İSTANBUL’U ESKİ ZAMANLARDAKİ GİBİ HAYAL EDİN...

Sultanahmet’te ya da Sarayburnu’nda, Üsküdar veyahut Kadıköy’de dolaşırken bir an gözünüzü kapatın ve bundan yüz yıllar öncesini; uygarlıkların beşiği İstanbul’u eski zamanlardaki gibi hayal edin...

ABONE OL
10 Mart 2016 Perşembe 10:04 | Son Güncellenme:
9 dakika okunma süresi
İSTANBUL’U ESKİ ZAMANLARDAKİ GİBİ HAYAL EDİN...

İstanbul’u kazdıkça, toprak altından ayrı bir kent çıkıyor, ayrı bir medeniyet kalıntısına ulaşıyoruz... Ne kadar eskiye gidebileceğimiz ise muamma. Zira bu kenti sadece Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerindeki görkemiyle değil özellikle coğrafi konumu itibariyle tarihöncesinin en eski dönemlerinden itibaren değerlendirmek gerekiyor. Kıtalar arası göçlerin zorunlu güzergahı olan İstanbul, aynı zamanda bilgi ve mal aktarımı için bir köprü görevi görmüş ve kültürler;  bölgede arkeolojik olarak pek çok okunabilir iz bırakmış. Diğer yandan İstanbul bölgesi arkeolojik açıdan  maalesef en az araştırılmış yerlerden biri. İstanbul’da yapılan sınırlı çalışmalar ışığında, İstanbul bölgesinin tarih öncesi kültürlerini yansıtan en önemli bilgi arşivi Küçükçekmece Gölü’nün kuzeybatısındaki Yarımburgaz mağarası. Mağarada saptanan kalıntılar yaklaşık 600.000 yıllarına tarihlenmekte. Mağara ve çevresinin Alt Paleolitik (Yontmataş Devri) dönemi başlarından itibaren insanlar tarafından yoğun olarak kullanıldığı öngörülüyor. 


KALKOLİTİK VE TUNÇ ÇAĞINDA İSTANBUL
İstanbul bölgesinin tarihöncesi dönemleriyle ilgili bilgilerimizin çok sınırlı olmasına karşın, bölgenin Neolitik dönemi  daha iyi araştırılmış... Mevcut bilgilerimiz ilk tarımcı toplulukların İstanbul bölgesinde yaklaşık olarak M.Ö. 6500-6400 yıllarında, İç Anadolu’dan Sakarya Vadisi’ni takip ederek ulaştığını göstermekte. Kalkolitik ve Tunç Çağı’nda da İstanbul’un bir yerleşim bölgesi olmuş. Tüm bunların yanı sıra antikçağda  bütün ünlü kentlerin kuruluşları şiirsel ve mitolojik  hikayelerle süslenir.

 

 

Troya Savaşı’ndan önceki  dönemleri anlatan, M.Ö. 2. binyıl efsanelerinden birinde İstanbul Boğazı’nın isimlendirilmesine  ve kentin kurucusuna ilişkin  şöyle bir söylence vardır: “Argos Kralı Inakhos’un güzel kızı Io, aynı zamanda kentin Hera Tapınağı’nın rahibelerinden biridir. Bir gün Zeus, Io’yu görür ve ona aşık olur. Genç kızı sık sık ziyaret etmeye başlar. Fakat kısa sürede Hera, Zeus’un Io’ya olan tutkusunu fark eder. Tanrıçanın kıskançlığı zamanla yerini öfkeye bırakır. Bunun üzerine Zeus sevgilisini eşinin gazabından korumak için beyaz bir ineğe çevirir. Ancak Hera, Io’yanın kaçmasına neden olur. Io’ya kaçarak Trakya üzerinden geçer. Sonunda Kydaros (Alibeyköy Deresi) ile Barbyses (Kağıthane Deresi) ırmaklarının; Khrysokeras’ın (Altınboynuz, Haliç) bitimindeki balçık denizine döküldükleri Semystra (Eyüp) adı verilen yere gelir. Burada bir kız çocuğu dünyaya getirir.”


BOĞAZİÇİ’NE “İNEK GEÇİDİ” ADI VERİLİR
Burada Zeus ile olan ilişkisinden kız çocuğunu dünyaya getiren Io, kaçmaya devam eder. Io’nun suyu geçtiği kaleme alınır. Bundan dolayı Bosporos’a, “İnek geçidi” (Boğaziçi) adı verildiği rivayet edilir.
Io’nun Kydaros ile Barbyses ırmaklarının yakınlarında doğurduğu bebeği ise, bu civarda oturan Semystra adlı bir kadın bularak evlat edinir. Annesinin dönüşümünün izlerini taşıyan çocuğun alnında boynuz biçiminde çıkıntılar olması nedeniyle, ona Keroessa  “boynuzlu” ismi verilir.  Keroessa genç bir kızken, Poseidon ona aşık olur. Keroessa’nın deniz tanrısından olan ilişkisinden de adeta bir tanrı gibi onurlandırılan Byzas adında bir oğlu olduğu rivayet edilir. Yerel bir efsaneye göre, bu aşkın ürünü olan çocuk Trakyalı nymphe (su perisi) Bizye tarafından bakılıp büyütüldüğü için İstanbul, Byzas adını almıştır…  Bununla birlikte Byzas, kenti gene mitolojik bir kahraman olan Antes ile birlikte kurduğu hikayelerden bir başkasıdır. Söz konusu iki efsanevi kahramanın isimlerinin ön eklerin bir araya getirilmesinden İstanbul’un isminin o dönemde “Byz-Ant-ion” olmuş olabileceği anlatılır. Öte yandan araştırmalar sonucu birçok kaynağa göre şehrin isminin birçok farklı hikayeye de  dayandığı vurgulanıyor. “Byzantion” “su yurdu/ülkesi” anlamına geldiği ya da bu bölgeyi ele geçiren kumandanın isminin şehre verildiği varsayımları bulunur. Sonuç olarak İstanbul’un tarih sahnesine çıkması herhangi  bir efsanenin ya da mitolojik bir kahramanın başından geçen serüven dolu ya da trajik kaynaklı söylenceler perspektifinden kavranamaz.


KÖRLER KENTİ: KADIKÖY
İstanbul’un bir diğer tarihi kalıntılarla dolu ve efsanelere konu olan bölgelerinden biri de Kadıköy’dür. Pers Kralı I. Dareios’un komutanı Megabazos, Khersonesos (Gelibolu Yarımadası) ve Hellespontos (Çanakkale Boğazı) bölgelerine henüz Pers hakimiyeti altında olmayan kentlere karşı sefer düzenlerken, M.Ö. 511 yılı civarında Byzantion’u ziyaret etmiştir. Kalkhedon yani Kadıköy civarının Byzantion’dan 17 yıl önce kurulduğu öğrendiğinde, esasında Byzantion’un mükemmel bir konumda olduğunu görerek, Hellespontos halkı tarafından sonsuza dek hatırlanacak şu sözleri söylemiştri: “Kalkhedonlular o zaman kör olmalıydılar; zira kör olmasalardı, kentlerini kurmak için ellerinin altında daha güzeli varken daha kötü bir mevkii seçmezlerdi.” Özetle Megaralılar, İstanbul Boğazı’nın Marmara ağzında  M.Ö. yaklaşık 685 yılında Kalkhedon’u; M.Ö. yaklaşık 658 yılında Byzantion’u kurarlar. Her iki kent Hellenler için ideal konumda yer alır. 


İSTANBUL’UN TARİHTEKİ DÖNÜM NOKTASI

İstanbul bölgesinin Konstantinopolis ismiyle anıldığı  dönem ise Yunan koloni yerleşimi olarak  kurulan Byzantion’un MÖ 2. yüzyılda Roma İmparatorluğu’na  bağlanmasıyla başlar. Roma kentinin kaderi 330 yılında Roma İmparatoru I. Constantinus (324-337) tarafından imparatorluğun yeni başkenti olarak seçildiğinde bütünüyle değişir. Kurucusunun adıyla Konstantinopolis  olarak anılan kent, Geç Antik dünyanın merkezi haline gelir.  Bu olay bugün bir dünya megapolisi olan İstanbul’un tarihteki dönüm noktasıdır. Bu tarihten sonra modern tarihçiler bölgeyi “Bizans” diye  adlandıracak ve kentin Roma İmparatorluğu’na 1123 yıl boyunca başkentlik yaptığını yazacaklardır. Bölge 1453 yılından 1923 yılına kadar ise 470 yıl boyunca da Osmanlı İmparatorluğu’na başkentlik yapmıştır. 

EN ÇOK OKUNANLAR

En İyi 10 Vücut Yağı
En İyi 10 Vücut Yağı

En İyi 10 Vücut Yağı

1 dakika okunma süresi
Doğan Optik x ALEM Daveti
Doğan Optik x ALEM Daveti

Doğan Optik x ALEM Daveti

1 dakika okunma süresi
ALEM x Nef Reserve Gölköy Daveti
ALEM x Nef Reserve Gölköy Daveti

ALEM x Nef Reserve Gölköy Daveti

1 dakika okunma süresi
Bodrum'da Loft Art Sculptville Daveti
Bodrum'da Loft Art Sculptville Daveti

Bodrum'da Loft Art Sculptville Daveti

1 dakika okunma süresi
Geçmişten Günümüze; Jennifer Lopez
Geçmişten Günümüze; Jennifer Lopez

Geçmişten Günümüze; Jennifer Lopez

1 dakika okunma süresi
En İyi Beyaz Elbise Görünümleri
En İyi Beyaz Elbise Görünümleri

En İyi Beyaz Elbise Görünümleri

1 dakika okunma süresi
Plaj Trendi: Mayo Üstü Gömlek
Plaj Trendi: Mayo Üstü Gömlek

Plaj Trendi: Mayo Üstü Gömlek

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

EFSANE YAZARIN AYAK İZİNDEN ERNEST HEMINGWAY EVİ VE MÜZESİ
EFSANE YAZARIN AYAK İZİNDEN ERNEST HEMINGWAY EVİ VE MÜZESİ

EFSANE YAZARIN AYAK İZİNDEN ERNEST HEMINGWAY EVİ VE MÜZESİ

İNGİLTERE SUSSEX'DE LÜKSÜN DANSI
İNGİLTERE SUSSEX'DE LÜKSÜN DANSI

İNGİLTERE SUSSEX'DE LÜKSÜN DANSI

BİN TANRILI BİR HALK ANADOLU'NUN İLK İMPARATORLUĞU HİTİTLER
BİN TANRILI BİR HALK ANADOLU'NUN İLK İMPARATORLUĞU HİTİTLER

BİN TANRILI BİR HALK ANADOLU'NUN İLK İMPARATORLUĞU HİTİTLER

NEW YORK'TA ÜNLÜ MİMAR KELLY HOPPEN TASARIMIYLA DİNGİN DOKUNUŞLAR
NEW YORK'TA ÜNLÜ MİMAR KELLY HOPPEN TASARIMIYLA DİNGİN DOKUNUŞLAR

NEW YORK'TA ÜNLÜ MİMAR KELLY HOPPEN TASARIMIYLA DİNGİN DOKUNUŞLAR

HER ÇAĞA AİT BİR KENTİ KEŞFETMEK; GAZİANTEP
HER ÇAĞA AİT BİR KENTİ KEŞFETMEK; GAZİANTEP

HER ÇAĞA AİT BİR KENTİ KEŞFETMEK; GAZİANTEP

FAL, KEHANET VE BİLİCİLİK
FAL, KEHANET  VE BİLİCİLİK

FAL, KEHANET VE BİLİCİLİK

GENÇ, ÖZGÜR VE DOĞAL
GENÇ, ÖZGÜR  VE DOĞAL

GENÇ, ÖZGÜR VE DOĞAL

DOĞA İNSAN GİBİ DÜŞÜNMEZ Kİ...
DOĞA İNSAN GİBİ DÜŞÜNMEZ Kİ...

DOĞA İNSAN GİBİ DÜŞÜNMEZ Kİ...

FİGEN ÇİFTÇİ İLE TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ
FİGEN ÇİFTÇİ İLE TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ

FİGEN ÇİFTÇİ İLE TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ

İTALYAN RİVİERA’SINDA UFKA UZANAN BİR EV
İTALYAN RİVİERA’SINDA UFKA UZANAN BİR EV

İTALYAN RİVİERA’SINDA UFKA UZANAN BİR EV

SÖZ UÇAR YAZI KALIR İNSANLIĞIN EN BÜYÜK İCADI: YAZI
SÖZ UÇAR YAZI KALIR İNSANLIĞIN EN BÜYÜK İCADI: YAZI

SÖZ UÇAR YAZI KALIR İNSANLIĞIN EN BÜYÜK İCADI: YAZI

GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİDE YENİ TREND
GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİDE YENİ TREND

GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİDE YENİ TREND