Sanatta Rengin Tarihi

Renk teorisinden yola çıkarak sanatta renklerin peşine düştük.

ABONE OL
28 Temmuz 2020 Salı 20:43 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi
Sanatta Rengin Tarihi

Edvard Munch, Çığlık, 1893, © Oslo Ulusal Galerisi

Hangimiz Edvard Munch’un “Çığlık” tablosunu ya da Henri Matisse’in “Dans” tablosunu görünce renklerin dünyasında kaybolmuyoruz? Dışavurumculuk akımının orantısız çizgileri ya da Fovizm akımının cesur renkleri hangimizde duygusal bir uyarılmaya sebep olmuyor? Aristotle’dan günümüze sanatta renk kullanımı üzerine yazılıp çizildi, yağlı boyanın kanvasa uygulanmasından günümüze sanatçılar renk ile türlü  deneyler yaptılar. Peki nedir renk? Aristotle’a göre bütün renkler siyah ve beyazın türevleri. 

Claude Monet, İzlenim Gün Doğumu, 1872-1873, © Musée Marmottan Monet

Temel renkler ise ateş, su, toprak ve havayı simgeliyor. Aristotle’dan sonra renk teorisine önemli katkıları olan, optik çalışmaları ile bilinen Sir Isaac Newton’ı anmalıyız. Newton tarafından geliştirilen renk tekerleğinde üç tip renk çeşidi bulunuyor: Birincil, ikincil ve üçüncül renkler. Newton’a göre birincil renkler kırmızı, sarı ve mavi. Birincil olmalarının sebebi ise başka renkleri karıştırarak bu renkleri elde edemememiz. Newton’ın renk teorisine göre birincil renkleri turuncu, yeşil ve mor takip ediyor. İkincil olmalarının sebebi, iki birincil rengi karıştırarak bu renkleri elde edebilmemiz. Renk tekerleğinde birincil ve ikincil renkleri takip eden üçüncül renkler ise bir hayli fazla. Newton’a göre bir adet birincil ve ikincil rengi karıştırarak üçüncül renk elde edebiliyoruz. Renk tekerleğimizde birbirine karşı gelen renklere ise birbirini tamamlayan renkler diyoruz. Birbirini tamamlayan renklerin resimde kullanılmasının yarattığı tezatı pek çok sanatçının resminden tanıyoruz aslında.

Van Gogh, Kafe Terasta Gece, 1888, © Kröller-Müller Müzesi

Van Gogh’un 1888 tarihli “Kafe Terasta Gece” tablosunda kullanılan sarı ve mavi renklerin yarattığı kontrastın canlılığını hissederken, Paul Gauguin’ın “Merhaba Bay Gauguin” isimli tablosunda kullanılan mavi, sarı; yeşil, turuncu renklerin kontrastı ile duygusal olarak uyarılıyoruz. Ya da Edvard Munch’un orantısız çizgilerine ve kıvrımlarına eşlik eden mavi ile turuncu kontrastının yarattığı dehşet duygusana ne demeli? Kontrastın yarattığı duygu durumlarını, kuşkusuz sıcak ve soğuk renklerin kullanımı, renklerin konumlandırılması, tonlama ve yoğunluk, gölgelendirme gibi teknik unsurlar etkiliyor.

Paul Gauguin, Merhaba Bay Gauguin, 1889, © Prague Ulusal Galerisi

Gölgelendirme ve ışık kullanımının sanat tarihindeki en önemli ustaları olarak Caravaggio ve Rembrandt’ı sayabiliriz. Renklerin konumlandırılmasının önemini anlamak istiyorsak natürmort  resimler aracımız olabilir. Işık ve renkten kaynaklanan izlenimleri  tuvale yansıtan İzlenimciler’e değinmeden rengin tarihinin izini sürmek mümkün değil. Claude Monet’nin 1872 tarihli “İzlenim: Gün Doğumu” tablosunun yarattığı izlenim ise bugün hala konuşuluyor.

Eray ERKOCA – [email protected]

 

Etiketler: sanat, Renk, TEORİ

EN ÇOK OKUNANLAR

Arzu Nesnesi: Hailey Bieber'ın Rhode Telefon Kılıfı
Arzu Nesnesi: Hailey Bieber'ın Rhode Telefon Kılıfı

Arzu Nesnesi: Hailey Bieber'ın Rhode Telefon Kılıfı

1 dakika okunma süresi
“Kimler Geldi Kimler Geçti” Dizisi Hakkında Her Şey
“Kimler Geldi Kimler Geçti” Dizisi Hakkında Her Şey

“Kimler Geldi Kimler Geçti” Dizisi Hakkında Her Şey

3 dakika okunma süresi
Coachella Festivali'nin En İyi Stil Görünümleri
Coachella Festivali'nin En İyi Stil Görünümleri

Coachella Festivali'nin En İyi Stil Görünümleri

1 dakika okunma süresi
24 Nisan'daki Akrep Burcu Dolunayında Burçları Neler Bekliyor?
24 Nisan'daki Akrep Burcu Dolunayında Burçları Neler Bekliyor?

24 Nisan'daki Akrep Burcu Dolunayında Burçları Neler Bekliyor?

10 dakika okunma süresi
Ipekyol x Elie Saab İş Birliği
Ipekyol x Elie Saab İş Birliği

Ipekyol x Elie Saab İş Birliği

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Erin İlkcan Aslan ile Multidisipliner Sanatı Üzerine
Erin İlkcan Aslan ile Multidisipliner Sanatı Üzerine

Erin İlkcan Aslan ile Multidisipliner Sanatı Üzerine

“Portakal Private Sales”ın 2024 Edisyonu Başladı
“Portakal Private Sales”ın 2024 Edisyonu Başladı

“Portakal Private Sales”ın 2024 Edisyonu Başladı

Nisan Ayı Tiyatro Rehberi
Nisan Ayı Tiyatro Rehberi

Nisan Ayı Tiyatro Rehberi

Gustav Klimt'in Kayıp Eseri Müzayedeye Çıkıyor
Gustav Klimt'in Kayıp Eseri Müzayedeye Çıkıyor

Gustav Klimt'in Kayıp Eseri Müzayedeye Çıkıyor

Mart Ayı Tiyatro Rehberi
Mart Ayı Tiyatro Rehberi

Mart Ayı Tiyatro Rehberi

2024 Mart Etkinlik Ajandası: Şehirde Neler Oluyor?
2024 Mart Etkinlik Ajandası: Şehirde Neler Oluyor?

2024 Mart Etkinlik Ajandası: Şehirde Neler Oluyor?

Daniil Margulis English National Operası'nda
Daniil Margulis English National Operası'nda

Daniil Margulis English National Operası'nda

3. CI Bloom Hakkında Merak Edilenler
3. CI Bloom Hakkında Merak Edilenler

3. CI Bloom Hakkında Merak Edilenler

Sanatçı Keşfi: Buse Belle Cesur
Sanatçı Keşfi: Buse Belle Cesur

Sanatçı Keşfi: Buse Belle Cesur

“Spider-Man: Into the Spider-Verse” Filminin Bestecisi Daniel Pemberton ile Sohbet
“Spider-Man: Into the Spider-Verse” Filminin Bestecisi Daniel Pemberton ile Sohbet

“Spider-Man: Into the Spider-Verse” Filminin Bestecisi Daniel Pemberton ile Sohbet

Şehrin Yeni Buluşma Noktası: Komedi Kulüp
Şehrin Yeni Buluşma Noktası: Komedi Kulüp

Şehrin Yeni Buluşma Noktası: Komedi Kulüp

Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi Açıldı
Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi Açıldı

Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi Açıldı