Z Kuşağı Sanat Koleksiyonerliğinin Kurallarını Değiştiriyor
9 dakika okunma süresi
Çağdaş sanatın sınırları genişledikçe, sanatçıların üretimlerini tek bir disiplin üzerinden tanımlamak da giderek zorlaşıyor. Es Devlin'in pratiği bu dönüşümün dikkat çekici örneklerinden biri. Heykelden sahne tasarımına, mimariden performansa, çizimden ışığa uzanan üretimleri; tiyatro salonlarından stadyumlara, müzelerden kamusal alanlara kadar farklı ölçeklerde izleyiciyle buluşuyor. Şimdi bu çok katmanlı pratiğin 30 yılı, Londra'daki Design Museum'un yeni sergisi Es Devlin: Other Worlds ile ilk kez Avrupa ölçeğinde kapsamlı bir retrospektifte bir araya geliyor. Sergi, 2 Ekim 2026 - 4 Nisan 2027 tarihleri arasında ziyaret edilebilecek.
Ideas to Forms by Es Devlin, featuring in Es Devlin/ Other Worlds at the Design Museum. Photo Richard Round-Turner © the Design Museum
Devlin'in çalışmalarının ortak noktasında, izleyiciyi yalnızca karşısında duran bir işe bakan kişi olmaktan çıkarıp eserin parçası haline getirme fikri bulunuyor. Sanatçı için mekân yalnızca bir sergileme alanı değil; ışık, ses, metin ve hareket aracılığıyla yeniden kurulabilen bir anlatı alanı. Other Worlds da bu yaklaşımı, geleneksel bir retrospektif düzeninden uzaklaşarak takip ediyor. Sergi, tamamlanmış işlerin yanı sıra fikirlerin nasıl ortaya çıktığına, çizimlerin nasıl biçime dönüştüğüne ve bir projenin stüdyodan kamusal alana uzanan yolculuğuna odaklanıyor.
Ziyaretçinin yolculuğu, sanatçının Güney Londra'daki stüdyosunun detaylı bir replikasıyla başlıyor. Kitaplar, objeler, maketler, çizimler ve çalışma araçlarıyla oluşturulan bu alan, Devlin'in üretim sürecini görünür kılıyor. Serginin en dikkat çekici bölümlerinden biri olan 30-Year Desk ise sanatçının üç dekadına yayılan geniş arşivini tek bir yapı içinde topluyor. Çizimler, fotoğraflar, kişisel nesneler ve daha önce kamuya gösterilmemiş malzemeler, aralarında The Lehman Trilogy, Forest of Us, Londra 2012 Olimpiyatları Kapanış Töreni ve 2022 Super Bowl devre arası gösterisinin de bulunduğu projelerle birlikte izlenebiliyor.
'Nevada Ark' by Es Devlin with U2 at the Sphere Las Vegas. Photo credit Ric Lipson
Ayrıca arşivin yalnızca büyük ölçekli yapımlardan ibaret olduğunu söylemek de yanlış olur. Archive Unboxed, Devlin'in okul ve üniversite yıllarına uzanan çizim, resim, kolaj, günlük ve baskı çalışmalarını bir araya getirerek bugün gördüğümüz anıtsal işlerin temelindeki çizim pratiğine bakıyor. Daha önce Britanya'da sergilenmemiş 30'dan fazla maket de sanatçının fikir aşamasındaki dünyalarını küçük ölçekte görünür hale getiriyor. Böylece sergi, tamamlanmış eserlerden çok bir yaratıcı düşüncenin geçirdiği dönüşüme odaklanıyor.
Model segments of 'Mirror Maze' by Es Devlin, featuring in Es Devlin/ Other Worlds at the Design Museum. Photo Richard Round-Turner © the Design Museum
Sergide Devlin'in daha önce Londra'da gösterilen "Come Home Again" işi de yeni bir yerleşimle yeniden yorumlanıyor. Nesli tehlike altındaki canlılara odaklanan çalışma; kuşlar, kelebekler, böcekler, yabani çiçekler, balıklar ve mantarlardan oluşan imgeleri mimari bir form üzerinden bir araya getiriyordu. Design Museum'daki yeni versiyonu ise sanatçının değişen manzaralar ve atmosferler yaratma fikrini sürdürüyor.
'Carmen' at Bregenz Festival by Es Devlin, Bregenz, Austria, 2017. Photo credit Es Devlin.
Devlin'in dünyasının bir diğer durağı Infinite Library. Serginin parçası olan bu enstalasyondaki kitapların sergi sonrasında Londra'daki ilkokul ve ortaokullara bağışlanacak olması, sanatçının üretiminde sıkça karşılaşılan kolektif deneyim fikrini sergi mekânının dışına da taşıyor.
'Library of Light' by Es Devlin, Milan. Pinacoteca di Brera, Milan, 2025. Photo credit Es Devlin
Es Devlin'in kariyeri boyunca sahne için tasarladığı hareketli heykeller, opera ve tiyatro prodüksiyonları, olimpiyat törenleri ve büyük müzik performansları, onun işlerini yalnızca tasarım dünyasının değil popüler kültürün de bir parçası haline getirdi. Ancak Other Worlds bu görünür projelerin arkasındaki daha sessiz üretim alanını öne çıkarıyor: çizim masası, maketler, notlar, araştırmalar ve henüz biçim kazanmamış fikirler.
Songs for Sorrow sculpture by Es Devlin, featuring in Es Devlin/ Other Worlds at the Design Museum. Photo Richard Round-Turner © the Design Museum
Belki de serginin asıl meselesi burada ortaya çıkıyor. Other Worlds, Es Devlin'in kariyerini bir başarılar toplamı olarak sıralamak yerine, farklı disiplinlerin aynı yaratıcı düşüncede nasıl birleşebildiğini gösteriyor. Heykel ile tiyatro, müzik ile mimari, teknoloji ile şiir arasındaki geçişler; bugün çağdaş sanatın giderek genişleyen tanımına dair de bir bakış sunuyor. Üç on yıllık üretimi tek bir çizgide buluşturan sergi, Devlin'in dünyalar kurma biçimini olduğu kadar bu dünyaların izleyiciyle tamamlandığı fikrini de merkeze alıyor.