Yeni Bir Alışkanlık Kazanmak için Yapılması Gerekenler

"Ben çayımı iki şekerli içerim...Sabah sporumu yapmadan evden çıkmam... Türk kahvesinin yanında muhakkak lokum yerim... Asansör kullanmam, merdivenlerden çıkarım... Yatmadan önce muhakkak dişlerimi fırçalarım" gibi pek çok davranışımızın yarısını alışkanlıklarımız oluşturur. 'Alışkanlıkların Gücü' kitabının yazarı Charles Duhing; 'Alışkanlıklar kader değildir, değiştirilebilirler. Bir alışkanlıkla bilinçli olarak savaşmadığınız ve yerine yeni rutinler koymadığınız sürece, eski örüntüler otomatikman tekrar eder' demiştir. Bugün bunları yaptıysanız, çok büyük ihtimalle yarın da yapacaksınız ve başka bir alışkanlıkla yer değiştirdiği sürece de yapmaya devam edeceksiniz. Alışkanlık; yineleyici, düzenli ve çoğu zaman bilinçdışı yapılan rutin davranışlar örüntüsü olup davranışın tekrar yoluyla da otomatik hale gelmesidir. Tabanında, düşünce ve inanç yatar. Sonra bu bir rutin halini tetikler ve sonucunda da istediğimizi gerçekleştirmiş, bir nevi kendimizi ödüllendirmiş oluruz. Bir alışkanlık yaratmak için onu daha görünür, daha çekici ve uygulaması kolay hale getirmek gerekir.

Alışkanlıklar üç basamaklı bir süreçte oluşur. Bunların ilki beyine 'otomatik mod'a geçmesini söylemektir. Bir tetikleyici ve bir işaret lazımdır. Daha sonra rutinin veya davranışın kendisi tekrarlanmaya başlar. Bu noktada karar verme mekanizmamız ve duygularımız bir arada çalışır. Son olarak da kendimizi ödüllendirdiğimiz noktaya geliriz yani, tekrar ettiğimiz davranışsal örüntüler, tekrarlanma yoluyla sinir sistemimizde bir yol edinirler. Tekrarlama yolu ile yeni alışkanlıklar edinebilir, mevcut alışkanlıklarımız yerine yenilerini koyabiliriz. Alışkanlıklarımızı yerine getirirken bilinçli dikkate ihtiyaç duymadığımız için onlardan kurtulmak kolay değildir. Ancak yeni alışkanlar geliştirebilmek mümkündür. Peki bu nasıl olacak?

Yeni bir alışkanlık geliştirmek için öncelikle bir hedef belirleyin. Kendinizle ilgili öncelikli hedefiniz nedir? Sağlığınıza ve fiziksel görünüşünüze daha çok dikkat etmek mi? İlk olarak ne istediğinize ve neyi, hayatınızın rutin bir parçası haline getirmek istediğinize karar verin. Daha sonra hedeflediğiniz konuyla ilgili davranışınıza karar verin. Yukarıdaki örnek hedefle hareket edersek bu; düzenli spor yapmak, düzenli yürüyüş yapmak veya yeni bir beslenme programı benimsemek olabilir. Üçüncü aşama olarak kendinize zaman ve gün belirleyin. Bu günlük bir program mı? Belirli günler ve saatler mi gerçekleşecek? Kendinize bir çizelge oluşturun. Son olarak da bu davranışı, seçtiğiniz gün ve saatlerde tekrarlayın. İşte size yeni bir alışkanlık! Eğer davranışı hiç düşünmeden yapmaya başladıysanız yeni bir alışkanlık kazandınız demektir.