Sanatta Rengin Tarihi

Renk teorisinden yola çıkarak sanatta renklerin peşine düştük.

ABONE OL
28 Temmuz 2020 Salı 20:43 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi
Sanatta Rengin Tarihi

Edvard Munch, Çığlık, 1893, © Oslo Ulusal Galerisi

Hangimiz Edvard Munch’un “Çığlık” tablosunu ya da Henri Matisse’in “Dans” tablosunu görünce renklerin dünyasında kaybolmuyoruz? Dışavurumculuk akımının orantısız çizgileri ya da Fovizm akımının cesur renkleri hangimizde duygusal bir uyarılmaya sebep olmuyor? Aristotle’dan günümüze sanatta renk kullanımı üzerine yazılıp çizildi, yağlı boyanın kanvasa uygulanmasından günümüze sanatçılar renk ile türlü  deneyler yaptılar. Peki nedir renk? Aristotle’a göre bütün renkler siyah ve beyazın türevleri. 

Claude Monet, İzlenim Gün Doğumu, 1872-1873, © Musée Marmottan Monet

Temel renkler ise ateş, su, toprak ve havayı simgeliyor. Aristotle’dan sonra renk teorisine önemli katkıları olan, optik çalışmaları ile bilinen Sir Isaac Newton’ı anmalıyız. Newton tarafından geliştirilen renk tekerleğinde üç tip renk çeşidi bulunuyor: Birincil, ikincil ve üçüncül renkler. Newton’a göre birincil renkler kırmızı, sarı ve mavi. Birincil olmalarının sebebi ise başka renkleri karıştırarak bu renkleri elde edemememiz. Newton’ın renk teorisine göre birincil renkleri turuncu, yeşil ve mor takip ediyor. İkincil olmalarının sebebi, iki birincil rengi karıştırarak bu renkleri elde edebilmemiz. Renk tekerleğinde birincil ve ikincil renkleri takip eden üçüncül renkler ise bir hayli fazla. Newton’a göre bir adet birincil ve ikincil rengi karıştırarak üçüncül renk elde edebiliyoruz. Renk tekerleğimizde birbirine karşı gelen renklere ise birbirini tamamlayan renkler diyoruz. Birbirini tamamlayan renklerin resimde kullanılmasının yarattığı tezatı pek çok sanatçının resminden tanıyoruz aslında.

Van Gogh, Kafe Terasta Gece, 1888, © Kröller-Müller Müzesi

Van Gogh’un 1888 tarihli “Kafe Terasta Gece” tablosunda kullanılan sarı ve mavi renklerin yarattığı kontrastın canlılığını hissederken, Paul Gauguin’ın “Merhaba Bay Gauguin” isimli tablosunda kullanılan mavi, sarı; yeşil, turuncu renklerin kontrastı ile duygusal olarak uyarılıyoruz. Ya da Edvard Munch’un orantısız çizgilerine ve kıvrımlarına eşlik eden mavi ile turuncu kontrastının yarattığı dehşet duygusana ne demeli? Kontrastın yarattığı duygu durumlarını, kuşkusuz sıcak ve soğuk renklerin kullanımı, renklerin konumlandırılması, tonlama ve yoğunluk, gölgelendirme gibi teknik unsurlar etkiliyor.

Paul Gauguin, Merhaba Bay Gauguin, 1889, © Prague Ulusal Galerisi

Gölgelendirme ve ışık kullanımının sanat tarihindeki en önemli ustaları olarak Caravaggio ve Rembrandt’ı sayabiliriz. Renklerin konumlandırılmasının önemini anlamak istiyorsak natürmort  resimler aracımız olabilir. Işık ve renkten kaynaklanan izlenimleri  tuvale yansıtan İzlenimciler’e değinmeden rengin tarihinin izini sürmek mümkün değil. Claude Monet’nin 1872 tarihli “İzlenim: Gün Doğumu” tablosunun yarattığı izlenim ise bugün hala konuşuluyor.

Eray ERKOCA – [email protected]

 

Etiketler: SANAT, RENK, TEORİ

EN ÇOK OKUNANLAR

“What Collectors Collect” Sergi Daveti
“What Collectors Collect” Sergi Daveti

“What Collectors Collect” Sergi Daveti

1 dakika okunma süresi
20 Ekim'de Koç Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor
20 Ekim'de Koç Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor

20 Ekim'de Koç Burcunda Dolunay Gerçekleşiyor

12 dakika okunma süresi
Şans Gezegeni Jüpiter Retrosunu Bitiriyor; Burçları Nasıl Etkileyecek?
Şans Gezegeni Jüpiter Retrosunu Bitiriyor; Burçları Nasıl Etkileyecek?

Şans Gezegeni Jüpiter Retrosunu Bitiriyor; Burçları Nasıl Etkileyecek?

13 dakika okunma süresi
8 Adımda Gece Cilt Bakım Rutini
8 Adımda Gece Cilt Bakım Rutini

8 Adımda Gece Cilt Bakım Rutini

1 dakika okunma süresi
Nazlı Kayı ve Hacı Sabancı'nın Nikah Töreni
Nazlı Kayı ve Hacı Sabancı'nın Nikah Töreni

Nazlı Kayı ve Hacı Sabancı'nın Nikah Töreni

1 dakika okunma süresi
ALEM x Art de Huile Daveti
ALEM x Art de Huile Daveti

ALEM x Art de Huile Daveti

1 dakika okunma süresi
Melis Ağazat x Koton Koleksiyon Daveti
Melis Ağazat x Koton Koleksiyon Daveti

Melis Ağazat x Koton Koleksiyon Daveti

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

25. İstanbul Tiyatro Festivali'nde Öne Çıkanlar
25. İstanbul Tiyatro Festivali'nde Öne Çıkanlar

25. İstanbul Tiyatro Festivali'nde Öne Çıkanlar

212 Photography Istanbul'un Festivali Başlıyor
212 Photography Istanbul'un Festivali Başlıyor

212 Photography Istanbul'un Festivali Başlıyor

SPOT Projects'ten Koleksiyonerlerle Söyleşiler
SPOT Projects'ten Koleksiyonerlerle Söyleşiler

SPOT Projects'ten Koleksiyonerlerle Söyleşiler

Sonbahar Kültür ve Sanat Rehberi
Sonbahar Kültür ve Sanat Rehberi

Sonbahar Kültür ve Sanat Rehberi

Belkıs Balpınar'ın Açık Hava Retrospektif Sergisi
Belkıs Balpınar'ın Açık Hava Retrospektif Sergisi

Belkıs Balpınar'ın Açık Hava Retrospektif Sergisi

Londra ve Paris'te Sanat Dünyasında Neler Oluyor?
Londra ve Paris'te Sanat Dünyasında Neler Oluyor?

Londra ve Paris'te Sanat Dünyasında Neler Oluyor?

Art Basel 2021'den Beklentiler Neler?
Art Basel 2021'den Beklentiler Neler?

Art Basel 2021'den Beklentiler Neler?

İran'ın Çağdaş Sanatçıları
İran'ın Çağdaş Sanatçıları

İran'ın Çağdaş Sanatçıları

Apple Bağdat Caddesi Açıldı
Apple Bağdat Caddesi Açıldı

Apple Bağdat Caddesi Açıldı

Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 27 Ağustos – 1 Eylül 2021
Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 27 Ağustos – 1 Eylül 2021

Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 27 Ağustos – 1 Eylül 2021

Contemporary Istanbul'dan Aklımızda Kalanlar
Contemporary Istanbul'dan Aklımızda Kalanlar

Contemporary Istanbul'dan Aklımızda Kalanlar

Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 4 Ekim – 11 Ekim 2021
Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 4 Ekim – 11 Ekim 2021

Haftanın Kültür ve Sanat Etkinlikleri: 4 Ekim – 11 Ekim 2021