Damien Hirst “The Currency” Sergisiyle Para ve Sanat İlişkisini İnceliyor

Çağdaş sanatçı Damien Hirst, ilk NFT koleksiyonu “The Currency” ile sanat ve para arasındaki ilişkiyi inceliyor. 10.000 adet fiziksel eserin her birinin NFT'sini de üreten Hirst, alıcılara iki seçenek sundu; ya fiziksel eseri ya da NFT'yi tercih edebilirler. Eylül ayında gerçekleşecek “The Currency” isimli sergide ise NFT'si seçilen eserlerin fiziksel versiyonları sonsuza dek yok edilecek.

YAZAR: Çisem Danacı
ABONE OL
4 Ağustos 2022 Perşembe 15:08 | Son Güncellenme:
12 dakika okunma süresi
Damien Hirst “The Currency” Sergisiyle Para ve Sanat İlişkisini İnceliyor

"The Currency", Damien Hirst'ün ilk dijital NFT koleksiyonu. 2016 yılında fiziksel eserleri yapmaya başlamasının ardından Hirst, sanat ve para arasındaki ilişkiyi sorgulamaya başladı: Sanat, nasıl dönüşüm geçirerek bir para birimi haline geldi? Para birimi ne zaman sanata dönüştü?

Damien Hirst Kimdir?

1990'lardan beri İngiliz sanat camiasının merkezinde yer alan Damien Hirst, günümüzün en ünlü ve tartışmalı çağdaş sanatçılarından biri. Goldsmiths School of Art'taki öğrencilik yıllarından bu yana Hirst'ün üretimleri doğada sınırları yeniden tanımlıyor. Esntalasyon, resim, heykel ve çizim alanlarında çalışan İngiliz sanatçı; sanat, güzellik, din, bilim, yaşam ve ölüm arasındaki karmaşık ilişkileri araştırıyor. En çok tanındığı eserleri, muhtemelen aynı zamanda en çok tepki topladığı, vitrinlerde muhafaza edilen ölü hayvan figürleri. Bunların en ünlüsü "The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living", bir vitrin içinde formaldehitte saklanan ölü bir köpekbalığı. Damien Hirst, yenilikçi bir görsel dil geliştirmek için çalıştığı temel ilgi alanları ve temalarına sürekli olarak geri dönüyor. 2016'da başlayan "The Currency" serisi de bunun örneklerinden biri.

"Noisy love", 2016

"Only we have time", 2016


Damien Hirst'ün "The Currency" Koleksiyonu ve Sergisi:

Damien Hirst'ün noktalarla çalıştığı resimleri, 1986-2011 yılları arasında ağırlık verdiği bir tarz. 1986'da başladığı seri, birçok varyasyon gördü. 2016'daysa daha organik bir yöne doğru ilerlemeye başladı. "The Currency" koleksiyonundaki eserler, bu keşif yolculuğundan doğuyor; her bir nokta, birer parçacık veya atom gibi ortaya çıkıyor. Seri, kağıt üstüne farklı renkteki noktalarla üretilmiş 10.000 eserden oluşuyor.

Damlama ve sıçrama miktarından boyanın dokusuna kadar her sanat eseri, birbirinden ayrı ve benzersiz bir kombinasyona sahip. Eserlerin her biri "Totally gonna sell you", "Only we have time", "You could get your life together" gibi cümlelerle isimlendirilmiş. Bu başlıklar, sanatçının en sevdiği şarkı sözlerinden 'machine learning' ile yapay zeka kullanılarak üretilmiş.

Ayrıca her fiziksel parçanın, bir adet dijital NFT'si bulunuyor. Bu nedenle "The Currency", Damien Hirst'ün ilk dijital NFT koleksiyonu olma özelliği de taşıyor. Sanat dünyası geleneklerine meydan okumayı seven sanatçının NFT'leri kullanması, "sahiplik" ve "koleksiyon" kavramlarına olan ilgisinde önemli bir gelişme. NFT eserler genelde ya fiziksel eser olmaksızın satılır ya da hem fiziksel eser hem de NFT kopyası alıcıya teslim edilir. Ancak bu koleksiyonda farklı bir yol izleyen Hirst, ürettiği 10.000 eseri sattığı kişilere iki seçenek sunuyor; ya fiziksel eseri ya da NFT'sini tercih edebilirler. Satın alan kişi hangisini seçerse, diğeri sonsuza dek yok edilecek.

Tanesi 2 bin dolar olan eserler satıldı, seçimler yapıldı. 5.149 alıcı fiziksel eserleri seçerken, 4.851 kişi ise NFT'yi tercih etti. Tabii ki Damien Hirst, bu yok etme işlemini de sanat projesinin bir parçası haline getirmeyi başardı. Londra'daki Newport Street Gallery'de 9 Eylül'de açılacak "The Currency" sergisinde Damien Hirst'ün koleksiyonu izleyiciyle buluşacak. Bununla birlikte sergi boyunca her gün, NFT'si seçilmiş belirli sayıda fiziksel eser yakılacak. Yani sergi, eserleri yok edilmeden görmek için tek şans olacak.

"Keep on running", 2016

Damien Hirst, bu sergi ve koleksiyon hakkında şunları söylüyor: "'The Currency' bir sanat eseri ve onu satın alan herkes bu çalışmaya katılacaktır. Mesele sadece ona sahip olmakla ilgili değil. Bu, şimdiye kadar üzerinde çalıştığım en heyecan verici proje." Gerçekten de sanatçı, eserleri satın alan kişileri tercih yapmaya iterek onları bu sanat projesinin bir parçası haline getiriyor. Hepimizin bildiği ünlü etik sorular vardır; freni bozulmuş hızla giden bir tren, raylardaki beş kişiyi öldürecek, ancak makas kolunu değiştirirseniz, tren farklı raya geçerek oradaki bir kişiyi öldürecek. Hangisini seçerdiniz? Burada ise iki rayda da birer kişi var ve hangisinin korunmayı hak ettiğine karar vermek size bırakılmış. Yüzbinlerce yıllık ve sürekli evrim geçirse de genlerimize işlemiş bir sanat öğretisi var; sanat eseri, fiziksel boyutları olan bir yapıt. Bu nedenle fiziksel eserleri seçenlerin sayısının, küçük bir farkla da olsa daha fazla olduğunu görüyoruz. Buna karşın teknoloji büyük bir ivmeyle gelişiyor ve sanat-teknoloji-para ilişkisi her geçen gün yeni bir form kazanıyor. Dijital sanat eserleri, artık uzun süredir hayatımızın bir parçası. Dijital bir para birimi olarak NFT ise son yıllarda büyük bir güç elde etti. Bu da NFT'yi seçenlerin sayısının neden bu kadar yüksek olduğunu gösteriyor.

Damien Hirst, bu zorlu seçimi -aynı zamanda bir izleyici de olan- alıcılara bırakmış olsa da çekilip bir kenarda beklemiyor. Var eden olduğu gibi yok edici olmanın da sorumluluğunu üstlenerek, "The Currency" koleksiyonunu neredeyse performatif bir sanat projesine çevirerek, fiziksel eserleri herkesin gözü önünde yakacak.

"Somebody you can go home to", 2016

Koleksiyonun adının "The Currency (Para Birimi)" olması aslında seçimi yapan alıcıların bakış açısının nasıl olması gerektiğini açıklıyor. Her bir eser, kağıt paralar gibi dışarıdan bakıldığında benzer gibi de görünse benzersiz ve kopyalanamaz. Eserlerin orijinalliği, hologramik damgalar ve Damien Hirst'ün imzasıyla korunuyor. Sanat eserlerinin, kişisel zevk, tercih ve sanat aşkı bir yana, yatırım amaçlı da satın alındığını zaten biliyoruz. Yeni çağın para biriminin de NFT olduğunu göz önünde bulundurursak Hirst, sanatsal bir düzlemin altında çok daha maddi bir soru sormuş oluyor, paranızı nasıl tercih edersiniz; banknot olarak mı, yoksa dijital olarak mı? Aslında baktığımızda banknot da dijital para birimi de sembolik bir sahiplik. Değerini biz belirlemiyoruz, yalnızca ne kadar ve nasıl sahip olacağımızı seçiyoruz. Burada da sanatçı, seçimi her ne kadar alıcıya bırakmış gibi görünse de aslında fiziksel eserle NFT'nin aynı şeyler olduğunu gösteriyor olabilir. Yani seçim yapanlar, eserin fiziksel veya dijital kopyasının yok edilişinden sorumlu olabilir ama var oluşundan sorumlu değiller, değerini onlar belirlemiyor. Sanat eseri, tıpkı para gibi görülmeden, varlığı kabul edilmeden, alınmadan eksik ve yarım kalır. Ama tıpkı tek bir kişinin parayı kullanmaması hiçbir şeyi değiştirmeyeceği gibi kolektif farkındalıkla varlığını ve değerini sürdüren sanat eserinin de var oluşu, bir kişiye değil, toplumun ve insanlığın kendisine bağlıdır.

EN ÇOK OKUNANLAR

Oversize Küpe Trendi
Oversize Küpe Trendi

Oversize Küpe Trendi

1 dakika okunma süresi
Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler
Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler

Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler

1 dakika okunma süresi
Cool İkili: Şort ve Gömlek
Cool İkili: Şort ve Gömlek

Cool İkili: Şort ve Gömlek

1 dakika okunma süresi
Valentino x Beymen Daveti
Valentino x Beymen Daveti

Valentino x Beymen Daveti

1 dakika okunma süresi
Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler
Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler

Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler

1 dakika okunma süresi
Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar
Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar

Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar

1 dakika okunma süresi
Yıpranan Saçlar İçin Bakım Rehberi
Yıpranan Saçlar İçin Bakım Rehberi

Yıpranan Saçlar İçin Bakım Rehberi

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Alberto Giacometti ve Pablo Picasso Sergisi
Alberto Giacometti ve Pablo Picasso Sergisi

Alberto Giacometti ve Pablo Picasso Sergisi

Sotheby's Singapur Müzayedesi
Sotheby's Singapur Müzayedesi

Sotheby's Singapur Müzayedesi

Yves Saint Laurent'in Marakeş Tutkusu “Love” Sergisinde
Yves Saint Laurent'in Marakeş Tutkusu “Love” Sergisinde

Yves Saint Laurent'in Marakeş Tutkusu “Love” Sergisinde

Haziran Ayında Gezilebilecek Sergiler
Haziran Ayında Gezilebilecek Sergiler

Haziran Ayında Gezilebilecek Sergiler

İstanbul'74, Capri Adası'nda NOMAD Fuarı'na Katılıyor
İstanbul'74, Capri Adası'nda NOMAD Fuarı'na Katılıyor

İstanbul'74, Capri Adası'nda NOMAD Fuarı'na Katılıyor

Temmuz Ayında Gezilebilecek Sergiler
Temmuz Ayında Gezilebilecek Sergiler

Temmuz Ayında Gezilebilecek Sergiler

Bodrum'un Yaz Sergileri
Bodrum'un Yaz Sergileri

Bodrum'un Yaz Sergileri

2022 Yılı Sanat Fuarları
2022 Yılı Sanat Fuarları

2022 Yılı Sanat Fuarları

Art Basel 2022'de Öne Çıkanlar
Art Basel 2022'de Öne Çıkanlar

Art Basel 2022'de Öne Çıkanlar

Fransa'da Yeni Açılan Galeriler
Fransa'da Yeni Açılan Galeriler

Fransa'da Yeni Açılan Galeriler

BASELECTED Sergisi İkinci Kez İzleyiciyle Buluşuyor
BASELECTED Sergisi İkinci Kez İzleyiciyle Buluşuyor

BASELECTED Sergisi İkinci Kez İzleyiciyle Buluşuyor

Foça'da İki Büyük Ressam Anılıyor: Ferruh Başağa ve Avni Arbaş
Foça'da İki Büyük Ressam Anılıyor: Ferruh Başağa ve Avni Arbaş

Foça'da İki Büyük Ressam Anılıyor: Ferruh Başağa ve Avni Arbaş