Yeniden Yapılandırmak

Maya Portakal Bitargil, depreme farklı bir perspektiften bakarak depremin arkasındaki ‘yeniden yapılandırma' gücünü anlatıyor.

YAZAR: MAYA PORTAKAL BİTARGİL
ABONE OL
16 Kasım 2020 Pazartesi 11:52 | Son Güncellenme:
5 dakika okunma süresi
Yeniden Yapılandırmak

Kutsal bir gün olduğuna inanılan; kasım ayının ilk gününe denk gelen Azizler Bayramı, her yıl olduğu gibi 1755 yılı sabahı da Lizbon kiliselerinde sabah ayiniyle başlar.

Eski Yunan’da Poseidon’un memnuniyetsizliğinin karşılığı, Judeo Hristiyanlarının kültüründe bireysel ve kolektif günahların cezası olduğuna inanılan depremler, 1755 yılında altmış bin insanın hayatını alır.

Avrupa’nın dördüncü büyük şehri olan Lizbon’un büyük bölümünü yok eder. Birçok insan bu depremi sabah ayininde kiliselerde yaşar. Yaşamlarının son anları olacağını bilmeden; muhtemelen dua ederken.

Yüzyıllar boyunca doğaüstü kuvvetlere sahip olduğu varsayılan deprem artık Avrupalı düşünürler tarafından da yazılıp çizilecektir. Doğaüstü güçlerin, toprak altında hareket eden bir takım hayvanlar yüzünden yaratılan sallantıların sadece bir hikaye olarak kalması an meselesidir artık.

Çin kültüründeki kurbağa, Japon kültüründeki kedi balık,artık masalsı hikayelerde kalacak, hatta belki yeni roller arayacaklardır kendilerine.

Voltaire, Jean Jacques Rousseau, Immanuel Kant, yeryüzündeki sarsıntılar hakkında düşünecek, yazacak ve hatta yeni sorumlular bulacaklardır.

Artık depremin kendisinden ziyade, dünya üzerinde yarattığı zararın sahipleri düşünülecektir. Sorumluluk, hiç şüphesiz doğaüstü güçlerin değil, Jean Jacques Rousseau’nun sözleriyle, yapılırken alınan ‘zayıf’ kararların sonucudur.

Kant, durumu yeniden tanımlamaya hazırlanırken yüzünü bilime, sırtını da mistisizme çevirmiştir.

Zamanı ve yeri belli olmayan bu doğal afet, ‘yeniden yapma’ enerjisini, kuvvetini gittiği her yere götürür! Yeniden yapmak, yeniden yapılandırmak... Japonya’nın 1257 tarihinde yaşadığı Kamakura’sından; Çinliler’in 1556 tarihinde yaşadığı Shaanxi’sinden sonra mimari anlayışın dahi değiştiğini hatırlayalım...

Sanat, varoluş ile ilgilenir. Dolayısıyla yüzyıllar içinde filozofların, düşünürlerin, yazarların, sanatçıların depremi irdelemesi oldukça doğaldır.

Günümüze yaklaştıkça, çağdaş sanat dünyasının kral koltuğuna oturan Ai Wei Wei’nin; Çin hükümetinin uyguladığı kontrol ve sansüre baş kaldırarak, 2008 Sichuan depreminde yok olan seksen bin kişinin hayatının peşine düştüğünü görürüz. Ai Wei Wei depremde esasen okul binalarının çökmesiyle yok olan çocukların hayatlarını arar. Hükümetin yasakladığı bu arayışı; kendi gibi yok olan hayatları aramaya adayan, zaman içinde sayısı yüzü bulan ekibiyle gerçekleştirir.

Bir yıl sonra, depremde hayatını kaybeden beş bin iki yüz on dokuz çocuğun ismini bulmuşlardır, tek tek kapıları bizzat çalarak üstelik.

Bir sonraki, Münih’te gerçekleştireceği sergisini de tamamen bu bakış açısıyla tasarlar. (2009)

Tarih öncesinden günümüze uzun atlamalar yaparak geldiğimizde, birçok temel meselenin hala irdelendiğini görüyoruz.

Deprem, yıkıcı gücüyle ’yeniden yapma’ enerjisini yeryüzünün üzerine taşırken; kendi gizeminden taviz vermeyip, yer altında kalmış sırları da gün ışığına çıkarıyor. İnsanlığı birbirine kenetliyor, temel değerleri, varoluşu, hayata tutunmayı, taviz vermemeyi de hatırlatıyor.

Güvenli yarınlara, güzel İzmir’imize sevgiyle. 

EN ÇOK OKUNANLAR

Zayıflama Hastalığı Nedir? Zayıflama Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Zayıflama Hastalığı Nedir? Zayıflama Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Zayıflama Hastalığı Nedir? Zayıflama Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

3 dakika okunma süresi
Contemporary Istanbul Ön İzlemesi
Contemporary Istanbul Ön İzlemesi

Contemporary Istanbul Ön İzlemesi

1 dakika okunma süresi
Contemporary Istanbul x ALEM Daveti
Contemporary Istanbul x ALEM Daveti

Contemporary Istanbul x ALEM Daveti

1 dakika okunma süresi
Hacim Veren En İyi 10 Maskara
Hacim Veren En İyi 10 Maskara

Hacim Veren En İyi 10 Maskara

1 dakika okunma süresi
"A Taste of Tiffany" Daveti
"A Taste of Tiffany" Daveti

"A Taste of Tiffany" Daveti

1 dakika okunma süresi
En İyi 10 Cilt Temizleyici
En İyi 10 Cilt Temizleyici

En İyi 10 Cilt Temizleyici

1 dakika okunma süresi
'Nail Art' Önerileri: Sonbahar İlhamı
'Nail Art' Önerileri: Sonbahar İlhamı

'Nail Art' Önerileri: Sonbahar İlhamı

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

21 Eylül'de Balık Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor
21 Eylül'de Balık Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor

21 Eylül'de Balık Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor

7 Eylül'de Başak Burcunda Yeni Ay Gerçekleşiyor
7 Eylül'de Başak Burcunda Yeni Ay Gerçekleşiyor

7 Eylül'de Başak Burcunda Yeni Ay Gerçekleşiyor

Şans Gezegeni Jüpiter Retrosunu Bitiriyor; Burçları Nasıl Etkileyecek?
Şans Gezegeni Jüpiter Retrosunu Bitiriyor; Burçları Nasıl Etkileyecek?

Şans Gezegeni Jüpiter Retrosunu Bitiriyor; Burçları Nasıl Etkileyecek?

Art Goes Argos Programının İlk Konuğu: Sudi Etuz
Art Goes Argos Programının İlk Konuğu: Sudi Etuz

Art Goes Argos Programının İlk Konuğu: Sudi Etuz

ALEM Talks Podcast: Tamer Yılmaz
ALEM Talks Podcast: Tamer Yılmaz

ALEM Talks Podcast: Tamer Yılmaz

Sonbaharda Okunması Gereken Kitaplar
Sonbaharda Okunması Gereken Kitaplar

Sonbaharda Okunması Gereken Kitaplar

ALEM Talks Podcast: Özge Yağız
ALEM Talks Podcast: Özge Yağız

ALEM Talks Podcast: Özge Yağız

Doğum Rengi Nasıl Bulunur?
Doğum Rengi Nasıl Bulunur?

Doğum Rengi Nasıl Bulunur?

6 Ekim'de Terazi Burcunda Yeni Ay Gerçekleşiyor
6 Ekim'de Terazi Burcunda Yeni Ay Gerçekleşiyor

6 Ekim'de Terazi Burcunda Yeni Ay Gerçekleşiyor

Mavi Dolunay Burcunuzu Nasıl Etkileyecek?
Mavi Dolunay Burcunuzu Nasıl Etkileyecek?

Mavi Dolunay Burcunuzu Nasıl Etkileyecek?

ALEM Talks Podcast: Tuba Ünsal
ALEM Talks Podcast: Tuba Ünsal

ALEM Talks Podcast: Tuba Ünsal

ALEM Talks Podcast: Pelin Karahan
ALEM Talks Podcast: Pelin Karahan

ALEM Talks Podcast: Pelin Karahan