Psikolojik Kaşınma Nedir?

Kaşıntının pek çok farklı türü vardır. Bu yazının konusu psikolojik kaşınmalar.

YAZAR: Dr. Sabri Burhanoğlu
ABONE OL
4 Ağustos 2021 Çarşamba 15:48 | Son Güncellenme:
6 dakika okunma süresi
Psikolojik Kaşınma Nedir?

Psikolojik Kaşınma Nedir?

Psikiyatrik bozukluklarla ilişkili kaşıntılarda tanısal sınırların çizilmesi zordur. Bazen kaşıntıda organik hastalık ve psikiyatrik bozukluk bir arada ortaya çıkar, bu durumlarda tablo daha da karışık bir hal alır. Psikiyatrik ve psikolojik faktörlerin kaşıntıyı oluşturabileceği veya ortadan kaldırabileceği sağlam kanıtlarla ortaya konmuştur. Psikiyatrik faktörler, birçok mekanizmayla kaşıntı algısını etkileyebilir. Yakın dönemde yaşanmış stresli yaşam olayları ile kaşıntı arasında bağlantı vardır. Yapılan çalışmalarda kızgınlık ve öfke gibi duyguları bastırma ve aşırı özverili, fedakar, hayır diyemeyen yapıya sahip kişilerde kronik kaşıntı görülebilmektedir. Kişinin kendi duygularını ifade edememe olarak tanımlanan aleksitimi durumu, kronik kaşıntı ile ilişkilendirilmiştir.

Psikolojik Kaşıntı Tanısı Nasıl Konulur?

Psikolojik kaşıntı, kaşıntıya neden olabilecek diğer faktörlerin dışlanmasından sonra konulabilecek tanıdır. Çoğu zaman deri sağlıklı görünümdedir. Psikolojik kaşıntı, kadınlarda daha fazla görülmektedir. Kaşıntı, hastaların büyük bir kısmında her gün olmak üzere daha çok akşamları ve geceleri görülür. Kaşıntı uyumayı dahi engelleyebilir. Psikodermatolojinin kurucularından Hollandalı psikiyatr Herman Musaph, 1967'de ilk kez 'psikojenik pruritus' terimini ileri sürmüştür. Psikojenik pruritus, organik nedenlerle açıklanmayan, psikolojik etkenlerle tetiklenen ya da şiddeti artan ve süregenlik kazanan kaşıntı türüdür. Saf psikolojik veya saf psikiyatrik kaşıntılardır.

Depresyon ve Kaşıntı İlişkisi

Psikojenik pruritusla birlikte en sık görülen psikiyatrik bozukluklar, depresyon, anksiyete bozuklukları ve obsesif kompulsif bozukluktur. Psikiyatrik bozuklukların dışında ruhsal stres de önemli bir kaşıntı artırıcı etkendir.

Hastalar, özellikle agresyon, sevgi gereksinimi, gücenme, kızgınlık duygularını direkt ifade edememektedirler. Kaşıntının ortadan kalkabilmesi için bu çatışmaların işlenmesi gerekir. Hasta kendini yolarak değil cümleleri ile duygularını ifade etmeyi öğrenmelidir.

Depresyon hastalarındaki karamsarlık ve değersizlik duyguları, serotonin ve dopamin salınımı ile ilişkili olup, aynı nöromediyatörler kaşıntının oluşumunda da rol oynamaktadır. Psikososyal stresler, atakları tetiklemektedir. Kaşıntılar ataklar şeklinde, duygusal durumla yakından ilişkilidir. Dinlenme esnasında sık, dikkatin başka konulara çevrildiği anlarda az olur. Bu hastalar genel olarak aşırı duyarlı, çekingen, kendini suçlayıcı, katı, takıntılı, mükemmeliyetçi, hata yapmaktan korkan, eleştiriye duyarlı, kendine güveni az, duyguları bastırılmış kişilerdir. Hastaların yarısından fazlasında beraberinde dudak ısırma, diş gıcırdatma, yanak çiğneme, tırnak yeme, parmak emme ve parmak tıklatma öyküsü mevcuttur.

Psikolojik Kaşıntı Nasıl Tedavi Edilir?

Kaşıntı şikayeti ile gelen hasta ayrıntılı bir şekilde değerlendirilimelidir. İyi bir öykü alınmalıdır. Öyküde; kaşıntının başlama şekli, süresi, yayılımı, şiddeti, artıran veya azaltan faktörler, günlük veya mevsimsel değişiklikleri ile hastanın kaşıntıyı tanımlama şekli öğrenilmelidir. Ayrıca hastanın mesleği, hobileri, banyo yapma şekli, genel sağlık durumu, önceki yapılan değerlendirmeler, kullandığı ilaçlar, geçirdiği ameliyatlar, alerjiler, ev hayvanları ile aile, seyahat, uyuşturucu ve cinsel temas öyküsü sorgulanmalıdır. Hastanın yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen kaşıntı, kronik bir hal aldığında medikal tedavinin yanında kaşıntıyı uyaran faktörlerin de belirlenmesi gerekir. Kaşıntının semptomatik tedavisinde alınması gereken bazı önlemler vardır; sık, uzun süreli, sıcak duşlar yerine seyrek, kısa süreli, ılık duşlar alınmalıdır. Kurutucu sabunlar kullanmaktan kaçınmalı, duştan hemen sonra nemlendiriciler kullanılmalıdır. Derinin kuruması kaşıntıyı artıracağından düzenli olarak nemlendiriciler sürülmelidir. Sentetik ve yünlü giysiler yerine pamuklu veya ipek, esnek giyecekler seçilmelidir. Çamaşırlar yıkandıktan sonra iyice durulanmalıdır. Sıcak ve baharatlı yiyeceklerle alkolden uzak durulmalıdır. Aşırı yorgunluk ve stresten kaçınılmalıdır.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedir?

Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?

EN ÇOK OKUNANLAR

adL Night Zoom x Mert Aslan 10. Yıl Özel Defile Daveti
adL Night Zoom x Mert Aslan 10. Yıl Özel Defile Daveti

adL Night Zoom x Mert Aslan 10. Yıl Özel Defile Daveti

1 dakika okunma süresi
Fransız Sarayı'nda Brothers Daveti
Fransız Sarayı'nda Brothers Daveti

Fransız Sarayı'nda Brothers Daveti

1 dakika okunma süresi
77'inci Cannes Film Festivali'nin En İyi Kırmızı Halı Stilleri
77'inci Cannes Film Festivali'nin En İyi Kırmızı Halı Stilleri

77'inci Cannes Film Festivali'nin En İyi Kırmızı Halı Stilleri

1 dakika okunma süresi
2024/25 Cruise Defileleri
2024/25 Cruise Defileleri

2024/25 Cruise Defileleri

1 dakika okunma süresi
77. Cannes Film Festivali'ne Katılan Türk Oyuncular
77. Cannes Film Festivali'ne Katılan Türk Oyuncular

77. Cannes Film Festivali'ne Katılan Türk Oyuncular

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Daha İyi Hissetmek Mümkün mü?
Daha İyi Hissetmek Mümkün mü?

Daha İyi Hissetmek Mümkün mü?

10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın
10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın

10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın

Gerçekte Kaç Yaşındasınız?
Gerçekte Kaç Yaşındasınız?

Gerçekte Kaç Yaşındasınız?

Rutinler Günlük Yaşamımızı Nasıl Etkiliyor?
Rutinler Günlük Yaşamımızı Nasıl Etkiliyor?

Rutinler Günlük Yaşamımızı Nasıl Etkiliyor?

Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?
Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?
İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?

İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?

Deprem Çocuklara Nasıl Açıklanmalı?
Deprem Çocuklara Nasıl Açıklanmalı?

Deprem Çocuklara Nasıl Açıklanmalı?

Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?
Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?

Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?

10 Maddede Stres Nasıl Yönetilir?
10 Maddede Stres Nasıl Yönetilir?

10 Maddede Stres Nasıl Yönetilir?

"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?
"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?

"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?

Pasif Agresif misiniz?
Pasif Agresif misiniz?

Pasif Agresif misiniz?

Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı
Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı

Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı