Suretlerin Ardındaki Sır

Ben resmettiğim portrelerin derinlerde saklı tuttukları sırlarına yolculuk etmeyi seviyorum diyor Mert Özgen. Sanatçının kara, korkak, kırılmaya müsait, öte yandan daha cüretkar, asi ve bazen yıkıcı duygu durumları arasında çıktığı yolculuğa ortak olduk.

YAZAR: ERAY ERKOCA
ABONE OL
23 Ekim 2019 Çarşamba 16:35 | Son Güncellenme:
7 dakika okunma süresi
Suretlerin Ardındaki Sır

İnsan suretine ve ruh haline duyduğunuz ilgi; adeta portrelerinizdeki yüzlerde vücut buluyor. Hangi duygu biçimlerini ve düşünce durumlarını portrelerinizde anlatmayı tercih ediyorsunuz?

İnsan çok derinlikli, katmanlı ve esrarengiz bir yaratılış. Aynı anda bir çok farklı kimliğe ve duyguya bürünebiliyor. Bir beden içindeki ruh halinin bu denli anlık geçişlerinin olması figür resmi yapan bir sanatçı olarak beni her zaman heyecanlandırmıştır. Özellikle insanın yalnız, bir başına geçirdiği zamanlarda hissettiklerinin, duyumsadıklarının, düşündüklerinin ve hayalini kurduklarının, o kişinin en derinde saklı tuttuğu ne varsa onu açığa çıkarttığını düşünüyorum. Bu yüzden resimlerimde genellikle tek bir portreye odaklanmayı seçiyorum. Tekil olanın her zaman aklından ve kalbinden geçen, onun en derin sırlarına açılan kapıdır. Genellikle içte sakladığımız daha kara, korkak, kırılmaya müsait, öte yandan daha cüretkar, asi ve bazen yıkıcı duygu durumlarıdır. Ben resmettiğim portrelerin derinlerde saklı tuttukları sırlarına yolculuk etmeyi seviyorum. Biriktirdikleri, sakladıkları, unuttukları ne his varsa, onu kurguladığım portrelerin gözlerinde resmetmeye çalışıyorum. Ayna karşısında, insanın kendi gözlerinin içine bakarken açığa çıkan duygular beni resim yapmaya teşvik ediyor. Görülmeyeni, gizleneni, saklı tutulanı görünür kılmak bir bakıma...

İnsan suretinden ve bireyin “arızalı, güvensiz, bozuk ve yıkıcı” duygu biçimlerinden hareket ederek toplumsal meselelere değindiğinizi söyleyebilir miyiz? Portrelerinizdeki suretleri güvensiz kılan nedir?

Resmettiğim portrelerde ele aldığım konular aslında bireyseller; kökten, derinden, belki önceki kuşaklardan gelen duygular hepsi. Gerçi insanı ele alırken toplumsal ve bireysel olarak sınıflandırma yapmaktan ziyade onların birbirine bağlı olduklarını düşünüyorum; her şey etkileşim içinde. Duygularımız her ne kadar bireysel olsa da, onları hissettiren etkenler çoğu zaman toplumsal meselelerdir. Her birimiz kırıklarla, kırgınlıklarla doluyuz; bunu çoğu zaman kabul etmesek de. Bu kırılgan olma durumu her ne denli farklı tesir bulsa da ayrı bünyelerde, çoğu zaman gerisinde güvensizlik bırakıyor. Üçüncü sayfa haberlerinde okuduğumuz kadınların ve belki de hiçbir zaman hikayesini dinleyemeyeceklerimizin, özgürlüğü için hayatı pahasına mücadele eden azınlıkların, veya sırf engelleri sebebiyle kapalı kapılar ardına hapsedilenlerin duygularını gözlemlerken toplumun dayatılarını, öğretilerini göz ardı edemeyiz. Hikayeler hep bir bütündür; eylemler ve duygular. Ben resimlerimde duyguları yansıtmaya çalışıyorum. Edimlerden ziyade hissedilenler resimlerimin temelini oluşturuyor.

“Arızalı / Broken” serginizde eser seçimi yapılırken neye dikkat edildi? Bize biraz serginin kavramsal çerçevesinden bahseder misiniz?

“Arızalı / Broken” sergisi kendi içime yaptığım bir yolculuk niteliğinde diyebilirim. Kendimle daha çok sohbet ettiğim, etrafımdaki enerjilere daha hassas olduğum bir dönemde ürettiğim işlerden oluşan bir sergi oldu. Kendi iç dünyamdan çok izler var. Tabloların seçimini yaparken bir akışta olmalarına dikkat ettik. Belirli bir duygu durumundan ziyade, derinde saklanan ne denli arızalı, bozuk, yıkıcı, güvensiz his varsa her birini kucaklayıp, benimseyip, portrelerde yansıtmaya çalıştım. Sureti, içinde taşıdığı bütün yoğunluğuyla resmetmeye çalıştım.

İzleyici tablolarınızda resmedilen gözlere bakarken, aslında kendi içinde bir yolculuğa çıkıyor. Eserlerinizin izleyici ile kurduğu ilişki üzerine siz ne söylersiniz?

Sergi öncesi atölyemi ziyaret eden yakın çevremden, resimlerimi takip edenlerden duyduğum yorumlar, resimlerimin üzerine ürettikleri hikayeler, kurdukları cümleler beni çok etkiledi. Genelde hep gözlere odaklandıklarını fark ettim ve bu inanılmaz hoşuma gitti. İzleyicinin tabloyla kurduğu ilişki çok kişiseldir, o yüzden ben pek o bağa kendimi de dahil ederek o büyüyü bozmayı sevmiyorum. Resim yapma süreci sadece tuval önünde boya sürmekten ibaret değil; çok fazla araştırmayla, denemeyle, gözlem yapmakla, okumakla geçen bir süre de var içinde. Bu süreç bir sanatçı için ciddi bir serüven, macera. Benim dileğim izleyicinin de kendi serüvenini yaratması benim tablolarıma bakarken. Onunla konuşması, zihnine yerleştirip ara ara zihninin içinde de onu canlandırması, farkındalığını arttırması… Umarım ufak da olsa izleyicinin o derinde saklı tuttuğuna dokunabilmişimdir ve tabloyla arasında bir bağ kurmasını sağlayabilmişimdir.

2016 tarihli “Derinin Altındaki: Psikanalitik Kuram Bağlamında Yara” başlıklı, bedensel yaraları psikanaliz ve Hristiyan ikonaları çerçevesinde inceleyen yüksek lisans teziniz dikkatimi çekti. Siz de insan sureti ve bedenini konu edinen bir sanatçı olarak, insan bedenine ne gibi anlamlar yüklüyorsunuz?

Sayısız, sınırsız ve çoğu zamanda anlamsız anlamlar yüklüyorum. İnsan bedeni de ruhu gibi çok değişken. Elbette deri vücudumuzu sınırlayan, çizgilerini çeken bir organ ama her saniye değişmekte olan bir yapı. Hormonlar, duygular, yediklerimiz, yaşadıklarımız, uykular veya uykusuzluklarımız, mutluluğumuz veya kederimiz sürekli bedenimizi de değiştiriyor. Bu yüzden beden sürekli değişim halinde; bazen de ön göremediğimiz dış etkenler yüzünden bambaşka bir hale geliyor. Ben bedeni kullanarak bedenin içini anlamaya, anlamlandırmaya çalışıyorum. Deriyi göstererek aslında tenin altındakini arıyorum. Beden benim için ruhu yansıtmanın bir aracı.

Son olarak, sanat piyasasında yer edinmeye çalışan genç sanatçılara ne önerirsiniz?

Yer edinilmeye çalışılmalı mı bilmiyorum, sanırım bu kullanmayı tercih edeceğim bir fiil değil. Akan su yolunu bulur derler ya. Kendilerinden vazgeçmesinler, yılmasınlar, üretsinler. Belirli bir kalıba girmek yerine kendileri olsunlar. Kendi sesleri olsun, kendi sözcükleri. Çünkü herkesin sesi farklı ve özgün.

EN ÇOK OKUNANLAR

Keşfedilmeyi Bekleyen Gezilecek Muhteşem Yerler
Keşfedilmeyi Bekleyen Gezilecek Muhteşem Yerler

Keşfedilmeyi Bekleyen Gezilecek Muhteşem Yerler

9 dakika okunma süresi
2021 Seyahat Trendleri
2021 Seyahat Trendleri

2021 Seyahat Trendleri

6 dakika okunma süresi
Endülüs Gezi Rehberi - Gezilecek Yerler Listesi
Endülüs Gezi Rehberi - Gezilecek Yerler Listesi

Endülüs Gezi Rehberi - Gezilecek Yerler Listesi

6 dakika okunma süresi
Kıbrıs Seyahat Notları - Kıbrıs'ta Gezilecek Yerler
Kıbrıs Seyahat Notları - Kıbrıs'ta Gezilecek Yerler

Kıbrıs Seyahat Notları - Kıbrıs'ta Gezilecek Yerler

18 dakika okunma süresi
İtalya Seyahat Notları - İtalya Ziyaretinde Gezilecek En Popüler Yerler
İtalya Seyahat Notları - İtalya Ziyaretinde Gezilecek En Popüler Yerler

İtalya Seyahat Notları - İtalya Ziyaretinde Gezilecek En Popüler Yerler

30 dakika okunma süresi
Prenses Diana ile Prens Harry ve William'ın Unutulmaz 10 Anı
Prenses Diana ile Prens Harry ve William'ın Unutulmaz 10 Anı

Prenses Diana ile Prens Harry ve William'ın Unutulmaz 10 Anı

1 dakika okunma süresi
Afrika Safari Notları - Afrika'da Gezilecek Yerler ve Safari Deneyimi
Afrika Safari Notları - Afrika'da Gezilecek Yerler ve Safari Deneyimi

Afrika Safari Notları - Afrika'da Gezilecek Yerler ve Safari Deneyimi

7 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Abidin Elderoğlu Hakkında Her Şey
Abidin Elderoğlu Hakkında Her Şey

Abidin Elderoğlu Hakkında Her Şey

Pınar Çelikel'in Yeni Romanı: “Ya Bir Bulutsan?”
Pınar Çelikel'in Yeni Romanı: “Ya Bir Bulutsan?”

Pınar Çelikel'in Yeni Romanı: “Ya Bir Bulutsan?”

Mamut Art Project'in Yeni Sezonu
Mamut Art Project'in Yeni Sezonu

Mamut Art Project'in Yeni Sezonu

Ecehan Ersöz'den “Gelecek Tasarımcısı”
Ecehan Ersöz'den “Gelecek Tasarımcısı”

Ecehan Ersöz'den “Gelecek Tasarımcısı”

27. Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri
27. Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri

27. Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri

Sanat Tarihine Damga Vuran Aşklar
Sanat Tarihine Damga Vuran Aşklar

Sanat Tarihine Damga Vuran Aşklar

Sanat Eseri Kıyafetler Müzayedesi: Canvas Art Fashion
Sanat Eseri Kıyafetler Müzayedesi: Canvas Art Fashion

Sanat Eseri Kıyafetler Müzayedesi: Canvas Art Fashion

Sanat Dünyasından Güncel Haberler
Sanat Dünyasından Güncel Haberler

Sanat Dünyasından Güncel Haberler

Adil Doğançay Hakkında Her Şey
Adil Doğançay Hakkında Her Şey

Adil Doğançay Hakkında Her Şey

Agop Arad Hakkında Her Şey
Agop Arad Hakkında Her Şey

Agop Arad Hakkında Her Şey

Lara Kamhi'nin Klipleri Festival'de Yarışıyor
Lara Kamhi'nin Klipleri Festival'de Yarışıyor

Lara Kamhi'nin Klipleri Festival'de Yarışıyor

İstanbul Tasarım Bienali
İstanbul Tasarım Bienali

İstanbul Tasarım Bienali