedici olduğunu unutmayın. Dürüstlük ve alçak gönüllülük gibi özellikler sizi daha insan canlısı yapar. Eğer haksız olduğunuzun çok bariz olduğu bir durumda iseniz, küçük düşersiniz ve insanlar sizin özgüveninizin düşük olduğunu düşünebilir.

Kendini Sevmenin Yolları

Anksiyete İle Nasıl Başa Çıkılır?

Neden Bir Rutine Sahip Olmalıyız?

EN ÇOK OKUNANLAR

Haftanın Favori 10 Stili
Haftanın Favori 10 Stili

Haftanın Favori 10 Stili

1 dakika okunma süresi
Saçlar Güneşe Hazır mı?
Saçlar Güneşe Hazır mı?

Saçlar Güneşe Hazır mı?

1 dakika okunma süresi
İoki'de Alem Art Dinner
İoki'de Alem Art Dinner

İoki'de Alem Art Dinner

1 dakika okunma süresi
Haftanın Favori 10 Stili
Haftanın Favori 10 Stili

Haftanın Favori 10 Stili

1 dakika okunma süresi
30'lu Yaşlarda Kilo Vermenin 12 Sürdürülebilir Yolu
30'lu Yaşlarda Kilo Vermenin 12 Sürdürülebilir Yolu

30'lu Yaşlarda Kilo Vermenin 12 Sürdürülebilir Yolu

14 dakika okunma süresi
Burcu Biricik'in “Camdaki Kız” Stili
Burcu Biricik'in “Camdaki Kız” Stili

Burcu Biricik'in “Camdaki Kız” Stili

1 dakika okunma süresi
Radarımızdaki Genç Yıldızlar
Radarımızdaki Genç Yıldızlar

Radarımızdaki Genç Yıldızlar

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?
Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?

Narsisistik Kişiliğe Psikanalizlerin Gözünden Bakın
Narsisistik Kişiliğe Psikanalizlerin Gözünden Bakın

Narsisistik Kişiliğe Psikanalizlerin Gözünden Bakın

Anoreksiya Nervoza Nedir?
Anoreksiya Nervoza Nedir?

Anoreksiya Nervoza Nedir?

Psikoterapi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar
Psikoterapi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Psikoterapi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Alışkanlık Nasıl Kazanılır?
Alışkanlık Nasıl Kazanılır?

Alışkanlık Nasıl Kazanılır?

En İyi 10 Psikoloji Kitabı
En İyi 10 Psikoloji Kitabı

En İyi 10 Psikoloji Kitabı

Alışveriş Bağımlısı mısınız?
Alışveriş Bağımlısı mısınız?

Alışveriş Bağımlısı mısınız?

Uzun ve Mutlu İlişkilerin Sırrı
Uzun ve Mutlu İlişkilerin Sırrı

Uzun ve Mutlu İlişkilerin Sırrı

Kronik Stresten Arının
Kronik Stresten Arının

Kronik Stresten Arının

En İyi 5 Psikoloji Podcast'i
En İyi 5 Psikoloji Podcast'i

En İyi 5 Psikoloji Podcast'i

Renklerin Psikolojimiz Üzerinde Etkileri
Renklerin Psikolojimiz Üzerinde Etkileri

Renklerin Psikolojimiz Üzerinde Etkileri

Erteleme Alışkanlığından Nasıl Kurtulabiliriz?
Erteleme Alışkanlığından Nasıl Kurtulabiliriz?

Erteleme Alışkanlığından Nasıl Kurtulabiliriz?