KARANTİNA DÖNEMİNDE SANAT

Geçmişten günümüze karantina döneminde sanatını icra eden dahilere gözümüzü çevirelim.

ABONE OL
30 Nisan 2020 Perşembe 09:38 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi
KARANTİNA DÖNEMİNDE SANAT

Edebiyatta salgın

Dahiyane fikirlerinin tohumlarını kapalı kapılar ardında atan, amiyane tabiriyle krizi fırsata çeviren zekalar arasında ilk aklımıza gelen, yazımızda üstleneceğimiz herhangi bir tanıtıma ihtiyaç duymayan William Shakespeare. Londra’da tiyatroların kapatıldığı veba yıllarında “Macbeth”, “Kral Lear”, “Antonius ve Kleopatra” oyunlarına imza atan Shakespeare’e Cezayir’de patlak veren veba salgınından üç yıl sonra “Veba” romanını yazan, 1957’de Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanarak Rudyard Kipling’ten sonra bu ödülü kazanan en genç yazar olan Albert Camus eşlik ediyor. Edebiyat tarihinde karantinanın izini sürüp gotik edebiyatın anası Mary Shelley’den bahsetmemek olmaz. “İnsanı insan yapan nedir?” sorusuna cevap arayarak toplumdan dışlanmışlığın, ötelenmişliğin, kalıtım ve çevre ayrımının nesirdeki en güzel örneklerinden biri olan “Frankenstein; ya da Modern Prometheus”u Shelley, Endonezya’da bulunan Tambora Dağı’nın 1816’da patlaması ile Avrupa’yı saran volkanik kış sırasında yazmış. Aynı dönemde vampir edebiyatının yaratıcısı kabul edilen, 1821’de 26 yaşındaki erken ölümü ile edebiyatseverleri nice olası korku hikayelerinden mahrum bırakan John William Polidori’nin Mary Shelley ve Lord Byron ile aralarında düzenledikleri yarışma kapsamında yazdığı “Vampir” romanı, Bram Stoker’ın 1897 tarihli meşhur “Dracula” romanına öncülük etmiş. İnsanları dehşete düşüren felaketlerin patlak verdiği yıllarda korku hikayelerinin yazılması rastlantı değil kuşkusuz. Topluma dair endişelerin vampir, canavar ve zombi bedeninde hayat bulduğu hikayelerin günümüzde popülerliğini koruması, sayısız dizi ve filme malzeme olması bilinçaltımızda toplumsal korkularımızı ikame ediyor olmamızdan kaynaklanıyor olabilir. Salgın hastalıkları konu edinen kitaplar arasında ayrıca Boccaccio’nun 1345-1353 yıllarında Veba salgınından kaçmak için bir şatoda toplanan insanları anlattığı “Decameron”una Thomas Mann’ın Venedik’teki kolera salgınını merkeze aldığı “Venedik’te Ölüm” öyküsü, José Saramago’nun 1995 tarihli “Körlük” romanına ise Türkiye’de Reşat Nuri Güntekin’in “Salgın ve Madalyonun Ters Tarafı” kitabı eşlik ediyor.

 

Karantina tipi üretim

Karantinadan maksimum verim alanlar edebiyat camiası ile sınırlı değil. 1665-67 yılları arasında Londra’daki veba salgınından sakınarak karantinaya giren, klasik mekaniğin babası Isaac Newton’ı da krizi fırsata çevirenler arasında sayabiliriz. Newton’ın meşhur elma hikayesinin inzivaya çekildiği Woolsthorpe’daki evinin bahçesinde geçtiğini göz önünde bulundurursak haklı sayılırız herhalde. Ayrıca tifoya yakalanan Rus besteci Stravinsky’nin “Bülbül” operasını karantinada bestelediğini, Norveçli dışavurumcu ressam Edvard Munch’un İspanyol gribine yakalandığı yıllarda “İspanyol Gribiyle Otoportre” tablosuna imza attığını, Orta Çağ’ın meşhur Fransız bestecisi Guillaume de Machaut’nun “La Messe de Nostre Dame” eserini veba yıllarında karantinada bestelediğini aklımızda bulunduralım. Son olarak tüm dünyada hit olan “Taht Oyunları” serisinin yazarı R. R. Martin, serinin son kitabını karantinaya çekilerek bitireceğini açıkladığında hangimiz üretkenliğin inziva ile ilişkisini sorgulamadık, “Ah zamanım olsa…” dediğimiz şeyleri yapmak için heyecanlanmadık? Belki de karantinada üretip üretmediğimiz değil, ne ürettiğimiz önemlidir, öyle değil mi?

Eray Erkoca – [email protected] 

EN ÇOK OKUNANLAR

En İyi Beyaz Elbise Görünümleri
En İyi Beyaz Elbise Görünümleri

En İyi Beyaz Elbise Görünümleri

1 dakika okunma süresi
Geçmişten Günümüze; Jennifer Lopez
Geçmişten Günümüze; Jennifer Lopez

Geçmişten Günümüze; Jennifer Lopez

1 dakika okunma süresi
Doğan Optik x ALEM Daveti
Doğan Optik x ALEM Daveti

Doğan Optik x ALEM Daveti

1 dakika okunma süresi
Bodrum'da Loft Art Sculptville Daveti
Bodrum'da Loft Art Sculptville Daveti

Bodrum'da Loft Art Sculptville Daveti

1 dakika okunma süresi
ALEM x Nef Reserve Gölköy Daveti
ALEM x Nef Reserve Gölköy Daveti

ALEM x Nef Reserve Gölköy Daveti

1 dakika okunma süresi
En İyi 10 Vücut Yağı
En İyi 10 Vücut Yağı

En İyi 10 Vücut Yağı

1 dakika okunma süresi
Plaj Trendi: Mayo Üstü Gömlek
Plaj Trendi: Mayo Üstü Gömlek

Plaj Trendi: Mayo Üstü Gömlek

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Çevrim İçi Galeri: Harris & Erel Art
Çevrim İçi Galeri: Harris & Erel Art

Çevrim İçi Galeri: Harris & Erel Art

Edward Steichen'ın Fotoğraflarına Yolculuk
Edward Steichen'ın Fotoğraflarına Yolculuk

Edward Steichen'ın Fotoğraflarına Yolculuk

Venedik Bienali'nden yansımalar
Venedik Bienali'nden yansımalar

Venedik Bienali'nden yansımalar

Kültür ve Sanat Ajandası: 14 Temmuz - 21 Temmuz 2021
Kültür ve Sanat Ajandası: 14 Temmuz - 21 Temmuz 2021

Kültür ve Sanat Ajandası: 14 Temmuz - 21 Temmuz 2021

Turkcell'den Yıldızlı Geceler
Turkcell'den Yıldızlı Geceler

Turkcell'den Yıldızlı Geceler

Kültür ve Sanat Ajandası: 6 Temmuz - 13 Temmuz 2021
Kültür ve Sanat Ajandası: 6 Temmuz - 13 Temmuz 2021

Kültür ve Sanat Ajandası: 6 Temmuz - 13 Temmuz 2021

Sanat “Alem”inin Yeni İsimleri
Sanat “Alem”inin Yeni İsimleri

Sanat “Alem”inin Yeni İsimleri

2021 BAFTA TV Ödülleri'nin Kazananları
2021 BAFTA TV Ödülleri'nin Kazananları

2021 BAFTA TV Ödülleri'nin Kazananları

Kültür ve Sanat Ajandası: 15 Haziran - 22 Haziran 2021
Kültür ve Sanat Ajandası: 15 Haziran - 22 Haziran 2021

Kültür ve Sanat Ajandası: 15 Haziran - 22 Haziran 2021

En Yaratıcı Çevrim İçi Atölyeler
En Yaratıcı Çevrim İçi Atölyeler

En Yaratıcı Çevrim İçi Atölyeler

Cenevre Gölü Manzarasında Montreux Caz Festivali
Cenevre Gölü Manzarasında Montreux Caz Festivali

Cenevre Gölü Manzarasında Montreux Caz Festivali

Kültür ve Sanat Ajandası: 8 Haziran - 15 Haziran 2021
Kültür ve Sanat Ajandası: 8 Haziran - 15 Haziran 2021

Kültür ve Sanat Ajandası: 8 Haziran - 15 Haziran 2021