Yeme Bozukluğu Nedir?

Kaliforniya'da yaşayan psikolog ve öğretim görevlisi İpek Aykol, yeme bozukluğunu ve nedenlerini anlatıyor.

YAZAR: İPEK AYKOL
ABONE OL
29 Eylül 2020 Salı 17:33 | Son Güncellenme:
6 dakika okunma süresi
Yeme Bozukluğu Nedir?

Çoğu insanın aşırı yemek yediği bazı zamanlar olabilir; örneğin doğum günü partileri, bayramlar, kutlamalar. Tıkınırcasına yemek yeme davranışında kişi yemek karşısında kontrolü kaybederek durumdan dolayı rahatsızlık duyar. Tıkınırcasına yemek yeme davranışında aşırı miktarda yemeği çok hızlı tüketmek, rahatsızlık hissedene kadar yemek, hatta aç olunmadığı zamanda bile yemek yeme davranışı görülür. Bazen bu davranış nedeniyle hissedilen utanma duygusundan dolayı bireyler yalnız yemek yemeyi tercih ederler ve zamanla depresyona sürüklenirler. Aşırı yeme davranışının sonucu olarak depresyon ve duygusal sorunlara ek olarak görülen sağlık problemleri ise diyabet, yüksek tansiyon, yüksel kolesterol, safra kesesi hastalıkları ve kalp rahatsızlıklarıdır. Bulimia’nın tersine, tıkınırcasına yeme bozukluğunda kusma olmadığı için bireyler kilo alır ve obezite görülebilir. Bu rahatsızlık kadınlarda, erkeklerden daha sık görülmektedir.

Aşırı yeme davranışından sonra hissedilen olumsuz duygular ile baş etmeye çalışan birey, rahatlamak için tekrar yemeğe başvurur ve bu şekilde kısır döngü oluşur. Dış görünüşte yarattığı sıkıntılar ve getirdiği stresten dolayı insanları çok olumsuz etkileyen bir rahatsızlıktır. Tıkınırcasına yeme bozukluğunda aşırı yemek yeme nöbetleri üç ay boyunca haftada en az bir kere ortaya çıkar. Nöbetlerin sıklığına göre hafif, orta, ciddi ve aşırı olarak kategorilendirilir. 

Belirtiler:

Doyduğu halde yemeye devam etmek

Yemek yeme davranışını durduramamak, kontrol edememek

Daha sonra yemek için gizlice yemek depolayıp saklamak

Başkalarının etrafında normal miktarda yiyip sonrasında tıkınmak

Stres ve endişe gibi hislerden yemek yiyerek kurtulmak

Tıkınırken hissizleşmek

Ne kadar yemek yenirse yensin tatmin olamamak

Sebepleri:

Biyolojik: Hormonal düzensizlikler, genetik yapı gibi biyolojik bozukluklar.

Psikolojik: Depresyon ve aşırı yemek yeme bozukluğu arasında güçlü bir ilişki vardır. Vücuttan memnun olmama, düşük özgüven, hislerle sağlıklı başa çıkamama gibi faktörler de bu rahatsızlığa sebep olabilir. Geçmişte cinsel istismara uğramak, travma geçmişi de en yaygın görülen sebeplerdendir.

Sosyal ve kültürel: Geçmişte cinsel istismara uğramak, travma geçmişi, zayıf olmak konusunda sosyal baskı, çevreden vücut görünümü ile olumsuz eleştiri almak.

‘Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu’nun tedavisi psikiyatristler, beslenme uzmanları ve terapistler ile uygulanan tedaviler sayesinde mümkündür. Bu tip tedavilerde bu davranışın altında yatan sebepler incelenir. Aşırı yeme davranışını tetikleyen duygusal tetikleyiciler belirlenir ve bu tetikleyiciler ile baş etmek için sağlıklı başa çıkma mekanizmaları öğrenilir.

Tıkınmak istediğimiz zaman ne yapacağız?

1. Nefes alın: Yavaşlayıp nefes aldığımızda yargısız bir şekilde dikkatimizi vücudumuza veririz ve bu şekilde parasempatik sinir sistemimiz devreye girer (“dinlen ve sindir” modu). Bunun sonucu olarak da beynimize rahatlama sinyalleri verilir. Rahatlama hissettiğiniz zaman tıkınma davranışında bulunmazsınız çünkü içinizde aç kurdu zaten doyurmuş olursunuz.

2. Mutfaktan çıkıp başka bir odaya geçip oturun.

3. Canınızın çekiyor olmasının yemek yemeyi gerektirmediğini kendinize hatırlatın. Oturup bekleyin. Güdüler kendi kendilerine geçerler.

4. Tıkınma davranışından sonra ne kadar mutsuz ve pişman hissettiğinizi kendinize hatırlatın.

5. Tıkınma isteğinizin duygusal bir ihtiyacınızın sonucu olduğunu kendinize hatırlatın.

6. “Aç mıyım?” sorusunu kendinize sorun.

7. Cevap hayır ise, “Yemek ile ne hissetmeye/hissetmemeye çalışıyorum?” sorusunu kendinize sorup cevabını bir yere yazın.

8. Sizi mutlu edip rahatlatan iki sağlıklı hareket belirleyin; örneğin arkadaşınızı aramak, dizi izlemek, yürümek gibi.

9. Tıkınmadan önce bu iki hareketi yapın.

10. Sonrasında hala tıkınmak istiyorsanız profesyonel yardım alın.  

Etiketler: BESLENME, YEME , İÇME, SAĞLIK

EN ÇOK OKUNANLAR

Nazlı Kayı ile 5 Soru 5 Cevap
Nazlı Kayı ile 5 Soru 5 Cevap

Nazlı Kayı ile 5 Soru 5 Cevap

5 dakika okunma süresi
6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın
6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın

6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın

1 dakika okunma süresi
Göz Altı Morluklarına Veda Etme Vakti
Göz Altı Morluklarına Veda Etme Vakti

Göz Altı Morluklarına Veda Etme Vakti

1 dakika okunma süresi
İlham Veren Düğünler
İlham Veren Düğünler

İlham Veren Düğünler

1 dakika okunma süresi
Selma Çilek Çiftçi'den Dubai Rehberi
Selma Çilek Çiftçi'den Dubai Rehberi

Selma Çilek Çiftçi'den Dubai Rehberi

7 dakika okunma süresi
Süper Modellerden İlhamla Jean Giyme Rehberi
Süper Modellerden İlhamla Jean Giyme Rehberi

Süper Modellerden İlhamla Jean Giyme Rehberi

1 dakika okunma süresi
'Nail Art' Önerileri: Altın Tırnaklar
'Nail Art' Önerileri: Altın Tırnaklar

'Nail Art' Önerileri: Altın Tırnaklar

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Maya Maskesi ile Güzelleşin
Maya Maskesi ile Güzelleşin

Maya Maskesi ile Güzelleşin

'Nail Art' Önerileri: Altın Tırnaklar
'Nail Art' Önerileri: Altın Tırnaklar

'Nail Art' Önerileri: Altın Tırnaklar

En İyi Güneş Koruyuculu Nemlendiriciler
En İyi Güneş Koruyuculu Nemlendiriciler

En İyi Güneş Koruyuculu Nemlendiriciler

Haftanın 10 Güzellik İlhamı
Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Maske Kullanımı Cildimizi Nasıl Etkiliyor?
Maske Kullanımı Cildimizi Nasıl Etkiliyor?

Maske Kullanımı Cildimizi Nasıl Etkiliyor?

6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın
6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın

6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın

İrritabl Bağırsak Sendromu ve Psikoloji
İrritabl Bağırsak Sendromu ve Psikoloji

İrritabl Bağırsak Sendromu ve Psikoloji

Dişlerimizi Neden Sıkıyoruz?
Dişlerimizi Neden Sıkıyoruz?

Dişlerimizi Neden Sıkıyoruz?

Kadın Dostu Marka: Farmasi
Kadın Dostu Marka: Farmasi

Kadın Dostu Marka: Farmasi

Akşam Saatlerinde de Kilo Vermek Mümkün
Akşam Saatlerinde de Kilo Vermek Mümkün

Akşam Saatlerinde de Kilo Vermek Mümkün

Shiseido Ailesi Genişliyor
Shiseido Ailesi Genişliyor

Shiseido Ailesi Genişliyor

Aromaterapinin Gücü
Aromaterapinin Gücü

Aromaterapinin Gücü