9 BİN YIL ÖNCEYİ DÜŞÜNMEK: ÇATALHÖYÜK

2012 yılında UNESCO tarafından insanlığın korunmaya değer kültür mirası olarak Dünya Kültürel Miras Listesi’ne alınan Çatalhöyük Neolitik Yerleşmesi, Türkiye’nin 11. Dünya Mirası oldu. Çatalhöyük, Yakındoğu Neolitik yerleşmeleri arasında ilk defa Dünya Mirası seçilen yer oldu. Çatalhöyük’ün keşfi kadar, orada yıllar boyunca yürütülen kazı çalışmaları ve ortaya çıkarılan bulgular da gündemde her zaman özel bir yer edindi.

ABONE OL
24 Mart 2016 Perşembe 14:26 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi
9 BİN YIL ÖNCEYİ DÜŞÜNMEK:  ÇATALHÖYÜK

Her şey 1950’li yılların sonunda bir keşif ile başlar. Henüz 26 yaşında genç bir İngiliz arkeolog, Ankara’daki İngiliz Arkeoloji Enstitüsü’ne asistan olarak atanır. On yıl içinde Anadolu tarihi ile birlikte uygarlık tarihinin de tamamen değişmesini sağlayacak olan bu genç arkeolog, ismini arkeoloji dünyasına altın harflerle yazdıracak olan James Mellaart’tan başkası değildir. 


Bir keşif her şeyi değiştirir... 
50’li yıllardan itibaren Ortadoğu’da kazı yapan birçok bilim insanı, Anadolu’da “tarım toplumu” ya da “Neolitik yerleşmelerin” olmadığına inandıkları için burada araştırma ve kazı yapmak istemezler. James Mellaart, o yıllarda, henüz keşfedilmemiş bir coğrafya olan Anadolu’nun tam ortasında bulur kendini. James Mellaart, Anadolu’da, Konya’nın Çumra ilçesinde Neolitik bir yerleşim keşfetmiştir. Yan yana iki tepeden oluştuğu için halk arasında “çatal” olarak adlandırılan höyükte 1961 yılında başlayan kazının ilk sonuçları inanılmazdır. 

 

 

Çarşamba Nehri ile Mayıs Nehri’nin birleştiği nokta
Çatalhöyük; İç Anadolu’da bugün neredeyse kurumuş olan Çarşamba Nehri ile Mayıs Nehri’nin birleştiği Konya Ovası’nda yer alır. Günümüzden 9 bin yıl önce daha yağmurlu ve daha nemli olan hava, ovayı tarıma elverişli kıldığı için ilk yerleşme burada kurulmuştur. Neolitik dönemde 3 bin 500 – 8 bin 500 arası, oldukça kalabalık sayılabilecek bir nüfusa ulaşmış olan Çatalhöyük, bir tarım toplumu için mega kenttir. Aşırı nüfus artışı, üretim ve beslenme yetersizliği gibi birçok nedenden dolayı MÖ 6. bin yıldan sonra Çatalhöyük terk edilmiştir. Çatalhöyük’ü eşsiz yapan aslında neredeyse 9 bin yıllık bu evlerin oldukça iyi korunmuş olmasıdır. Aralarında sokakların olmadığı, birbirine bitişik inşa edilmiş evlere giriş, damlarda bırakılan açıklıktan sağlanmıştır. Çatalhöyük insanı ölülerini de evlerinin tabanına gömmüştür. İlk dönem kazılarında bazı evlerin tapınak olabileceği söylenmişse de, yeni dönem kazıları hiçbir evin farklı bir özelliğe sahip olmadığını ve bundan dolayı da Çatalhöyük insanlarının eşitlikçi bir toplum olduğunu ortaya koymuştur. 

 

Kötü hasat zamanlarında dayanışma
Başlangıçta, henüz nüfus daha azken, hasat zamanı birlikte çalışan ve birlikte büyük yemek ziyafetleri veren sosyal bir topluluğun, olasılıkla kötü hasat zamanlarında birbirine yardım ettikleri varsayılır. Evlerin duvarlarına resmedilen en ilginç betimlemelerden biri, aynı zamanda insanlık tarihinin en eski kent planıdır. Arkada Hasan Dağı’nın volkanik patlamasını gösteren duvar resminin ön tarafında kare planlı, birbirine bitişik evler resmedilmiştir. Çatalhöyük, özellikle Neolitik toplumları anlamak için Anadolu’nun en özgün ve önemli yerleşmelerinden biridir. Yaklaşık MÖ 6. bin yılda yavaş yavaş terk edilmiş olması, evlerin korunarak günümüze ulaşmasını sağlamıştır. Kazı çalışmalarından çıkan eserler, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde yakın dönem buluntuları ise Konya Müzesi’nde sergilenmektedir.

EN ÇOK OKUNANLAR

2021 Yılında Burçların ‘En'leri
2021 Yılında Burçların ‘En'leri

2021 Yılında Burçların ‘En'leri

8 dakika okunma süresi
Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap
Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap

Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap

3 dakika okunma süresi
Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni
Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni

Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni

1 dakika okunma süresi
Regé-Jean Page Kimdir?
Regé-Jean Page Kimdir?

Regé-Jean Page Kimdir?

8 dakika okunma süresi
Haftanın 10 Güzellik İlhamı
Haftanın 10 Güzellik İlhamı

Haftanın 10 Güzellik İlhamı

1 dakika okunma süresi
Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri
Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri

Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri

10 dakika okunma süresi
Doğayla İç İçe Lokasyonlar
Doğayla İç İçe Lokasyonlar

Doğayla İç İçe Lokasyonlar

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

FAL, KEHANET VE BİLİCİLİK
FAL, KEHANET  VE BİLİCİLİK

FAL, KEHANET VE BİLİCİLİK

FİGEN ÇİFTÇİ İLE TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ
FİGEN ÇİFTÇİ İLE TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ

FİGEN ÇİFTÇİ İLE TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ

GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİDE YENİ TREND
GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİDE YENİ TREND

GİYİLEBİLİR TEKNOLOJİDE YENİ TREND

BİRLEŞİK KRALLIK COTSWOLD’DA PASTORAL BİR GÖL EVİ
BİRLEŞİK KRALLIK COTSWOLD’DA PASTORAL BİR GÖL EVİ

BİRLEŞİK KRALLIK COTSWOLD’DA PASTORAL BİR GÖL EVİ

EFSANE YAZARIN AYAK İZİNDEN ERNEST HEMINGWAY EVİ VE MÜZESİ
EFSANE YAZARIN AYAK İZİNDEN ERNEST HEMINGWAY EVİ VE MÜZESİ

EFSANE YAZARIN AYAK İZİNDEN ERNEST HEMINGWAY EVİ VE MÜZESİ

BİN TANRILI BİR HALK ANADOLU'NUN İLK İMPARATORLUĞU HİTİTLER
BİN TANRILI BİR HALK ANADOLU'NUN İLK İMPARATORLUĞU HİTİTLER

BİN TANRILI BİR HALK ANADOLU'NUN İLK İMPARATORLUĞU HİTİTLER

ENTELLEKTÜEL BİR TASARIM: PERGAMON SUNAĞI
ENTELLEKTÜEL BİR TASARIM:  PERGAMON SUNAĞI

ENTELLEKTÜEL BİR TASARIM: PERGAMON SUNAĞI

ANTİKA TUTKUSUNDA BİR YAŞAM OSMAN GÜRSOY ANTİKA VE SANAT EVİ
ANTİKA TUTKUSUNDA BİR YAŞAM OSMAN GÜRSOY ANTİKA VE SANAT EVİ

ANTİKA TUTKUSUNDA BİR YAŞAM OSMAN GÜRSOY ANTİKA VE SANAT EVİ

DOĞA İNSAN GİBİ DÜŞÜNMEZ Kİ...
DOĞA İNSAN GİBİ DÜŞÜNMEZ Kİ...

DOĞA İNSAN GİBİ DÜŞÜNMEZ Kİ...

EVİNİZDE 2016 YILI TREND RENKLERE YER AÇIN
EVİNİZDE 2016 YILI TREND RENKLERE YER AÇIN

EVİNİZDE 2016 YILI TREND RENKLERE YER AÇIN

HER ÇAĞA AİT BİR KENTİ KEŞFETMEK; GAZİANTEP
HER ÇAĞA AİT BİR KENTİ KEŞFETMEK; GAZİANTEP

HER ÇAĞA AİT BİR KENTİ KEŞFETMEK; GAZİANTEP

FİGEN ÇİFTÇİ İLE TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ
FİGEN ÇİFTÇİ İLE  TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ

FİGEN ÇİFTÇİ İLE TARİHİN SÜZGECİNDEN İNSAN YÜZLERİ