Neden Farklı Davranırız?

Dr. Sabri Burhanoğlu antisosyal kişilik bozukluğunun nedenlerini, genetik ve çevresel faktörlerin önemini ve nasıl tedavi edildiğini anlatıyor.

YAZAR: Dr. Sabri Burhanoğlu
ABONE OL
19 Nisan 2021 Pazartesi 11:30 | Son Güncellenme:
7 dakika okunma süresi
Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?

Antisosyal kişilik bozukluğu hemen her ülkede görülebilen; çocukluk çağında başlayan, erişkin hayatta da devam edebilen, yaygın olarak başkalarının haklarını önemsememe ve bu haklara ihlal etme ile karakterize heterojen gelişimsel bir bozukluk. Antisosyal kişilik bozukluğunun psikiyatrist görüşmelerine dayanılarak genel popülasyon üzerinde yapılan çalışmalarında yaşam boyu görülme sıklığı erkeklerde %3,3, kadınlarda ise %0,9 olarak saptanmış. Antisosyal kişilik bozukluğu yaklaşık 200 yıldır ruhsal bir bozukluk olarak kabul ediliyor ve bu tanı18 yaşın altındaki kişilere konulamıyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun başlıca özelliği çocuklukta veya erken ergenlikte başlayan; okul, iş ve sosyal ilişkiler gibi yaşamın her alanına yayılan, tekrarlayan antisosyal ve kriminal davranışlar göstermesidir.

Antisosyal bir kişinin davranış bozukluğu 24-44 yaşları arasında tepe noktaya ulaşıp, daha sonra keskin bir şekilde düşüş gösteriyor. Antisosyal kişilik, narsisistik kişilikle oldukça ortak özellik gösterip, hatta bazen narsisistik kişiliğin bir alt tipi olarak da görülüyor. Çocuklukta ve ergenlikte en sık konulan tanılardan birisi olan davranış bozukluğunun spesifik özellikleri dört kategoriden oluşuyor;

  1. 1. İnsanlara ve hayvanlara karşı saldırganlık,
  2. 2. Eşyalara zarar verme,
  3. 3. Dolandırıcılık veya hırsızlık,
  4. 4. Kuralların ciddi bir şekilde ihlal edilmesi.

Antisosyal Kişilik Bozukluğunun Nedenleri Neler?


Çevre ve ailedeki ciddi evlilik sorunları, düşük sosyoekonomik durum, geniş aile, babada suç işleme, annede ruhsal bozukluk gibi mevcut olumsuz değişkenlerin yanı sıra çocuktaki dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, antisosyal kişilik bozukluk için risk faktörü olsa da sadece bu faktörlere bağlı olmadığı biliniyor. Bu bozuklukların gelişiminde gen-çevre etkileşimi de önemli bir rol oynuyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun oluşumunda sosyokültürel faktörlerin büyük etkisine, suç davranışının öğrenilmiş ve uyum sağlayıcı bir durum olduğuna dair görüşler olmasına karşın son yıllarda biyolojik nedensellik giderek güçleniyor. Sonuç olarak antisosyal kişilik bozukluğunun oluşumunda çeşitli genetik, biyolojik, psikodinamik ve psikososyal faktörlerin birbiri ile etkileşimi önem kazanıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Genetik Midir?


Antisosyal kişilik bozukluğu genetik mi, çevresel mi sorusu zor bir soru. Son yıllarda genetik etmenler daha fazla önem kazanmaya başladı. Birçok çalışmada antisosyallerin birinci dereceden akrabalarında alkolizm ve sosyopati arasındaki ilişki gösterilmiş, antisosyal erişkinlerde kontrol grubuna göre daha fazla antisosyal akraba saptanmış. Evlatlık çalışmaları genetik ve çevresel faktörlerin bu bozukluk için birer risk olduklarını ortaya çıkarıyor. Peki, beyinde biyolojik olarak ne oluyor da kişiler antisosyal oluyor? Daha önce herhangi bir davranış problemi göstermeyen bir kişinin beynin prefrontal korteksinin travmaya uğraması sonucu antisosyal davranışlara başladığı gözleniyor. Damasio'ya göre 'Kazanılmış sosyopati' olarak tanımlanan hastalar, beyin hasarından sonra sosyal olarak uygunsuz ve agresif davranışlarda bulunmaya başlıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğunda Psikososyal ve Çevresel Etkenlerin Yeri


Yapılan çalışmalar antisosyal kişilik bozukluğu ile düşük eğitim düzeyi, iş değişiklikleri, düzensiz evliliklerin yanı sıra derin bağlanmaların olmamasının yakın ilişki içinde olduğuna işaret ediyor. Şehirleşme antisosyal kişilik bozukluğu için önemli bir risk faktörü. Antisosyal çocuklarla yapılan çalışmalar, onların çoğunlukla geniş ailelerden geldiğini gösteriyor. Muhtemelen ailelerdeki diğer erkek çocukların fazlalığı antisosyal davranışın gelişmesine katkıda bulunurken; ailedeki kızların fazlalığı ise bunun tersine etki yapıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?


Antisosyal kişilik bozukluğu olan bireyler bu durumlarından dolayı nadiren yardım istiyorlar. Bu kişileri tedavi etme girişimleri genellikle hayal kırıklığı yaratan sonuçlar doğurabiliyor. Diğer yandan belirli tedavi girişimleri (stres,öfke kontrolü,vb) vasıtasıyla şiddet davranışı da dahil olmak üzere spesifik belirtilerle başa çıkılabiliyor. Antisosyal kişilerin gelecekleriyle ilgili umut vaat eden psikoterapistlerle terapötik uyum sağlamaları dikkat çeken bir durum. Bu durum bu kişilerin tehlikeli olaylardan sonuç çıkaramayacağı şeklindeki geleneksel düşünceyle zıtlık oluşturuyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun hastaneye yatıştan cevap alma olasılığı düşük olsa da tedavi edilebilir anksiyete veya depresyon belirtilerinin gidişatı düzelebiliyor. Antisosyal kişilik bozukluğu olan kişi ile psikoterapist arasında erken bir bağ oluşması tedavinin gidişatı için oldukça önemli.

Anksiyete İle Nasıl Başa Çıkılır?

Narsist İnsanların Kişilik Özellikleri

Psikoterapi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

EN ÇOK OKUNANLAR

Merkür Retrosu Burcunuzu Nasıl Etkileyecek?
Merkür Retrosu Burcunuzu Nasıl Etkileyecek?

Merkür Retrosu Burcunuzu Nasıl Etkileyecek?

10 dakika okunma süresi
21 Eylül'de Balık Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor
21 Eylül'de Balık Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor

21 Eylül'de Balık Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor

11 dakika okunma süresi
10 Adımda Sonbahara Giriş
10 Adımda Sonbahara Giriş

10 Adımda Sonbahara Giriş

1 dakika okunma süresi
Met Gala 2021'in En İyi Kırmızı Halı Görünümleri
Met Gala 2021'in En İyi Kırmızı Halı Görünümleri

Met Gala 2021'in En İyi Kırmızı Halı Görünümleri

1 dakika okunma süresi
2021 MTV Video Müzik Ödülleri'nin Öne Çıkan Kırmızı Halı Görünümleri
2021 MTV Video Müzik Ödülleri'nin Öne Çıkan Kırmızı Halı Görünümleri

2021 MTV Video Müzik Ödülleri'nin Öne Çıkan Kırmızı Halı Görünümleri

1 dakika okunma süresi
Cemre Baysel ve Aytaç Şaşmaz Hakkında Merak Edilenler
Cemre Baysel ve Aytaç Şaşmaz Hakkında Merak Edilenler

Cemre Baysel ve Aytaç Şaşmaz Hakkında Merak Edilenler

3 dakika okunma süresi
Haftanın Stil İlhamı: Jacquemus'ün Crop Hırkası
Haftanın Stil İlhamı: Jacquemus'ün Crop Hırkası

Haftanın Stil İlhamı: Jacquemus'ün Crop Hırkası

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Narsisistik Kişiliğe Psikanalizlerin Gözünden Bakın
Narsisistik Kişiliğe Psikanalizlerin Gözünden Bakın

Narsisistik Kişiliğe Psikanalizlerin Gözünden Bakın

Alışkanlık Nasıl Kazanılır?
Alışkanlık Nasıl Kazanılır?

Alışkanlık Nasıl Kazanılır?

"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?
"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?

"Hayır" Diyebilmek Neden Önemli?

Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?
Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?

Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?

Çiftler Arası Yaş Farkı İlişkileri Nasıl Etkiliyor?
Çiftler Arası Yaş Farkı İlişkileri Nasıl Etkiliyor?

Çiftler Arası Yaş Farkı İlişkileri Nasıl Etkiliyor?

Motivasyonunuzu Yüksek Tutun
Motivasyonunuzu Yüksek Tutun

Motivasyonunuzu Yüksek Tutun

Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey
Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey

Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey

Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?
Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?

Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?

Gerçekte Kaç Yaşındasınız?
Gerçekte Kaç Yaşındasınız?

Gerçekte Kaç Yaşındasınız?

İrritabl Bağırsak Sendromu ve Psikoloji
İrritabl Bağırsak Sendromu ve Psikoloji

İrritabl Bağırsak Sendromu ve Psikoloji

Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?
Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın
10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın

10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın