KARANTİNA DÖNEMİNDE SANAT

Geçmişten günümüze karantina döneminde sanatını icra eden dahilere gözümüzü çevirelim.

ABONE OL
30 Nisan 2020 Perşembe 09:38 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi
KARANTİNA DÖNEMİNDE SANAT

Edebiyatta salgın

Dahiyane fikirlerinin tohumlarını kapalı kapılar ardında atan, amiyane tabiriyle krizi fırsata çeviren zekalar arasında ilk aklımıza gelen, yazımızda üstleneceğimiz herhangi bir tanıtıma ihtiyaç duymayan William Shakespeare. Londra’da tiyatroların kapatıldığı veba yıllarında “Macbeth”, “Kral Lear”, “Antonius ve Kleopatra” oyunlarına imza atan Shakespeare’e Cezayir’de patlak veren veba salgınından üç yıl sonra “Veba” romanını yazan, 1957’de Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanarak Rudyard Kipling’ten sonra bu ödülü kazanan en genç yazar olan Albert Camus eşlik ediyor. Edebiyat tarihinde karantinanın izini sürüp gotik edebiyatın anası Mary Shelley’den bahsetmemek olmaz. “İnsanı insan yapan nedir?” sorusuna cevap arayarak toplumdan dışlanmışlığın, ötelenmişliğin, kalıtım ve çevre ayrımının nesirdeki en güzel örneklerinden biri olan “Frankenstein; ya da Modern Prometheus”u Shelley, Endonezya’da bulunan Tambora Dağı’nın 1816’da patlaması ile Avrupa’yı saran volkanik kış sırasında yazmış. Aynı dönemde vampir edebiyatının yaratıcısı kabul edilen, 1821’de 26 yaşındaki erken ölümü ile edebiyatseverleri nice olası korku hikayelerinden mahrum bırakan John William Polidori’nin Mary Shelley ve Lord Byron ile aralarında düzenledikleri yarışma kapsamında yazdığı “Vampir” romanı, Bram Stoker’ın 1897 tarihli meşhur “Dracula” romanına öncülük etmiş. İnsanları dehşete düşüren felaketlerin patlak verdiği yıllarda korku hikayelerinin yazılması rastlantı değil kuşkusuz. Topluma dair endişelerin vampir, canavar ve zombi bedeninde hayat bulduğu hikayelerin günümüzde popülerliğini koruması, sayısız dizi ve filme malzeme olması bilinçaltımızda toplumsal korkularımızı ikame ediyor olmamızdan kaynaklanıyor olabilir. Salgın hastalıkları konu edinen kitaplar arasında ayrıca Boccaccio’nun 1345-1353 yıllarında Veba salgınından kaçmak için bir şatoda toplanan insanları anlattığı “Decameron”una Thomas Mann’ın Venedik’teki kolera salgınını merkeze aldığı “Venedik’te Ölüm” öyküsü, José Saramago’nun 1995 tarihli “Körlük” romanına ise Türkiye’de Reşat Nuri Güntekin’in “Salgın ve Madalyonun Ters Tarafı” kitabı eşlik ediyor.

 

Karantina tipi üretim

Karantinadan maksimum verim alanlar edebiyat camiası ile sınırlı değil. 1665-67 yılları arasında Londra’daki veba salgınından sakınarak karantinaya giren, klasik mekaniğin babası Isaac Newton’ı da krizi fırsata çevirenler arasında sayabiliriz. Newton’ın meşhur elma hikayesinin inzivaya çekildiği Woolsthorpe’daki evinin bahçesinde geçtiğini göz önünde bulundurursak haklı sayılırız herhalde. Ayrıca tifoya yakalanan Rus besteci Stravinsky’nin “Bülbül” operasını karantinada bestelediğini, Norveçli dışavurumcu ressam Edvard Munch’un İspanyol gribine yakalandığı yıllarda “İspanyol Gribiyle Otoportre” tablosuna imza attığını, Orta Çağ’ın meşhur Fransız bestecisi Guillaume de Machaut’nun “La Messe de Nostre Dame” eserini veba yıllarında karantinada bestelediğini aklımızda bulunduralım. Son olarak tüm dünyada hit olan “Taht Oyunları” serisinin yazarı R. R. Martin, serinin son kitabını karantinaya çekilerek bitireceğini açıkladığında hangimiz üretkenliğin inziva ile ilişkisini sorgulamadık, “Ah zamanım olsa…” dediğimiz şeyleri yapmak için heyecanlanmadık? Belki de karantinada üretip üretmediğimiz değil, ne ürettiğimiz önemlidir, öyle değil mi?

Eray Erkoca – [email protected] 

EN ÇOK OKUNANLAR

2022 Kışının Öne Çıkan 4 Kaban Trendi
2022 Kışının Öne Çıkan 4 Kaban Trendi

2022 Kışının Öne Çıkan 4 Kaban Trendi

1 dakika okunma süresi
Prada Holiday 2021 Koleksiyon Daveti
Prada Holiday 2021 Koleksiyon Daveti

Prada Holiday 2021 Koleksiyon Daveti

1 dakika okunma süresi
2022 Yılının En Şanslı Burçları
2022 Yılının En Şanslı Burçları

2022 Yılının En Şanslı Burçları

8 dakika okunma süresi
Maison Valentino x Beymen Daveti
Maison Valentino x Beymen Daveti

Maison Valentino x Beymen Daveti

1 dakika okunma süresi
Kışa Özel Cilt ve Vücut Bakımı
Kışa Özel Cilt ve Vücut Bakımı

Kışa Özel Cilt ve Vücut Bakımı

1 dakika okunma süresi
Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı
Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı

Okunması Gereken En İyi 9 Psikoloji Kitabı

1 dakika okunma süresi
En İyi Yılbaşı Ağacı Süslemeleri
En İyi Yılbaşı Ağacı Süslemeleri

En İyi Yılbaşı Ağacı Süslemeleri

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Vitali Hakko Kreatif Endüstriler Kütüphanesi Atatürk Kültür Merkezi'nde
Vitali Hakko Kreatif Endüstriler Kütüphanesi Atatürk Kültür Merkezi'nde

Vitali Hakko Kreatif Endüstriler Kütüphanesi Atatürk Kültür Merkezi'nde

Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 20 Kasım – 26 Kasım 2021
Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 20 Kasım – 26 Kasım 2021

Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 20 Kasım – 26 Kasım 2021

Kışı Sevdiren Şiirler
Kışı Sevdiren Şiirler

Kışı Sevdiren Şiirler

Yılbaşı Gecesi İçin En İyi 10 Kutu Oyunu
Yılbaşı Gecesi İçin En İyi 10 Kutu Oyunu

Yılbaşı Gecesi İçin En İyi 10 Kutu Oyunu

Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 27 Kasım – 3 Aralık 2021
Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 27 Kasım – 3 Aralık 2021

Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 27 Kasım – 3 Aralık 2021

Grammy'den NFT Atağı
Grammy'den NFT Atağı

Grammy'den NFT Atağı

Evcil Hayvanınızın Sanat Eserlerindeki İkizlerini Bulabilirsiniz
Evcil Hayvanınızın Sanat Eserlerindeki İkizlerini Bulabilirsiniz

Evcil Hayvanınızın Sanat Eserlerindeki İkizlerini Bulabilirsiniz

Christie's Müzayede Evi'nde Bir Milyar Dolarlık Sanat Haftası
Christie's Müzayede Evi'nde Bir Milyar Dolarlık Sanat Haftası

Christie's Müzayede Evi'nde Bir Milyar Dolarlık Sanat Haftası

Müge Arbak'ın Yeni Kitabı
Müge Arbak'ın Yeni Kitabı

Müge Arbak'ın Yeni Kitabı

Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Yeniden Açıldı
Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Yeniden Açıldı

Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Yeniden Açıldı

Gönül Bakay'ın Yeni Kitabı
Gönül Bakay'ın Yeni Kitabı

Gönül Bakay'ın Yeni Kitabı

2021 Amerikan Müzik Ödülleri'nin Kazananları Belli Oldu
2021 Amerikan Müzik Ödülleri'nin Kazananları Belli Oldu

2021 Amerikan Müzik Ödülleri'nin Kazananları Belli Oldu