Dopamin Nedir? Dopamin Ne İşe Yarar?

Dopaminin vücudumuzda doğal olarak üretilen bir kimyasal olduğunu biliyor muydunuz? Evlilik ve Aile Terapisti İpek Aykol, bizi iyi hissettirmesiyle bilinen dopamini mercek altına alıyor.

YAZAR: İpek Aykol
ABONE OL
28 Aralık 2020 Pazartesi 12:18 | Son Güncellenme:
5 dakika okunma süresi
Dopamin Nedir?

Dopamin, bizi iyi hissettirmesiyle bilinen bir kimyasaldır. Canımızın çektiği bir yemeği yediğimizde, alışveriş yaptığımızda, cinsel ilişkiye girdiğimizde, yani ödül sistemimizin parçası olarak, haz ve tatmin duygularını hissettiğimiz zamanlarda beynimiz dopamin salgılar. Bu önemli kimyasal, kişiyi iyi hissettirir, motive eder aynı zamanda öğrenme ve odaklanmada kolaylık sağlar. Dopamin özellikle zihinsel işleyişimizde, duygusal ve fiziksel tepkilerimizde büyük bir rol oynar. 

Dopaminin Etkilediği Faktörler:


  1. · Motivasyon, ödül, ceza
  2. · Dikkat, öğrenme, hafıza
  3. · Hareket
  4. · Acı eşiği
  5. · Uyku ve rüyalar
  6. · Duygu durum

Örneğin; en sevdiğiniz dondurmayı yediğiniz zaman dopamin salgılarsınız, çok mutlu olursunuz, bu yüzden yemeye devam edersiniz. Bazen dondurma yiyeceğinizi düşünmek bile sizi mutlu edebilir. Mesela dondurmayı almaya giderken sabırsızlanır ve heyecanlanırsınız.

Kişinin dopamin seviyesi düşük olduğu zaman, dopaminin beyinde eksik olduğu bölgeye göre şu durumlar ortaya çıkabilir: Kaslarda kasılma, titreme, kas spazmları, dengesizlik, motor becerilerde bozulma, kabızlık, yeme ve yutma problemleri, dikkat sorunları, yorgunluk, duygu iniş çıkışları, düşük cinsel istek.

Kişinin dopamin seviyesi yüksek olduğu zaman ise şu durumlar ortaya çıkabilir: Endişe, aşırı enerji, stres, yüksek cinsel istek, agresif davranışlar, halüsinasyonlar, mide bulanması, depresyon. 

Dopaminin eşlik ettiği birçok fiziksel ve ruhsal rahatsızlık bulunmaktadır. Bunlardan bazıları bağımlılık, şizofreni, depresyon, bipolar bozukluk, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk (takıntılı davranışlar), aşırı yeme bozukluğu. Aynı zamanda bir takım hareketler ile alakalı durumlarda da dopamin rol oynayabilir. Örneğin; Parkinson bozukluğu, Huntington bozukluğu, huzursuz bacak sendromu.

Dopaminin ödül ve motivasyon sistemimizde oynadığı rol, bağımlılıklarda çok önemlidir. Bağımlı olunan faktör alkol, madde, kumar, alışveriş ve seks olabilir. Bu tip bağımlılıklarda birey, dopaminin sağladığı hazza ve iyi hissetme duygusuna bağımlıdır. Beyin, çok fazla dopamin istediği için, kişi bu seviyede dopamin üretebilmek için bağımlı olduğu davranışları üst üste tekrar eder. Beyin bir yerden sonra kendi doğal dopamin üretimini durdurarak, tamamen dışarıdan gelen dopamin ile işleyişini devam ettirir.

Günümüzde özellikle akıllı telefonlara ve sosyal medyaya insanların ne kadar bağımlı oldukları sıkça konuşuluyor. Bu şu an tartışılmakta olan bir konudur. Sosyal medyanın sağladığı ödüllerin (örneğin beğeni alma, paylaşılma) dopamin salgılanmasını sağladığı, kişinin bu hazzı tekrar hissetmek için davranışı devam ettirdiği düşünülmektedir. 2019’da Davranışsal Bağımlılıklar Akademik Dergisi’nde yayınlanan bir çalışmada, sosyal medyayı aşırı kullanan insanlar ve madde bağımlılığı olan insanlar arasında benzerlikler bulunmuştur. 

Anksiyete İle Nasıl Başa Çıkılır?

Mindfulness Nedir?

Kendini Sevmenin Yolları

EN ÇOK OKUNANLAR

Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri
Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri

Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri

10 dakika okunma süresi
Doğayla İç İçe Lokasyonlar
Doğayla İç İçe Lokasyonlar

Doğayla İç İçe Lokasyonlar

1 dakika okunma süresi
En Kalıcı 10 Fondöten
En Kalıcı 10 Fondöten

En Kalıcı 10 Fondöten

1 dakika okunma süresi
Kapsül Gardırop Nasıl Oluşturulur?
Kapsül Gardırop Nasıl Oluşturulur?

Kapsül Gardırop Nasıl Oluşturulur?

7 dakika okunma süresi
2021 Yılında Burçların ‘En'leri
2021 Yılında Burçların ‘En'leri

2021 Yılında Burçların ‘En'leri

8 dakika okunma süresi
Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap
Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap

Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap

3 dakika okunma süresi
Renklerin Psikolojimiz Üzerinde Etkileri
Renklerin Psikolojimiz Üzerinde Etkileri

Renklerin Psikolojimiz Üzerinde Etkileri

5 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Haftanın 10 Güzellik İlhamı
Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Güzellik Ekürisi: Collagen Lift Paris Vitality
Güzellik Ekürisi: Collagen Lift Paris Vitality

Güzellik Ekürisi: Collagen Lift Paris Vitality

Narın Bilinmeyen Faydaları
Narın Bilinmeyen Faydaları

Narın Bilinmeyen Faydaları

Kortizol Hormonu Nedir?
Kortizol Hormonu Nedir?

Kortizol Hormonu Nedir?

Osmanlı'dan Günümüze Güzellik Sırları
Osmanlı'dan Günümüze Güzellik Sırları

Osmanlı'dan Günümüze Güzellik Sırları

Haftanın 10 Güzellik İlhamı
Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı

'Nail Art' Önerileri: Vintage Efekti
'Nail Art' Önerileri: Vintage Efekti

'Nail Art' Önerileri: Vintage Efekti

2021 Yılının 7 Saç Trendi
2021 Yılının 7 Saç Trendi

2021 Yılının 7 Saç Trendi

En Kalıcı 10 Fondöten
En Kalıcı 10 Fondöten

En Kalıcı 10 Fondöten

Uzun Saçlara Bakım Rehberi
Uzun Saçlara Bakım Rehberi

Uzun Saçlara Bakım Rehberi

Hande Erçel x Signal İş Birliği
Hande Erçel x Signal İş Birliği

Hande Erçel x Signal İş Birliği

'Nail Art' Önerileri: Nude Tırnaklar
'Nail Art' Önerileri: Nude Tırnaklar

'Nail Art' Önerileri: Nude Tırnaklar