Yeme Bozukluğu Nedir?

Kaliforniya'da yaşayan psikolog ve öğretim görevlisi İpek Aykol, yeme bozukluğunu ve nedenlerini anlatıyor.

YAZAR: İPEK AYKOL
ABONE OL
29 Eylül 2020 Salı 17:33 | Son Güncellenme:
6 dakika okunma süresi
Yeme Bozukluğu Nedir?

Çoğu insanın aşırı yemek yediği bazı zamanlar olabilir; örneğin doğum günü partileri, bayramlar, kutlamalar. Tıkınırcasına yemek yeme davranışında kişi yemek karşısında kontrolü kaybederek durumdan dolayı rahatsızlık duyar. Tıkınırcasına yemek yeme davranışında aşırı miktarda yemeği çok hızlı tüketmek, rahatsızlık hissedene kadar yemek, hatta aç olunmadığı zamanda bile yemek yeme davranışı görülür. Bazen bu davranış nedeniyle hissedilen utanma duygusundan dolayı bireyler yalnız yemek yemeyi tercih ederler ve zamanla depresyona sürüklenirler. Aşırı yeme davranışının sonucu olarak depresyon ve duygusal sorunlara ek olarak görülen sağlık problemleri ise diyabet, yüksek tansiyon, yüksel kolesterol, safra kesesi hastalıkları ve kalp rahatsızlıklarıdır. Bulimia’nın tersine, tıkınırcasına yeme bozukluğunda kusma olmadığı için bireyler kilo alır ve obezite görülebilir. Bu rahatsızlık kadınlarda, erkeklerden daha sık görülmektedir.

Aşırı yeme davranışından sonra hissedilen olumsuz duygular ile baş etmeye çalışan birey, rahatlamak için tekrar yemeğe başvurur ve bu şekilde kısır döngü oluşur. Dış görünüşte yarattığı sıkıntılar ve getirdiği stresten dolayı insanları çok olumsuz etkileyen bir rahatsızlıktır. Tıkınırcasına yeme bozukluğunda aşırı yemek yeme nöbetleri üç ay boyunca haftada en az bir kere ortaya çıkar. Nöbetlerin sıklığına göre hafif, orta, ciddi ve aşırı olarak kategorilendirilir. 

Belirtiler:

Doyduğu halde yemeye devam etmek

Yemek yeme davranışını durduramamak, kontrol edememek

Daha sonra yemek için gizlice yemek depolayıp saklamak

Başkalarının etrafında normal miktarda yiyip sonrasında tıkınmak

Stres ve endişe gibi hislerden yemek yiyerek kurtulmak

Tıkınırken hissizleşmek

Ne kadar yemek yenirse yensin tatmin olamamak

Sebepleri:

Biyolojik: Hormonal düzensizlikler, genetik yapı gibi biyolojik bozukluklar.

Psikolojik: Depresyon ve aşırı yemek yeme bozukluğu arasında güçlü bir ilişki vardır. Vücuttan memnun olmama, düşük özgüven, hislerle sağlıklı başa çıkamama gibi faktörler de bu rahatsızlığa sebep olabilir. Geçmişte cinsel istismara uğramak, travma geçmişi de en yaygın görülen sebeplerdendir.

Sosyal ve kültürel: Geçmişte cinsel istismara uğramak, travma geçmişi, zayıf olmak konusunda sosyal baskı, çevreden vücut görünümü ile olumsuz eleştiri almak.

‘Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu’nun tedavisi psikiyatristler, beslenme uzmanları ve terapistler ile uygulanan tedaviler sayesinde mümkündür. Bu tip tedavilerde bu davranışın altında yatan sebepler incelenir. Aşırı yeme davranışını tetikleyen duygusal tetikleyiciler belirlenir ve bu tetikleyiciler ile baş etmek için sağlıklı başa çıkma mekanizmaları öğrenilir.

Tıkınmak istediğimiz zaman ne yapacağız?

1. Nefes alın: Yavaşlayıp nefes aldığımızda yargısız bir şekilde dikkatimizi vücudumuza veririz ve bu şekilde parasempatik sinir sistemimiz devreye girer (“dinlen ve sindir” modu). Bunun sonucu olarak da beynimize rahatlama sinyalleri verilir. Rahatlama hissettiğiniz zaman tıkınma davranışında bulunmazsınız çünkü içinizde aç kurdu zaten doyurmuş olursunuz.

2. Mutfaktan çıkıp başka bir odaya geçip oturun.

3. Canınızın çekiyor olmasının yemek yemeyi gerektirmediğini kendinize hatırlatın. Oturup bekleyin. Güdüler kendi kendilerine geçerler.

4. Tıkınma davranışından sonra ne kadar mutsuz ve pişman hissettiğinizi kendinize hatırlatın.

5. Tıkınma isteğinizin duygusal bir ihtiyacınızın sonucu olduğunu kendinize hatırlatın.

6. “Aç mıyım?” sorusunu kendinize sorun.

7. Cevap hayır ise, “Yemek ile ne hissetmeye/hissetmemeye çalışıyorum?” sorusunu kendinize sorup cevabını bir yere yazın.

8. Sizi mutlu edip rahatlatan iki sağlıklı hareket belirleyin; örneğin arkadaşınızı aramak, dizi izlemek, yürümek gibi.

9. Tıkınmadan önce bu iki hareketi yapın.

10. Sonrasında hala tıkınmak istiyorsanız profesyonel yardım alın.  

Etiketler: BESLENME, YEME , İÇME, SAĞLIK

EN ÇOK OKUNANLAR

2021 Yılında Burçların ‘En'leri
2021 Yılında Burçların ‘En'leri

2021 Yılında Burçların ‘En'leri

8 dakika okunma süresi
Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni
Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni

Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni

1 dakika okunma süresi
Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri
Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri

Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri

10 dakika okunma süresi
Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap
Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap

Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap

3 dakika okunma süresi
En Kalıcı 10 Fondöten
En Kalıcı 10 Fondöten

En Kalıcı 10 Fondöten

1 dakika okunma süresi
Regé-Jean Page Kimdir?
Regé-Jean Page Kimdir?

Regé-Jean Page Kimdir?

8 dakika okunma süresi
Doğayla İç İçe Lokasyonlar
Doğayla İç İçe Lokasyonlar

Doğayla İç İçe Lokasyonlar

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Oil Pulling Tekniğini Cilt Bakım Rutininize Ekleyin
Oil Pulling Tekniğini Cilt Bakım Rutininize Ekleyin

Oil Pulling Tekniğini Cilt Bakım Rutininize Ekleyin

'Nail Art' Önerileri: Vintage Efekti
'Nail Art' Önerileri: Vintage Efekti

'Nail Art' Önerileri: Vintage Efekti

Haftanın 10 Güzellik İlhamı
Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Dudak Dolgusu Hakkında Merak Edilen Her Şey
Dudak Dolgusu Hakkında Merak Edilen Her Şey

Dudak Dolgusu Hakkında Merak Edilen Her Şey

Zayıflama Sürecinde Kilo Vermeyi Hızlandırmanın Yolları
Zayıflama Sürecinde Kilo Vermeyi Hızlandırmanın Yolları

Zayıflama Sürecinde Kilo Vermeyi Hızlandırmanın Yolları

Osmanlı'dan Günümüze Güzellik Sırları
Osmanlı'dan Günümüze Güzellik Sırları

Osmanlı'dan Günümüze Güzellik Sırları

Güzellik Ekürisi: Collagen Lift Paris Vitality
Güzellik Ekürisi: Collagen Lift Paris Vitality

Güzellik Ekürisi: Collagen Lift Paris Vitality

2021 Yılının 7 Saç Trendi
2021 Yılının 7 Saç Trendi

2021 Yılının 7 Saç Trendi

Narın Bilinmeyen Faydaları
Narın Bilinmeyen Faydaları

Narın Bilinmeyen Faydaları

Haftanın 10 Güzellik İlhamı
Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Uzun Saçlara Bakım Rehberi
Uzun Saçlara Bakım Rehberi

Uzun Saçlara Bakım Rehberi

Duygusal Açlık Yaşamayı Önlemenin Yolları
Duygusal Açlık Yaşamayı Önlemenin Yolları

Duygusal Açlık Yaşamayı Önlemenin Yolları