Neden Farklı Davranırız?

Dr. Sabri Burhanoğlu antisosyal kişilik bozukluğunun nedenlerini, genetik ve çevresel faktörlerin önemini ve nasıl tedavi edildiğini anlatıyor.

YAZAR: Dr. Sabri Burhanoğlu
ABONE OL
19 Nisan 2021 Pazartesi 11:30 | Son Güncellenme:
7 dakika okunma süresi

Antisosyal kişilik bozukluğu hemen her ülkede görülebilen; çocukluk çağında başlayan, erişkin hayatta da devam edebilen, yaygın olarak başkalarının haklarını önemsememe ve bu haklara ihlal etme ile karakterize heterojen gelişimsel bir bozukluk. Antisosyal kişilik bozukluğunun psikiyatrist görüşmelerine dayanılarak genel popülasyon üzerinde yapılan çalışmalarında yaşam boyu görülme sıklığı erkeklerde %3,3, kadınlarda ise %0,9 olarak saptanmış. Antisosyal kişilik bozukluğu yaklaşık 200 yıldır ruhsal bir bozukluk olarak kabul ediliyor ve bu tanı18 yaşın altındaki kişilere konulamıyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun başlıca özelliği çocuklukta veya erken ergenlikte başlayan; okul, iş ve sosyal ilişkiler gibi yaşamın her alanına yayılan, tekrarlayan antisosyal ve kriminal davranışlar göstermesidir.

Antisosyal bir kişinin davranış bozukluğu 24-44 yaşları arasında tepe noktaya ulaşıp, daha sonra keskin bir şekilde düşüş gösteriyor. Antisosyal kişilik, narsisistik kişilikle oldukça ortak özellik gösterip, hatta bazen narsisistik kişiliğin bir alt tipi olarak da görülüyor. Çocuklukta ve ergenlikte en sık konulan tanılardan birisi olan davranış bozukluğunun spesifik özellikleri dört kategoriden oluşuyor;

  1. 1. İnsanlara ve hayvanlara karşı saldırganlık,
  2. 2. Eşyalara zarar verme,
  3. 3. Dolandırıcılık veya hırsızlık,
  4. 4. Kuralların ciddi bir şekilde ihlal edilmesi.

Antisosyal Kişilik Bozukluğunun Nedenleri Neler?


Çevre ve ailedeki ciddi evlilik sorunları, düşük sosyoekonomik durum, geniş aile, babada suç işleme, annede ruhsal bozukluk gibi mevcut olumsuz değişkenlerin yanı sıra çocuktaki dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, antisosyal kişilik bozukluk için risk faktörü olsa da sadece bu faktörlere bağlı olmadığı biliniyor. Bu bozuklukların gelişiminde gen-çevre etkileşimi de önemli bir rol oynuyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun oluşumunda sosyokültürel faktörlerin büyük etkisine, suç davranışının öğrenilmiş ve uyum sağlayıcı bir durum olduğuna dair görüşler olmasına karşın son yıllarda biyolojik nedensellik giderek güçleniyor. Sonuç olarak antisosyal kişilik bozukluğunun oluşumunda çeşitli genetik, biyolojik, psikodinamik ve psikososyal faktörlerin birbiri ile etkileşimi önem kazanıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Genetik Midir?


Antisosyal kişilik bozukluğu genetik mi, çevresel mi sorusu zor bir soru. Son yıllarda genetik etmenler daha fazla önem kazanmaya başladı. Birçok çalışmada antisosyallerin birinci dereceden akrabalarında alkolizm ve sosyopati arasındaki ilişki gösterilmiş, antisosyal erişkinlerde kontrol grubuna göre daha fazla antisosyal akraba saptanmış. Evlatlık çalışmaları genetik ve çevresel faktörlerin bu bozukluk için birer risk olduklarını ortaya çıkarıyor. Peki, beyinde biyolojik olarak ne oluyor da kişiler antisosyal oluyor? Daha önce herhangi bir davranış problemi göstermeyen bir kişinin beynin prefrontal korteksinin travmaya uğraması sonucu antisosyal davranışlara başladığı gözleniyor. Damasio'ya göre 'Kazanılmış sosyopati' olarak tanımlanan hastalar, beyin hasarından sonra sosyal olarak uygunsuz ve agresif davranışlarda bulunmaya başlıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğunda Psikososyal ve Çevresel Etkenlerin Yeri


Yapılan çalışmalar antisosyal kişilik bozukluğu ile düşük eğitim düzeyi, iş değişiklikleri, düzensiz evliliklerin yanı sıra derin bağlanmaların olmamasının yakın ilişki içinde olduğuna işaret ediyor. Şehirleşme antisosyal kişilik bozukluğu için önemli bir risk faktörü. Antisosyal çocuklarla yapılan çalışmalar, onların çoğunlukla geniş ailelerden geldiğini gösteriyor. Muhtemelen ailelerdeki diğer erkek çocukların fazlalığı antisosyal davranışın gelişmesine katkıda bulunurken; ailedeki kızların fazlalığı ise bunun tersine etki yapıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?


Antisosyal kişilik bozukluğu olan bireyler bu durumlarından dolayı nadiren yardım istiyorlar. Bu kişileri tedavi etme girişimleri genellikle hayal kırıklığı yaratan sonuçlar doğurabiliyor. Diğer yandan belirli tedavi girişimleri (stres,öfke kontrolü,vb) vasıtasıyla şiddet davranışı da dahil olmak üzere spesifik belirtilerle başa çıkılabiliyor. Antisosyal kişilerin gelecekleriyle ilgili umut vaat eden psikoterapistlerle terapötik uyum sağlamaları dikkat çeken bir durum. Bu durum bu kişilerin tehlikeli olaylardan sonuç çıkaramayacağı şeklindeki geleneksel düşünceyle zıtlık oluşturuyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun hastaneye yatıştan cevap alma olasılığı düşük olsa da tedavi edilebilir anksiyete veya depresyon belirtilerinin gidişatı düzelebiliyor. Antisosyal kişilik bozukluğu olan kişi ile psikoterapist arasında erken bir bağ oluşması tedavinin gidişatı için oldukça önemli.

Anksiyete İle Nasıl Başa Çıkılır?

Narsist İnsanların Kişilik Özellikleri

Psikoterapi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

EN ÇOK OKUNANLAR

Hafsanur Sancaktutan ile 5 Soru 5 Cevap
Hafsanur Sancaktutan ile 5 Soru 5 Cevap

Hafsanur Sancaktutan ile 5 Soru 5 Cevap

3 dakika okunma süresi
2021 Mayıs Ayı Burç Yorumları
2021 Mayıs Ayı Burç Yorumları

2021 Mayıs Ayı Burç Yorumları

22 dakika okunma süresi
Ecem Lawton ile Derin Sohbet
Ecem Lawton ile Derin Sohbet

Ecem Lawton ile Derin Sohbet

9 dakika okunma süresi
Keyifli Buluşma: Anneler ve Çocukları
Keyifli Buluşma: Anneler ve Çocukları

Keyifli Buluşma: Anneler ve Çocukları

1 dakika okunma süresi
Hollywood Gündemi: Kourtney ve Travis
Hollywood Gündemi: Kourtney ve Travis

Hollywood Gündemi: Kourtney ve Travis

14 dakika okunma süresi
Jennifer Lopez Ben Affleck'e Geri mi Döndü?
Jennifer Lopez Ben Affleck'e Geri mi Döndü?

Jennifer Lopez Ben Affleck'e Geri mi Döndü?

10 dakika okunma süresi
Emre Yusufi'den NFT Heykeli
Emre Yusufi'den NFT Heykeli

Emre Yusufi'den NFT Heykeli

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Cate Blanchett ile Güzellik Üzerine
Cate Blanchett ile Güzellik Üzerine

Cate Blanchett ile Güzellik Üzerine

Haftanın 10 Güzellik İlhamı
Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı
Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı

En Güzel Kozmetik Hediye Setleri
En Güzel Kozmetik Hediye Setleri

En Güzel Kozmetik Hediye Setleri

Farmasi Global Markalar Listesinde Yerini Aldı
Farmasi Global Markalar Listesinde Yerini Aldı

Farmasi Global Markalar Listesinde Yerini Aldı

Anneler Günü için Kozmetik Hediye Önerileri
Anneler Günü için Kozmetik Hediye Önerileri

Anneler Günü için Kozmetik Hediye Önerileri

Maske Kullanımı Cildimizi Nasıl Etkiliyor?
Maske Kullanımı Cildimizi Nasıl Etkiliyor?

Maske Kullanımı Cildimizi Nasıl Etkiliyor?

Selülit Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Selülit Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Selülit Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Dişlerimizi Neden Sıkıyoruz?
Dişlerimizi Neden Sıkıyoruz?

Dişlerimizi Neden Sıkıyoruz?

Aromaterapinin Gücü
Aromaterapinin Gücü

Aromaterapinin Gücü

Ünlü İsimlerden 5 Saç İlhamı
Ünlü İsimlerden 5 Saç İlhamı

Ünlü İsimlerden 5 Saç İlhamı

Eda Ece x Bioderma İş Birliği
Eda Ece x Bioderma İş Birliği

Eda Ece x Bioderma İş Birliği