Londra ve Paris'ten Sanat İzlenimleri

Küresel sanat ortamının en önemli etkinlikleri arasında gösterilen Frieze Art Fair için gittiğim Londra'dan izlenimlerimi derledim sizler için. Bilindiği üzere sanat fuarları, güncel üretimlerin nabzını tutmak ve piyasaya dair fikir edinmek adına mutlaka görülmesi gereken yerler.

YAZAR: BANU ÇARMIKLI / NİL YALTER
ABONE OL
23 Ekim 2019 Çarşamba 12:07 | Son Güncellenme:
10 dakika okunma süresi
Londra ve Paris'ten Sanat İzlenimleri

Frieze Sanat Fuarı

Özellikle herhangi bir sanatseverin takip ettikleri arasında Frieze ilk sıralarda yer alıyordur tahminimce. Ben de büyük bir heyecan ve merakla Londra’da soluğu aldım. Genel bir değerlendirme yapacak olursam bu yılki Frieze’in geçtiğimiz yıldan daha sönük geçtiğini söyleyebilirim. Brexit konusu bir süredir ülkenin gündemini meşgul ederken sanat piyasasına da dokunmadan geçmiyor elbette. Siyasi gündemin ekonomiye olan negatif etkisini kentin sokaklarında rahatlıkla hissedebiliyorsunuz. Fuarlar, küresel etkinlikler olduğu için bir nebze hareketlilik sağlayabiliyor ancak yerel düzeyde İngiltere’deki galericilerden pek olumlu geri dönüşler almadığımı belirtmeliyim. Amerikalı, Orta Asyalı ve Orta Doğu’dan gelen hatırı sayılır koleksiyonerlerin ön izlemede Blue Chip sanatçılara gösterdiği ilgi sayesinde nispeten verimli geçen bir fuarın ardından sezonu nasıl sürdüreceklerini şimdiden düşünmeye başlamışlar. Yerel piyasa her ne kadar durgunsa da fuar yönetimi küresel izleyici kitlesinden ve Brexit’e rağmen alınan sonuçlardan memnun sayılır. Ayrıca ziyaretçi kitlesini belli bir profile çekebilmek için Frieze’in de giriş ücretlerini yüksek tuttuğunu gözlemledim. Öyle ki bu yılki edisyonda kavramsal işler ve video çalışmalar yok denecek kadar azdı. Ağırlığı figüratif resimlerin oluşturduğu pentür eğilimi ister istemez ticari kaygıları akla getiriyor. Resimlerin boyutlarındaki küçülme de yine satılabilir olmakla ilişkilendirilebilir.

Frieze Sanat Fuarı geleneksel olarak iki bölümden oluşuyor. Biri güncel üretimlerin yer aldığı bölüm, diğeri ise Frieze Masters başlığıyla sergilenen ustalar bölümü. Kişisel görüşüm Masters kısmının daha öne çıktığı yönünde. Rönesans dönemine tarihlenen kitaplar, 19. yüzyıldan fotoğraflar, 20. yüzyıla ait modernist tablolar, ortaçağ elyazmaları ve ikonaların yanı sıra Afrika sanatına özgü maskelerin yer aldığı fuarda, 4,5 milyon yaşındaki meteor parçası da kesinlikle görülmeye değerdi. Kavramsal sanatın üstadı Sol LeWitt’in çizimlerine ayrılan köşe de yine göz dolduruyordu. Frieze London’da bu sene kurgulanmış olan Woven bölümü ise fuarın en parlak işlerini barındırıyordu. Küratörlüğünü Cosmin Costinas’ın üstlendiği ve yalnızca tekstil/dokuma sanatına eğilmiş farklı kuşaklardan sanatçıların işlerine yer veren sergi benim favorim oldu diyebilirim. Brezilya, Filipinler, Çin, Hindistan ve Madagaskar gibi farklı coğrafyalardan bir araya gelmiş üretim pratiklerini keşfetmek güzel bir deneyimdi. Fuar genelinde de resmin ağırlığı dışında seramik ve tekstil çalışmaları öne çıkıyordu. Kişisel beğenime göre en başarılı standlar Gagosian ve Lisson Gallery diyebilirim. Prestijli galerilerden Gagosian’ın, Californialı isim Sterling Ruby’nin heykellerine ve kentin simgesi olan güneşi sonuna dek hissettirdiği sarı ve turuncu tablolarına yer verdiği sunumu fuara sıcak bir başlangıç yaptırıyordu. Her biri 325.000 dolar olan resimler dahil tüm işlerin satıldığı bilgisini aldığım Gagosian Gallery fuarın şanslılarındandı. Geçtiğimiz Haziran ayında hayatını kaybeden Joyce Pensato’ya adanmış Lisson Gallery standı ise sanatçının popüler kültür ikonlarının portrelerini resmettiği siyah beyaz ağırlıklı işlerine yer veriyordu. Tanınmışların dışında yeni galeriler de fuarın katılımcıları arasındaydı ancak sunumları arasında çok kayda değer üretimler yoktu. Klasik bir fuar bölümü olan heykel parkı bu yıl çok güzeldi. Anıtsal büyüklükteki çalışmaların yer aldığı alan ziyaretçilerden yoğun ilgi gördü. Medyaya yansıyan satış rakamlarına da değinecek olursak; Hauser & Wirth Gallery tarafından 6,5 milyon dolara satılan Cy Twombly ve 3,4 milyon dolara satılan Marc Bradford resimlerinden bahsedebiliriz. David Zwirner standında 3,8 milyon dolara bir müzeye satılan Kerry James Marshall ile 1,5 milyon dolara alıcı bulan Neo Rauch resmi de kulağımıza gelenler arasında. Galleria Continua ise Pistoletto’nun bir çalışmasını 658.000 dolara satarak fuarın konuşulanları arasına girdi.

Londra’daki sergilere bakış

Her zaman olduğu gibi fuar dışında kentteki sergilerin de önemine değinmeden geçmeyeyim. White Cube’un farkı galerilerinde yer alan Mona Hatoum sergisi ile Damien Hirst’ün Mandala işlerine yer verilen seçkisi mutlaka görülmeli. Royal Academy’de izleyicinin yoğun ilgisiyle buluşan Antony Gormley sergisi de kentin en popüler etkinliklerinden. Sanatçının kariyeri boyunca ürettiği en parlak işlerinin yanı sıra sergiye özel olarak hazırlanan major enstalasyonların gösterildiği seçki büyüleyici diyebilirim. Metal gurusu lakabıyla da bilinen Gormley’nin çalışmalarını görmek için sanatseverler müzeye akın etmişti. Victoria&Albert Museum ise sıra dışı bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Fotoğrafçı Tim Walker’ın kamerasından çıkan görüntülerle birlikte film kayıtları, kurgu setleri ve özel enstalasyonlarının yer aldığı sergi; tam bir yaratıcılık sahnesi ortaya koyuyor. “Wonderful Things” başlıklı bu rengarenk sergi Mart ayına dek devam ediyor. Tate Modern’de Olafur Eliasson sergisi de yine öne çıkan sergilerden. Sanatçının duyulara ve algılara hitap eden çalışmalarından bir yenisi burada izleyiciyle buluşuyor. Sisli bir odada etrafı görmeden yönünüzü bulmaya çalıştığınız bu keyifli deneyim, Eliasson’un interaktif pratiğini gösteriyor. Su buharına vanilya esansı eklenmesiyle sadece görme ve temas etme değil koku alma duyumuzu da uyaran sergiyi çok beğendim. Tate Modern’in klasikleşmiş sanatçı odaları kısmına ise Ed Ruscha ve Nan Goldin konuk oluyor. Müze girişinde her dönem farklı sanatçılara tahsis edilen “commissioned” eser için bu kez Kara Walker ile iş birliğine gidilmiş. Adeta neo-klasik bir meydan çeşmesi formunda tasarlanan “Fons Americanus” başlıklı heykel, Buckingham Sarayı’nın önündeki anıttan ilhamla üretilmiş. Britanya İmparatorluğu’nun sömürgeci geçmişine bir gönderme niteliğindeki iş; Amerika, Avrupa ve Afrika arasındaki sömürge ilişkilerini akıllara getiriyor. Kendine özgü üslubuyla masalsı ve kurgusal sahnelere imza atan Walker, kıtalararası esir ticaretini oldukça iddialı bir bakışla eleştiriyor. Bir diğer popüler durağımız National Portrait Gallery, Elizabeth Peyton’ın portre seçkisine yer veriyor. Resimlerinde; arkadaşları, sanatçılar, aktivistler, aktörler, atletler, dansçılar, müzisyenler, kraliçeler, politikacılar ve şairlere uzanan isimlerden ilham alan Peyton’ın anı ve belleğe dair izlenimlerini görmek güzeldi. Özellikle Viktorya dönemi stilindeki odada yer alan klasik portrelerin, Peyton’un güncel görsellikteki resimleriyle yan yana sergilenmesi hoş bir diyalog ortaya çıkarmıştı. Ana sergiler dışında BP sponsorluğunda gerçekleşen Portre Ödülleri yarışması seçkisini de görmeden geçmemek gerek. 2000 başvuru arasından finale kalan 44 eserin her biri göz dolduruyor. Saatchi Gallery’de yer alan British Art Fair’i ise oldukça zayıf buldum.

Türkiyeli sanatçılar Paris’te

Avrupa’nın gözde sanat rotalarından Londra’yı geride bırakıp Paris’e geçtİğimde ise elbette ilk durağım başarılı Türkiyeli sanatçılarımızın sergileri oldu. Çağdaş sanat müzesi MAC VAL’deki kişisel sergisiyle ses getiren Nil Yalter ve artist residency programı dahilinde MAC VAL Garden’da işlerini sergileyen Gözde İlkin hepimiz için gurur kaynağı oldu. Kavramsal sanatın üstatlarından Sarkis’in “Vitraux Mobiles” isimli kişisel seçkisi ise Galerie Nathalie Obadia’da izleyiciyle buluştu. Sanatçının 66 vitray çalışmasından oluşan sergi kesinlikle göz kamaştırıcı diyebilirim. Sanatçıyla görüşebilmek adına açılış gecesi ziyaret ettiğim sergiye ilgi inanılmazdı. Boltanski’den Jim Dine’a kadar pek çok önemli ismin katıldığı muhteşem bir açılış izleme fırsatım oldu. Sergi 21 Aralık’a dek devam ediyor. Sonbahar aylarına Londra ve Paris seyahatleriyle renk katmak isteyen sanatseverlerin, bu sergileri ajandalarına eklemelerini tavsiye ederim. Her ne kadar politik hareketlilik Avrupa ülkelerine ekonomik bir durağanlık getiriyorsa da sanatın en değerli olduğu zamanlar, bu kriz dönemleri olarak tarihe geçiyor. Sanat dolu bir sonbahar dilerim.

Etiketler: SANAT, SERGİ, MÜZE

EN ÇOK OKUNANLAR

Prenses Diana ile Prens Harry ve William'ın Unutulmaz 10 Anı
Prenses Diana ile Prens Harry ve William'ın Unutulmaz 10 Anı

Prenses Diana ile Prens Harry ve William'ın Unutulmaz 10 Anı

1 dakika okunma süresi
Keşfedilmeyi Bekleyen Gezilecek Muhteşem Yerler
Keşfedilmeyi Bekleyen Gezilecek Muhteşem Yerler

Keşfedilmeyi Bekleyen Gezilecek Muhteşem Yerler

9 dakika okunma süresi
Endülüs Gezi Rehberi - Gezilecek Yerler Listesi
Endülüs Gezi Rehberi - Gezilecek Yerler Listesi

Endülüs Gezi Rehberi - Gezilecek Yerler Listesi

6 dakika okunma süresi
Kıbrıs Seyahat Notları - Kıbrıs'ta Gezilecek Yerler
Kıbrıs Seyahat Notları - Kıbrıs'ta Gezilecek Yerler

Kıbrıs Seyahat Notları - Kıbrıs'ta Gezilecek Yerler

18 dakika okunma süresi
İtalya Seyahat Notları - İtalya Ziyaretinde Gezilecek En Popüler Yerler
İtalya Seyahat Notları - İtalya Ziyaretinde Gezilecek En Popüler Yerler

İtalya Seyahat Notları - İtalya Ziyaretinde Gezilecek En Popüler Yerler

30 dakika okunma süresi
2021 Seyahat Trendleri
2021 Seyahat Trendleri

2021 Seyahat Trendleri

6 dakika okunma süresi
Afrika Safari Notları - Afrika'da Gezilecek Yerler ve Safari Deneyimi
Afrika Safari Notları - Afrika'da Gezilecek Yerler ve Safari Deneyimi

Afrika Safari Notları - Afrika'da Gezilecek Yerler ve Safari Deneyimi

7 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Arter'den Çocuklar İçin Sanat Atölyesi
Arter'den Çocuklar İçin Sanat Atölyesi

Arter'den Çocuklar İçin Sanat Atölyesi

Ali Güreli ile Sanat Sohbeti
Ali Güreli ile Sanat Sohbeti

Ali Güreli ile Sanat Sohbeti

Mamut Art Project'in Yeni Sezonu
Mamut Art Project'in Yeni Sezonu

Mamut Art Project'in Yeni Sezonu

Pınar Çelikel'in Yeni Romanı: “Ya Bir Bulutsan?”
Pınar Çelikel'in Yeni Romanı: “Ya Bir Bulutsan?”

Pınar Çelikel'in Yeni Romanı: “Ya Bir Bulutsan?”

Lara Kamhi'nin Klipleri Festival'de Yarışıyor
Lara Kamhi'nin Klipleri Festival'de Yarışıyor

Lara Kamhi'nin Klipleri Festival'de Yarışıyor

Ecehan Ersöz'den “Gelecek Tasarımcısı”
Ecehan Ersöz'den “Gelecek Tasarımcısı”

Ecehan Ersöz'den “Gelecek Tasarımcısı”

Sanat Tarihine Damga Vuran Aşklar
Sanat Tarihine Damga Vuran Aşklar

Sanat Tarihine Damga Vuran Aşklar

Ahmet Albayrak Hakkında Her Şey
Ahmet Albayrak Hakkında Her Şey

Ahmet Albayrak Hakkında Her Şey

Van Gogh Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Van Gogh Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Van Gogh Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Adnan Çoker Hakkında Her Şey
Adnan Çoker Hakkında Her Şey

Adnan Çoker Hakkında Her Şey

Step İstanbul Taksim 360 Projesi'nde
Step İstanbul Taksim 360 Projesi'nde

Step İstanbul Taksim 360 Projesi'nde

İstanbul Tasarım Bienali
İstanbul Tasarım Bienali

İstanbul Tasarım Bienali