Müzayede Terimleri Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Müzayede evleri, kendi jargonları olan bambaşka bir dünya. “Bayrak kaldırmak”, “pey vermek”, "beyaz eldiven satışı" gibi kalıplar, bu dünyada yeniyseniz kulağa yabancı gelebilir. Ancak bir kez alıştıktan sonra gerçekten anlaşılır olduğunu göreceksiniz. Yeni başlayanlar için rehber niteliğinde müzayede terimleri hakkında bilmeniz gereken her şey.

YAZAR: Çisem Danacı
27 Kasım 2023 Pazartesi 15:11 | Son Güncellenme:
6 dakika okunma süresi

Sanat eserlerinden antikalara, lüks objelerden özel koleksiyonlara dek pek çok içerikte ürünleri bulabileceğiniz müzayedelerin ilk örneklerine M.Ö. 500 yılında dahi rastlanıyordu. O günden bu zamana oldukça değişim geçirmiş ve belli evrensel kurallarla yürütülür hale gelmiş açık artırmalarda duyduğunuz bazı terimler kafa karıştırıcı olabilir. Kimine kulak aşinalığınızın olduğu kimini belki de ilk kez duyacağınız, ancak öğrendikten sonra hem yerel hem de uluslararası müzayedeleri takip etmenizi oldukça kolaylaştıracak terimleri bir araya getirdik.

Lot

Sotheby's 'lot'u şöyle tanımlıyor: "Müzayedede tek bir birim olarak satışa sunulan münferit bir nesne veya nesne grubu."

Bayrak Kaldırma (Bidding)

Telefon üzerinden veya müzayede salonunda bir parça yani lot için teklif vermek.

Tahmin (Estimate)

Müzayede evleri, bir eserin ne kadara satılabileceğini tahmin etmek için en düşükten en yükseğe bir fiyat aralığı belirler. Bunlar, eğitimli tahminler olsa da bir eserin değerinin kesin bir göstergesi olarak alınmamalı. Tahmini fiyatlar, teklif vermeyi teşvik etmek için harikadır ve PR amaçları için iyi çalışır ancak kesin satış bedeli olmadığını akılda tutmak gerek.

Pey Vermek (Reserve)

Pey vermek, potansiyel alıcının, mal sahibinin lot için önceden kararlaştırdığı minimum fiyatı göz önünde bulundurarak teklif vermesini gerektirir. Bu fiyat, tahmini fiyatın aksine hiçbir zaman önceden kamuya açıklanmaz.

Çekiç Vurmak (Hammer)

Müzayedede sunulan parça için artan fiyatlarla teklifler sunulur. En yüksek teklifin üzerine çıkan yeni biri olmazsa, müzayede yöneticisi çekiç vurarak parçayı satışa kapatır ve söz konusu parça, en yüksek teklifi vermiş olan kişi için ayrılır.

Çekiç Fiyatı (Hammer Price)

Kelimenin tam anlamıyla, çekicin düştüğü andaki belirlenmiş olan fiyat. Çekiç fiyatı, teklif yarışındaki kazanan tekliftir. Ek vergiler, yeniden satış telif hakkı veya alıcı primi gibi ücretleri içermez.

Beyaz Eldiven Satışı (White Glove Sale)

Beyaz Eldiven Satışı, bir müzayededeki her parçanın başarılı bir şekilde satılması durumunda kullanılan bir terim. Bu terim, müzayededeki eserlere zarar vermemek adına eserleri tutarken ve sergilerken giyilen beyaz eldivenlere atıfta bulunuyor. Ayrıca beyaz eldiven satışı, çok sık rastlanan bir durum olmadığı için de önemli. Eğer bir müzayedede tüm parçalar satılırsa, sembolik olarak bir çift beyaz eldiven müzayede yöneticisine takdim edilir.

Konsinyatör (Consignor)

Mülkünün satışını bir müzayede evine emanet eden kişi. Mal, satılana kadar gönderenin yani mal sahibinin mülkiyetinde kalır.

Fiyat Sabitleme (Price Fixing)

Bir piyasada aynı tarafta yer alan kişiler arasında sabit bir fiyattan satmak/almak için yapılan anlaşma.

Burned (YanmışPparça)

Bir eser satılmadığında (veya satın alınmadığında), o zaman burned (yanmış) olarak adlandırılır. Yanmış bir parça, müzayedede tekrar nasıl satılacağını büyük ölçüde etkileyebilir ve hem alıcıların hem de satıcıların gözünde eser üzerinde psikolojik bir baskı yaratabilir.

Chandelier Bid (Avize Teklifi)

Bu, müzayedecinin müzayede sırasında bir eserin daha fazla talep görmesini sağlamak için bir teklif uydurmasıdır. Yasa dışı olmamakla birlikte, avize teklifler sanat piyasasında hoş karşılanmamakta.

Collusion (Gizli anlaşma)

Kimi zamana alıcılar ve satıcılar ya da bir grup teklif veren, eserin değerini artırmak veya fiyatını düşürmek için birlikte çalışabiliyor. Buna, gizli anlaşma anlamında "collusion" deniyor ancak bunun, yaşa dışı bir iş birliği olduğunu belirtmeliyiz.

Shills

Hayalet veya kukla teklif olarak da bilinen sahte tekliflerle açık artırma fiyatlarını yükselten kişiler.


Karl Lagerfeld Müzayedesi

Hitchcock Filmlerinden Christie's Müzayedesi'ne

Son Dönemin Dikkat Çeken Müzayedeleri

EN ÇOK OKUNANLAR

İstanbul'da 118 Bin Kişilik Kanye West Gecesi

İstanbul'da 118 Bin Kişilik Kanye West Gecesi

1 dakika okunma süresi
“The Bear”ın Büyük Finali Öncesinde Hatırlamanız Gerekenler

“The Bear”ın Büyük Finali Öncesinde Hatırlamanız Gerekenler

14 dakika okunma süresi
2026 Yazının En İyi Erkek Parfümleri: Sezonun Ferah Kokuları

2026 Yazının En İyi Erkek Parfümleri: Sezonun Ferah Kokuları

15 dakika okunma süresi
Old Money Manikür Trendi: Gösterişsiz Ama Kusursuz Tırnaklar

Old Money Manikür Trendi: Gösterişsiz Ama Kusursuz Tırnaklar

5 dakika okunma süresi
Haftanın İlham Rehberi: 1 - 7 Haziran

Haftanın İlham Rehberi: 1 - 7 Haziran

10 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

23 Nisan'da Çocuklarla Keyifli Zaman Geçirebileceğiniz Etkinlikler

23 Nisan'da Çocuklarla Keyifli Zaman Geçirebileceğiniz Etkinlikler

Haftanın İlham Rehberi: 18 - 24 Mayıs

Haftanın İlham Rehberi: 18 - 24 Mayıs

Lara Kurdoğlu'nun Sinema Yolculuğunda Yeni Başarı

Lara Kurdoğlu'nun Sinema Yolculuğunda Yeni Başarı

Rydell High Ruhu İstanbul'da

Rydell High Ruhu İstanbul'da

Haftanın İlham Rehberi: 25 - 31 Mayıs

Haftanın İlham Rehberi: 25 - 31 Mayıs

İstanbul'un En İyi Müzeleri: Sanat, Tarih ve Kültür Dolu 20 Durak

İstanbul'un En İyi Müzeleri: Sanat, Tarih ve Kültür Dolu 20 Durak

Türkiye Pavyonu Venedik Bienali'nde Kapılarını Açtı

Türkiye Pavyonu Venedik Bienali'nde Kapılarını Açtı

CI BLOOM 2026 Rehberi: Ne Zaman, Nerede, Neden Gitmeli?

CI BLOOM 2026 Rehberi: Ne Zaman, Nerede, Neden Gitmeli?

2026 Venedik Bienali'nde Öne Çıkan Sergiler ve Pavyonlar

2026 Venedik Bienali'nde Öne Çıkan Sergiler ve Pavyonlar

ALEM Kitap Kulübü: Mayıs Seçkisi | Yeni Çıkan Kitap Önerileri

ALEM Kitap Kulübü: Mayıs Seçkisi | Yeni Çıkan Kitap Önerileri

Beykoz Kundura'da Karanlık Bir Sahne Deneyi

Beykoz Kundura'da Karanlık Bir Sahne Deneyi

Oscar'da Yeni Dönem: Akademi Kuralları Değişti

Oscar'da Yeni Dönem: Akademi Kuralları Değişti