Hamid Merati-Kashani'den Unutulmaz Parfümlerin Sırrı

Kokuların ayrı bir rolü var hayatımızda. Farklı notaların peşinden farklı anılara doğru, şiirsel yolculuklar yaşıyoruz çoğu zaman... Çocukluğumuzla, en sevdiğimiz anlarla, mekânlarla, ülkelerle, sevdiğimiz ama uzağımızda olan kişilerle bağlantı noktası oluyor kimi zaman da aramızda. Bize bir parfümün bu büyülü hissi vermesinin kaynaklarından biri de elbette parfümü yaratan kişinin vizyonu. Parfümör Hamid Merati-Kashani de bu isimlerden biri. Atelier Rebul iş birliğiyle Beymen Özel Parfum Artisanal Koleksiyonu'nu yaratan DSM-Firmenich'in baş parfümörü Kashani ile İran'da gül bahçelerinde başlayan ve İstanbul'a uzanan yolculuğunu konuştuk.

Parfümün büyülü notalarının izini sürmeye ne zaman karar verdiniz?

Çocukluğum İran'da ve babamın memleketi Kaşan'da geçti. Kaşan bölgesi, Ghamsar'daki gül tarlaları ve gül suyu imalatıyla ünlü. Bu özel anılar ve bu bölgenin hatıraları hep aklımda kaldı. Bu güzel özü parfümlere nasıl katabileceğimi düşünürdüm hep. 1979'daki devrimden sonra annemin memleketi Almanya'ya taşındık; kaldığımız şehirde, aromalar ve parfümler üreten iki parfüm evi bulunuyordu. 18 yaşındayken Dragoco'da çalışmaya başladım ve birkaç yıl boyunca parfüm okullarını ziyaret etme fırsatım oldu. Daha sonra Firmenich'e katıldım ve dünyayı dolaştım. 2010 yılında Dubai'ye taşındım ve şu an hala orada yaşıyorum, ancak Paris ve New York ile de güçlü bir bağım var.

İran'daki gül tarlalarında büyümek, bugün kim olduğunuz üzerinde büyük bir etki yaratmış. O günleri düşündüğünüzde ne hissediyorsunuz?

Hala Kaşan'daki o güzel tarlaları, her yerde bulunan küçük imalathaneleri ve havadaki o kokuyu hatırlıyorum.

Cesur ve unutulmaz parfümlerinizle öne çıkıyorsunuz. Bu özelliklerinizi ortaya çıkaran başlıca ilham kaynaklarınız neler?

Dubai'de çalışmaya başladığımdan beri, müşterilerim her zaman çok güçlü ve uzun süre kalıcı parfümler yaratmamı istediler. Bu yüzden insanlar, işimi büyük ölçüde etkileyen ilham kaynağım oldu ve bunun için çok minnettarım; Dubai'deki çalışma tarzımı gerçekten seviyorum. Dubai, çok farklı kültürlerin bir arada olduğu; festivallerin, renklerin, baharat pazarlarının, baharat kokularının yükseldiği, alışveriş merkezleri ve modası ile ilham veren "gerçek" bir merkez. Ben de; yaratmak için ilham alıyorum ve ilham vermek için yaratıyorum.

Mesleğiniz sıradan bir meslek değil, daha niş bir alan. Bir çocuğun "Büyüyünce parfümör olacağım" dediğini pek de duymuyoruz mesela. Bu işin en çok hangi yanını seviyorsunuz?

Bu mesleğin, çok uzun yıllar deneyim ve sıkı çalışma gerektiren bir iş olduğunu düşüyorum. Farklı malzemelerin birbirleriyle nasıl tepki vereceğini anlamak ve parfüm trendi belirlemek, gerçekten severek yapmanız gereken bir şey. Parfümü yaşamalı ve hissetmelisiniz. Formülasyonu hazırlamadan önce kullandığınız malzemeleri nasıl koklayacağınızı zaten çok iyi bilmeniz gerekiyor.

Bir parfüm yaratırken karşılaştığınız en zorlu anlar neler oluyor? Bir koku tam istediğiniz şekilde ortaya çıkana kadar süreç nasıl ilerliyor?

En zorlu an, başlamak için doğru fikri bulmak. Bu, sizin doğru ruh haline ulaşarak yaratmaya başlamanızı sağlıyor. Bazen gece yarısı bazen hafta sonunda bir formül oluşturabiliyorum. Kısacası, bir parfüm yaratırken yer ve zaman, benim için önemli bir rol oynamıyor.

Şu anda heyecan verici bir iş birliği için Türkiye'desiniz. Atelier Rebul ile nasıl bir araya geldiniz? İki yaratıcı perspektifi birleştirmek nasıl bir deneyimdi?

Türkiye; iki kıta arasında, güzel bir ilham kaynağı. 12 yıl önce Atelier Rebul ile farklı bir projede çalışma fırsatım olmuştu ve yeni bir projede tekrar iş birliği yapma teklifini aldığımda çok mutlu oldum. Çalıştığım ekip çok bilgili, profesyoneldi ve tekrar onlarla çalışmak benim için büyük bir onurdu.

İstanbul bir parfüm olsa, hangi notaları barındırır, nasıl bir koku olurdu sizce?

İstanbul'u bir parfüm olarak tanımlamam gerekirse; şehir Bosphorus'a yakın olduğu için ilk notanın suyu, denizi ve ferahlığı çağrıştırması gerektiğini düşünüyorum. Ardından, baharda şehirde gördüğünüz sarı çiçeklerle birlikte, solar çiçekler ve şehirdeki çam ağaçlarından dolayı baharatlı odunsu bir alt notaya sahip olmalı. Ayrıca pimento, karabiber, tarçın ve muskat gibi baharatların bulunduğu pazarı da önemli bir etkiye sahip. Parfum Artisanal Elixir 11, bu parfüm için harika bir örnek.

Parfümün kullanan kişiyle uyumu önemli bir konu değil mi? Bu konuda yapılan en büyük hata ne oluyor?

Parfüm seçerken yapılan en büyük hata, dış etkenlere kapılmak. Kendiniz olmalısınız ve kendinizi güçlü ve özgüvenli hissettiren parfümü bulmalısınız. Parfüm çok kişiseldir ve kişi kendisi için en iyisini seçmelidir.

Parfüm ve moda arasındaki ilişki hakkında ne düşünüyorsunuz? Parfüm de bir kişinin tarzını tanımlayabilir mi?

Moda, parfümle çok bağlantılıdır; stilinize göre güçlü bir parfüm seçebilir ve moda ile uyumlu bir koku yaratabilirsiniz. Parfüm, elbette bir kişinin tarzını tanımlayabilir

Parfüm endüstrisinin sürdürülebilirliği hakkında ne düşünüyorsunuz?

Parfüm endüstrisinde sürdürülebilirlik çok önemli. Doğal, yenilenebilir malzemelerin kullanımı ve atıkların azaltılması gibi çevre dostu uygulamalar öne çıkıyor. Atelier Rebul'ün de sürdürülebilirliğe gösterdiği çabaları görmek, ürün tasarımından üretim süreçlerine kadar yüzde 100 yenilenebilir enerji kullanması memnuniyet verici.

Fotoğraflar: Sancar Kemal Demir