Psikolojik Kaşınma Nedir?

Kaşıntının pek çok farklı türü vardır. Bu yazının konusu psikolojik kaşınmalar.

YAZAR: Dr. Sabri Burhanoğlu
ABONE OL
4 Ağustos 2021 Çarşamba 15:48 | Son Güncellenme:
6 dakika okunma süresi
Psikolojik Kaşınma Nedir?

Psikiyatrik bozukluklarla ilişkili kaşıntılarda tanısal sınırların çizilmesi zordur. Bazen kaşıntıda organik hastalık ve psikiyatrik bozukluk bir arada ortaya çıkar, bu durumlarda tablo daha da karışık bir hal alır. Psikiyatrik ve psikolojik faktörlerin kaşıntıyı oluşturabileceği veya ortadan kaldırabileceği sağlam kanıtlarla ortaya konmuştur. Psikiyatrik faktörler, birçok mekanizmayla kaşıntı algısını etkileyebilir. Yakın dönemde yaşanmış stresli yaşam olayları ile kaşıntı arasında bağlantı vardır. Yapılan çalışmalarda kızgınlık ve öfke gibi duyguları bastırma ve aşırı özverili, fedakar, hayır diyemeyen yapıya sahip kişilerde kronik kaşıntı görülebilmektedir. Kişinin kendi duygularını ifade edememe olarak tanımlanan aleksitimi durumu, kronik kaşıntı ile ilişkilendirilmiştir.

Psikolojik Kaşıntı Tanısı Nasıl Konulur?

Psikolojik kaşıntı, kaşıntıya neden olabilecek diğer faktörlerin dışlanmasından sonra konulabilecek tanıdır. Çoğu zaman deri sağlıklı görünümdedir. Psikolojik kaşıntı, kadınlarda daha fazla görülmektedir. Kaşıntı, hastaların büyük bir kısmında her gün olmak üzere daha çok akşamları ve geceleri görülür. Kaşıntı uyumayı dahi engelleyebilir. Psikodermatolojinin kurucularından Hollandalı psikiyatr Herman Musaph, 1967'de ilk kez 'psikojenik pruritus' terimini ileri sürmüştür. Psikojenik pruritus, organik nedenlerle açıklanmayan, psikolojik etkenlerle tetiklenen ya da şiddeti artan ve süregenlik kazanan kaşıntı türüdür. Saf psikolojik veya saf psikiyatrik kaşıntılardır.

Depresyon ve Kaşıntı İlişkisi

Psikojenik pruritusla birlikte en sık görülen psikiyatrik bozukluklar, depresyon, anksiyete bozuklukları ve obsesif kompulsif bozukluktur. Psikiyatrik bozuklukların dışında ruhsal stres de önemli bir kaşıntı artırıcı etkendir.

Hastalar, özellikle agresyon, sevgi gereksinimi, gücenme, kızgınlık duygularını direkt ifade edememektedirler. Kaşıntının ortadan kalkabilmesi için bu çatışmaların işlenmesi gerekir. Hasta kendini yolarak değil cümleleri ile duygularını ifade etmeyi öğrenmelidir.

Depresyon hastalarındaki karamsarlık ve değersizlik duyguları, serotonin ve dopamin salınımı ile ilişkili olup, aynı nöromediyatörler kaşıntının oluşumunda da rol oynamaktadır. Psikososyal stresler, atakları tetiklemektedir. Kaşıntılar ataklar şeklinde, duygusal durumla yakından ilişkilidir. Dinlenme esnasında sık, dikkatin başka konulara çevrildiği anlarda az olur. Bu hastalar genel olarak aşırı duyarlı, çekingen, kendini suçlayıcı, katı, takıntılı, mükemmeliyetçi, hata yapmaktan korkan, eleştiriye duyarlı, kendine güveni az, duyguları bastırılmış kişilerdir. Hastaların yarısından fazlasında beraberinde dudak ısırma, diş gıcırdatma, yanak çiğneme, tırnak yeme, parmak emme ve parmak tıklatma öyküsü mevcuttur.

Psikolojik Kaşıntı Nasıl Tedavi Edilir?

Kaşıntı şikayeti ile gelen hasta ayrıntılı bir şekilde değerlendirilimelidir. İyi bir öykü alınmalıdır. Öyküde; kaşıntının başlama şekli, süresi, yayılımı, şiddeti, artıran veya azaltan faktörler, günlük veya mevsimsel değişiklikleri ile hastanın kaşıntıyı tanımlama şekli öğrenilmelidir. Ayrıca hastanın mesleği, hobileri, banyo yapma şekli, genel sağlık durumu, önceki yapılan değerlendirmeler, kullandığı ilaçlar, geçirdiği ameliyatlar, alerjiler, ev hayvanları ile aile, seyahat, uyuşturucu ve cinsel temas öyküsü sorgulanmalıdır. Hastanın yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen kaşıntı, kronik bir hal aldığında medikal tedavinin yanında kaşıntıyı uyaran faktörlerin de belirlenmesi gerekir. Kaşıntının semptomatik tedavisinde alınması gereken bazı önlemler vardır; sık, uzun süreli, sıcak duşlar yerine seyrek, kısa süreli, ılık duşlar alınmalıdır. Kurutucu sabunlar kullanmaktan kaçınmalı, duştan hemen sonra nemlendiriciler kullanılmalıdır. Derinin kuruması kaşıntıyı artıracağından düzenli olarak nemlendiriciler sürülmelidir. Sentetik ve yünlü giysiler yerine pamuklu veya ipek, esnek giyecekler seçilmelidir. Çamaşırlar yıkandıktan sonra iyice durulanmalıdır. Sıcak ve baharatlı yiyeceklerle alkolden uzak durulmalıdır. Aşırı yorgunluk ve stresten kaçınılmalıdır.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedir?

Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?

EN ÇOK OKUNANLAR

2022 Yaz Moda Trendleri
2022 Yaz Moda Trendleri

2022 Yaz Moda Trendleri

1 dakika okunma süresi
Cartier'nin Yeni Mücevher Koleksiyonu
Cartier'nin Yeni Mücevher Koleksiyonu

Cartier'nin Yeni Mücevher Koleksiyonu

1 dakika okunma süresi
Haftanın Stil İlhamı: Plaj Kombinleri
Haftanın Stil İlhamı: Plaj Kombinleri

Haftanın Stil İlhamı: Plaj Kombinleri

1 dakika okunma süresi
Rachel Araz x Koton Koleksiyon Daveti
Rachel Araz x Koton Koleksiyon Daveti

Rachel Araz x Koton Koleksiyon Daveti

1 dakika okunma süresi
Haftanın Stil İlhamı: Bikiniler
Haftanın Stil İlhamı: Bikiniler

Haftanın Stil İlhamı: Bikiniler

1 dakika okunma süresi
ALEM Summer Weekend / MINI ile BIG LOVE Terrarium Workshop
ALEM Summer Weekend / MINI ile BIG LOVE Terrarium Workshop

ALEM Summer Weekend / MINI ile BIG LOVE Terrarium Workshop

1 dakika okunma süresi
Disney Plus'ta İzleyebileceğiniz En İyi Filmler
Disney Plus'ta İzleyebileceğiniz En İyi Filmler

Disney Plus'ta İzleyebileceğiniz En İyi Filmler

20 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

10 Maddede Stres Nasıl Yönetilir?
10 Maddede Stres Nasıl Yönetilir?

10 Maddede Stres Nasıl Yönetilir?

Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?
Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?

Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?

"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?
"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?

"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?

Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı
Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı

Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı

An'da Kalmanın 5 Etkili Yolu
An'da Kalmanın 5 Etkili Yolu

An'da Kalmanın 5 Etkili Yolu

Gerçekte Kaç Yaşındasınız?
Gerçekte Kaç Yaşındasınız?

Gerçekte Kaç Yaşındasınız?

Rutinler Günlük Yaşamımızı Nasıl Etkiliyor?
Rutinler Günlük Yaşamımızı Nasıl Etkiliyor?

Rutinler Günlük Yaşamımızı Nasıl Etkiliyor?

İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?
İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?

İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?

Öfke Nasıl Kontrol Edilir?
Öfke Nasıl Kontrol Edilir?

Öfke Nasıl Kontrol Edilir?

Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey
Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey

Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey

Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?
Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?

Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?

Uyku Bozukluğunuz Var Mı?
Uyku Bozukluğunuz Var Mı?

Uyku Bozukluğunuz Var Mı?