Neden Farklı Davranırız?

Dr. Sabri Burhanoğlu antisosyal kişilik bozukluğunun nedenlerini, genetik ve çevresel faktörlerin önemini ve nasıl tedavi edildiğini anlatıyor.

YAZAR: Dr. Sabri Burhanoğlu
ABONE OL
19 Nisan 2021 Pazartesi 11:30 | Son Güncellenme:
7 dakika okunma süresi
Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?

Antisosyal kişilik bozukluğu hemen her ülkede görülebilen; çocukluk çağında başlayan, erişkin hayatta da devam edebilen, yaygın olarak başkalarının haklarını önemsememe ve bu haklara ihlal etme ile karakterize heterojen gelişimsel bir bozukluk. Antisosyal kişilik bozukluğunun psikiyatrist görüşmelerine dayanılarak genel popülasyon üzerinde yapılan çalışmalarında yaşam boyu görülme sıklığı erkeklerde %3,3, kadınlarda ise %0,9 olarak saptanmış. Antisosyal kişilik bozukluğu yaklaşık 200 yıldır ruhsal bir bozukluk olarak kabul ediliyor ve bu tanı18 yaşın altındaki kişilere konulamıyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun başlıca özelliği çocuklukta veya erken ergenlikte başlayan; okul, iş ve sosyal ilişkiler gibi yaşamın her alanına yayılan, tekrarlayan antisosyal ve kriminal davranışlar göstermesidir.

Antisosyal bir kişinin davranış bozukluğu 24-44 yaşları arasında tepe noktaya ulaşıp, daha sonra keskin bir şekilde düşüş gösteriyor. Antisosyal kişilik, narsisistik kişilikle oldukça ortak özellik gösterip, hatta bazen narsisistik kişiliğin bir alt tipi olarak da görülüyor. Çocuklukta ve ergenlikte en sık konulan tanılardan birisi olan davranış bozukluğunun spesifik özellikleri dört kategoriden oluşuyor;

  1. 1. İnsanlara ve hayvanlara karşı saldırganlık,
  2. 2. Eşyalara zarar verme,
  3. 3. Dolandırıcılık veya hırsızlık,
  4. 4. Kuralların ciddi bir şekilde ihlal edilmesi.

Antisosyal Kişilik Bozukluğunun Nedenleri Neler?


Çevre ve ailedeki ciddi evlilik sorunları, düşük sosyoekonomik durum, geniş aile, babada suç işleme, annede ruhsal bozukluk gibi mevcut olumsuz değişkenlerin yanı sıra çocuktaki dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, antisosyal kişilik bozukluk için risk faktörü olsa da sadece bu faktörlere bağlı olmadığı biliniyor. Bu bozuklukların gelişiminde gen-çevre etkileşimi de önemli bir rol oynuyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun oluşumunda sosyokültürel faktörlerin büyük etkisine, suç davranışının öğrenilmiş ve uyum sağlayıcı bir durum olduğuna dair görüşler olmasına karşın son yıllarda biyolojik nedensellik giderek güçleniyor. Sonuç olarak antisosyal kişilik bozukluğunun oluşumunda çeşitli genetik, biyolojik, psikodinamik ve psikososyal faktörlerin birbiri ile etkileşimi önem kazanıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Genetik Midir?


Antisosyal kişilik bozukluğu genetik mi, çevresel mi sorusu zor bir soru. Son yıllarda genetik etmenler daha fazla önem kazanmaya başladı. Birçok çalışmada antisosyallerin birinci dereceden akrabalarında alkolizm ve sosyopati arasındaki ilişki gösterilmiş, antisosyal erişkinlerde kontrol grubuna göre daha fazla antisosyal akraba saptanmış. Evlatlık çalışmaları genetik ve çevresel faktörlerin bu bozukluk için birer risk olduklarını ortaya çıkarıyor. Peki, beyinde biyolojik olarak ne oluyor da kişiler antisosyal oluyor? Daha önce herhangi bir davranış problemi göstermeyen bir kişinin beynin prefrontal korteksinin travmaya uğraması sonucu antisosyal davranışlara başladığı gözleniyor. Damasio'ya göre 'Kazanılmış sosyopati' olarak tanımlanan hastalar, beyin hasarından sonra sosyal olarak uygunsuz ve agresif davranışlarda bulunmaya başlıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğunda Psikososyal ve Çevresel Etkenlerin Yeri


Yapılan çalışmalar antisosyal kişilik bozukluğu ile düşük eğitim düzeyi, iş değişiklikleri, düzensiz evliliklerin yanı sıra derin bağlanmaların olmamasının yakın ilişki içinde olduğuna işaret ediyor. Şehirleşme antisosyal kişilik bozukluğu için önemli bir risk faktörü. Antisosyal çocuklarla yapılan çalışmalar, onların çoğunlukla geniş ailelerden geldiğini gösteriyor. Muhtemelen ailelerdeki diğer erkek çocukların fazlalığı antisosyal davranışın gelişmesine katkıda bulunurken; ailedeki kızların fazlalığı ise bunun tersine etki yapıyor.

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?


Antisosyal kişilik bozukluğu olan bireyler bu durumlarından dolayı nadiren yardım istiyorlar. Bu kişileri tedavi etme girişimleri genellikle hayal kırıklığı yaratan sonuçlar doğurabiliyor. Diğer yandan belirli tedavi girişimleri (stres,öfke kontrolü,vb) vasıtasıyla şiddet davranışı da dahil olmak üzere spesifik belirtilerle başa çıkılabiliyor. Antisosyal kişilerin gelecekleriyle ilgili umut vaat eden psikoterapistlerle terapötik uyum sağlamaları dikkat çeken bir durum. Bu durum bu kişilerin tehlikeli olaylardan sonuç çıkaramayacağı şeklindeki geleneksel düşünceyle zıtlık oluşturuyor. Antisosyal kişilik bozukluğunun hastaneye yatıştan cevap alma olasılığı düşük olsa da tedavi edilebilir anksiyete veya depresyon belirtilerinin gidişatı düzelebiliyor. Antisosyal kişilik bozukluğu olan kişi ile psikoterapist arasında erken bir bağ oluşması tedavinin gidişatı için oldukça önemli.

Anksiyete İle Nasıl Başa Çıkılır?

Narsist İnsanların Kişilik Özellikleri

Psikoterapi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

EN ÇOK OKUNANLAR

Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler
Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler

Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler

1 dakika okunma süresi
Oversize Küpe Trendi
Oversize Küpe Trendi

Oversize Küpe Trendi

1 dakika okunma süresi
Jüpiter'in Retro Hareketinde Burcunuzu Neler Bekliyor?
Jüpiter'in Retro Hareketinde Burcunuzu Neler Bekliyor?

Jüpiter'in Retro Hareketinde Burcunuzu Neler Bekliyor?

6 dakika okunma süresi
Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar
Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar

Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar

1 dakika okunma süresi
Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler
Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler

Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler

1 dakika okunma süresi
Valentino x Beymen Daveti
Valentino x Beymen Daveti

Valentino x Beymen Daveti

1 dakika okunma süresi
Dünya Ruj Günü'ne Özel En İyi Rujlar
Dünya Ruj Günü'ne Özel En İyi Rujlar

Dünya Ruj Günü'ne Özel En İyi Rujlar

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey
Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey

Ruhumuza İyi Gelecek 9 Şey

Gerçekte Kaç Yaşındasınız?
Gerçekte Kaç Yaşındasınız?

Gerçekte Kaç Yaşındasınız?

Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?
Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?

Eko Anksiyete ile Nasıl Başa Çıkılır?

Öfke Nasıl Kontrol Edilir?
Öfke Nasıl Kontrol Edilir?

Öfke Nasıl Kontrol Edilir?

İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?
İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?

İlişkilerde Daha Fazla Empati Nasıl Kurulur?

Değişimden Korkuyor musunuz?
Değişimden Korkuyor musunuz?

Değişimden Korkuyor musunuz?

Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?
Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?

Nasıl Yeniden Normalleşeceğiz?

Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı
Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı

Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı

10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın
10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın

10 Adımda Mental Olarak Sonbahara Hazırlanın

Beden ve Ruh Sağlığı Arasındaki İlişki
Beden ve Ruh Sağlığı Arasındaki İlişki

Beden ve Ruh Sağlığı Arasındaki İlişki

Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?
Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Sosyal Fobi Nedir ve Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Neden Yetersiz Hissederiz?
Neden Yetersiz Hissederiz?

Neden Yetersiz Hissederiz?