KIRMIZI KAĞIT FENERLERİN SICAKLIĞINDA ÇİN YENİ YILI KUTMALARI

Bizler 2016 yılının Şubat ayını neredeyse yarılamış olsak da, Çinliler ve Doğu Asyalılar için yeni yıl kutlamaları geçen hafta başladı ve tüm hızıyla sürüyor. Çin Yeni Yılı tüm Asya ülkelerinde kırmızı kağıt fenerler, süslemeler, rengarenk geçit törenleri, eğlencelerle ve yaratıcılığın en güzel örnekleriyle yaşanıyor. ABD’den Singapur’a kadar yaşadıkları birçok ülkede Chinatown denilen Çin mahalleleri kuran Çinliler sayesinde, Çin Yeni Yılı kutlamalarını Batı’da da tanındı ve yaygınlaştı. Bu yıl, Çin Yeni Yılı kutlamaları çerçevesinde Portekiz’e davet edilen Shanxi Folk ve Dans ve Müzik Grubu’nun dansçıları Lizbon Doğu Müzesi’nde muhteşem bir gösterileriyle Asya rüzgarı estirdiler.

Çin Yeni Yılı ay takvimine göre düzenlenmiş çok eski bir kutlama; her yıl ilk kameri ayının Yeni Ay gününde kutlanan Çin Yeni Yılı, Çinliler için yılın en önemli bayramıdır ve tüm Asya ülkelerinde kutlanır. Çin Yeni Yılı, Çin’in yanı sıra Hong Kong, Tayvan, Tayland, Singapur, Endonezya, Malezya, Mauritius, Filipinler ve dünyadaki tüm Çin mahallelerinde ocak ayının sonu ve şubatın ortasına kadar kutlanır. Bahar Bayramı olarak da bilinir. Miladi takvime göre tam tarih 21 Ocak -21 Şubat arasında bir güne denk gelir; kutlamalar, yemekler ve eğlencelerle günlerce devam eder. Her şey kırmızı rengin hakim olduğu Çin Yeni Yılı’nın arifesinde aile üyeleri buluşup akşam yemeği yer. İnanca göre evler temizlenerek kötülüklerden arındırılır, herkes evlerini mutluluk, sağlık gibi iyi dileklere açar, ailenin küçük çocuklarına kırmızı bir zarf içinde para vermek de eski bir gelenektir. 

Çin Yeni Yılı’nın kökleri çok eski efsanelere dayanır. Efsaneye göre Nian ismindeki bir canavara karşı yapılan kavga Çin yeni yılını başlatmışır. Nian, yeni yılın ilk gününde evlere girerek halkın yiyeceklerini hatta çocukları bile yer. Köylüler evlerinin önüne her yıl yiyecek bırakarak devden korunmaya çalışırlar. Yiyeceklerle karnını doyuran dev, insanlara saldırmaz. Günlerden bir gün Nian, kırmızı kıyafet giymiş bir çocuk görünce korkar. Bunu gören köylüler Nian’ın kırmızı renkten korktuğuna inanır ve yeni yıl yaklaşırken her tarafı kırmızı fenerler ve süslerle donatırlar. Bu sayede Nian bir daha asla o köye uğramaz. Efsaneye göre canavar Nian, bir keşiş olan Hongjun Laozu tarafından hapsedilir. Çin takviminde her yıla 12 hayvandan birinin isminin verilir. Çin efsanesine göre 12 hayvan yıllara isimlerini verebilmek için kavga eder. Tanrılar bir yarışma düzenlenmesini ister ve kıyıya ilk ulaşan hayvanın isminin önce verilmesini ister. Böylece hayvanların geliş sırasına göre yıllara isimlerini verirler. 8 Şubat 2016 tarihinde, Çin Yeni Yılı kutlanır. Çin Yeni Yılı Doğu Asya ülkelerinde değişik eğlencelerle kutlanır.

Çinlilerin yoğun olduğu bölgelerde, örneğin Amerika’da Çin mahallesinde de kutlanır. Bu geleneksel bayramda aileler yeni yıl arifesinde buluşurlar, tavuk ve balık yemekleri yerler. Sabah aile üyeleri bir araya gelirler, yeni yıla iyi başlama arzusuyla selamlaşırlar, hayatta olmayan aile üyelerinı anılırlar. Sonrasında akraba ziyaretleri yaparlar, isteyen alışverişe çıkar. Bu yıl da kutlamalardan ilginç kareler yansıdı. Çin’in başkenti Pekin, geleneksel kağıttan fenerlerle adeta kırmızıya boyandı. Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da tapınaklar kağıt fenerlerle donandı. Endonezya’nın başkenti Jakarta’da Vihara Dharma Bhakti Tapınağı’ndaki heykeller gönüllüler tarafından temizlendi. Tayvan’ın başkenti Taipei’de dükkanlar Çin Yeni Yılı için hazırlanmış süslemelerle rengarenk müşterilerini bekledi.

Çin Yeni Yılı’nın geleneksel motiflerini taşıyan kıyafetleri giymek de uğur sayılır. Tayland’ın Bangkok şehrindeki Çin mahallesinde olduğu gibi mağazalarda geleneksel motifli kıyafetler satışa sunuldu. Pekin’de ise dalgıçlar dev akvaryuma dalarak Çin Yeni Yılı’nı sualtında kutladılar. Alışveriş merkezlerinde performanslar düzenledi. Tayland’ın başkenti Bangkok’da bir alışveriş merkezi önünde dev bir ejderha heykelinin yanında performans sergileyen dansçılara yer verildi.