İlişkilerde Boşanma Kararı Nasıl Alınmalı?

Bazen yolunda gitmeyen bir evliliği bitirmek isterken kafaları şu soru karıştırır: 'Ya çocuğum bundan olumsuz etkilenirse?' Bu soruyu sorarken pek çok anne-baba ise, mutsuz bir evde büyüyen çocuğun çok daha kaygılı, huzursuz ve özgüveni düşük olabileceği gerçeğini göremeyebiliyor. Ayrı evlerde çocuk yetiştirme fikri, çoğu anne baba için endişe verici olabiliyor. Aslında gerçek şu ki; aynı evin içinde sürekli tartışan, sürekli mutsuz olan anne-baba görmektense; ayrı evlerde yaşayıp, mutlu ve huzurlu şekilde kendi başına var olabilen anne-baba figürleri, çocuklar için çok daha güven verici, çok daha rahatlatıcı rol modeller olmaktadır.

Evlilikte karşılaşılan her problemde ilk çözüm yolu tabii ki boşanmak değil. Pek çok problem, doğru iletişimle, çaba göstermeyle üstesinden gelinebilir. Fakat bazen ilişkilerin çıkmaza girdiği, her türlü çabaya rağmen yürütülemediği ve çiftlerin birbirlerini mutsuz etmeye devam ettikleri noktada; bu ilişkiyi bitirmek, hem kendileri, hem de çocukları açısından çok daha olumlu olacaktır. Bu durumda unutulmaması gereken en önemli nokta; boşananların ‘eşler' olduğu, 'anne ve babalar' olmadığıdır. Boşanma ile anne babalık rolü değil, eş olma rolü sonlandırılır. Bu durum, çocuğa açık bir şekilde belirtilmelidir. Peki bu durum çocuğa nasıl anlatılmalıdır?

Boşanma süreci her iki taraf açısından da duygusal olarak zorlayıcı bir dönemdir. Biten bir evlilik, hayat düzeninin büyük ölçüde değişmesi anlamına gelir. Bu durumda kişilerin hayatlarına giren yeni sorumluluklar karşısında kaygı hissetmeleri normaldir. Boşanan bireylerin depresyon, kaygı bozukluğu gibi psikiyatrik rahatsızlıklar yaşamaları olağandır. Bu sebeple boşanma sürecinde kişilerin, yakın çevrelerinden ve bir uzmandan destek almaları çok önemlidir.

Değişen yaşam koşullarına adapte olmak zor bir süreçtir. Boşanma ile ilgili hissedilen duygular çocuğun yaşına uygun olarak paylaşılabilir ancak bu; çocuğun üzerinde baskı oluşturacak, diğer tarafı suçlayacak ve çocuğu taraf tutmaya zorlayacak şekilde olmamalıdır. Çocuğun uyumundan önce ilk olarak anne babanın değişen bu yeni duruma mental ve duygusal olarak uyum sağlaması önemlidir.

Anne ve baba boşanma kararını ne zaman ve nasıl söyleyeceklerine birlikte karar vermelidir. Eğer mümkünse bir arada, eğer bu mümkün olmuyorsa ise de önceden ortak bir dil kararlaştırılarak açıklanmalıdır. Bazı durumlarda, boşanmayla baş etmekte güçlük çeken, karşı tarafa yoğun öfke besleyen anne ve babalar, boşanma aşamasında çocuğa fazlaca detay vererek çocuğun taraf tutmasına veya diğer tarafa karşı olumsuz duygular beslemeye başlamasına sebep olabilmektedir. Boşanma iki yetişkin arasında yaşanır. Anne babanın boşanması, çocuklarının onları kaybedeceği anlamına gelmediğini, anne babanın onun ihtiyaçlarını karşılamak ve sevgilerini göstermek için her zamanki gibi hayatlarında olacaklarını iyice açıklamalıdırlar. Özellikle okul öncesi ve ilkokul döneminde olan çocuklar anne babalarının boşanmalarından kendilerini sorumlu tutma eğilimindedirler. 'Yaramazlık yaptıkları’ için, anne babalarının ayrıldıklarını düşünüp kendilerini suçlayabilirler. Bu sebeple boşanmanın nedenleri açıklanırken hassas olmak önemlidir. Çocuk elbetteki bu karara olumsuz tepki gösterebilir...Anne ve baba çocuğun bu durumla ilgili duygularını ifade etmesine izin vermeli ve ona anlayışla yaklaşmalıdır.

Boşanmanın gerçekleştiği dönemde dikkat edilmesi gereken bir diğer faktör ise, bu dönemde çocuğun yaşadığı ev, okul ve şehrin değiştirilmemesidir. Bu tip büyük değişiklikler, boşanmanın neden olduğu sorunları daha da arttırıp uyum sürecini olumsuz etkileyebilir. Boşanma sürecinde çocuk, ebeveynlerine karşı kızgınlık, kırgınlık, hayalkırıklığı hissedebilir. Olanlardan dolayı onları ya da kendisini suçlaması oldukça görülen bir durumdur. Boşanma ile birlikte çocuklarda depresyon, içe kapanıklık, kaygı gibi sorunlar gözlemlenebilir. Boşanma ve sonrasında çocukların duygularını ifade etmeleri için yanlarında olunması çok önemlidir.

Boşanmanın çocuğun üzerindeki etkileri, çocuğun yaşına, kişiliğine, ebeveyn tutumuna, boşanma ve sonrasında yapılan değişikliklere göre değişkenlik gösterebilir. Eğer boşanma sonrası çocuk için hem fiziki hem duygusal anlamda düzenli bir yaşam standardı sağlanabilirse boşanmanın olumsuz etkileri azalmaktadır. En önemlisi, çocuğun uyumu için günlük hayatın düzenli hale getirilmesidir. Ayrıca boşanmadan sonra her iki ebeveynin de çocukla ilgili sorumluluklarını düzenli bir şekilde yerine getirmesi gerekmektedir.

Boşanmak, ailedeki her birey için üzücü bir deneyim olabilmektedir. Ancak çocukların, duygularla baş etme becerileri yetişkinler kadar gelişkin olmadığından, boşanmayla baş etmekte yetişkinlere göre daha çok zorlanabilirler. Bu dönemde çocuğunuza size destek olmak, güç vermek gibi roller yüklemekten kaçının. Onun da duygularını ifade etmesine izin verin, onu anlamaya çalışın. Unutulmamalıdır ki amaç, çocuğunuzun bu süreci en az hasarla, en sağlıklı şekilde atlatmasına yardımcı olmaktır.