Sanatta Rengin Tarihi

Renk teorisinden yola çıkarak sanatta renklerin peşine düştük.

28 Temmuz 2020 Salı 20:43 | Son Güncellenme:
3 dakika okunma süresi
Sanatta Rengin Tarihi

Edvard Munch, Çığlık, 1893, © Oslo Ulusal Galerisi

Hangimiz Edvard Munch’un “Çığlık” tablosunu ya da Henri Matisse’in “Dans” tablosunu görünce renklerin dünyasında kaybolmuyoruz? Dışavurumculuk akımının orantısız çizgileri ya da Fovizm akımının cesur renkleri hangimizde duygusal bir uyarılmaya sebep olmuyor? Aristotle’dan günümüze sanatta renk kullanımı üzerine yazılıp çizildi, yağlı boyanın kanvasa uygulanmasından günümüze sanatçılar renk ile türlü  deneyler yaptılar. Peki nedir renk? Aristotle’a göre bütün renkler siyah ve beyazın türevleri. 

Claude Monet, İzlenim Gün Doğumu, 1872-1873, © Musée Marmottan Monet

Temel renkler ise ateş, su, toprak ve havayı simgeliyor. Aristotle’dan sonra renk teorisine önemli katkıları olan, optik çalışmaları ile bilinen Sir Isaac Newton’ı anmalıyız. Newton tarafından geliştirilen renk tekerleğinde üç tip renk çeşidi bulunuyor: Birincil, ikincil ve üçüncül renkler. Newton’a göre birincil renkler kırmızı, sarı ve mavi. Birincil olmalarının sebebi ise başka renkleri karıştırarak bu renkleri elde edemememiz. Newton’ın renk teorisine göre birincil renkleri turuncu, yeşil ve mor takip ediyor. İkincil olmalarının sebebi, iki birincil rengi karıştırarak bu renkleri elde edebilmemiz. Renk tekerleğinde birincil ve ikincil renkleri takip eden üçüncül renkler ise bir hayli fazla. Newton’a göre bir adet birincil ve ikincil rengi karıştırarak üçüncül renk elde edebiliyoruz. Renk tekerleğimizde birbirine karşı gelen renklere ise birbirini tamamlayan renkler diyoruz. Birbirini tamamlayan renklerin resimde kullanılmasının yarattığı tezatı pek çok sanatçının resminden tanıyoruz aslında.

Van Gogh, Kafe Terasta Gece, 1888, © Kröller-Müller Müzesi

Van Gogh’un 1888 tarihli “Kafe Terasta Gece” tablosunda kullanılan sarı ve mavi renklerin yarattığı kontrastın canlılığını hissederken, Paul Gauguin’ın “Merhaba Bay Gauguin” isimli tablosunda kullanılan mavi, sarı; yeşil, turuncu renklerin kontrastı ile duygusal olarak uyarılıyoruz. Ya da Edvard Munch’un orantısız çizgilerine ve kıvrımlarına eşlik eden mavi ile turuncu kontrastının yarattığı dehşet duygusana ne demeli? Kontrastın yarattığı duygu durumlarını, kuşkusuz sıcak ve soğuk renklerin kullanımı, renklerin konumlandırılması, tonlama ve yoğunluk, gölgelendirme gibi teknik unsurlar etkiliyor.

Paul Gauguin, Merhaba Bay Gauguin, 1889, © Prague Ulusal Galerisi

Gölgelendirme ve ışık kullanımının sanat tarihindeki en önemli ustaları olarak Caravaggio ve Rembrandt’ı sayabiliriz. Renklerin konumlandırılmasının önemini anlamak istiyorsak natürmort  resimler aracımız olabilir. Işık ve renkten kaynaklanan izlenimleri  tuvale yansıtan İzlenimciler’e değinmeden rengin tarihinin izini sürmek mümkün değil. Claude Monet’nin 1872 tarihli “İzlenim: Gün Doğumu” tablosunun yarattığı izlenim ise bugün hala konuşuluyor.

Eray ERKOCA – [email protected]

 

Etiketler: SANAT, RENK, TEORİ

EN ÇOK OKUNANLAR

beIN CONNECT'te Sonbahar Dizileri
beIN CONNECT'te Sonbahar Dizileri

beIN CONNECT'te Sonbahar Dizileri

8 dakika okunma süresi
Evinizin Dekorasyonunu Değiştirecek Pratik Öneriler
Evinizin Dekorasyonunu Değiştirecek Pratik Öneriler

Evinizin Dekorasyonunu Değiştirecek Pratik Öneriler

6 dakika okunma süresi
10 Eylül - 15 Kasım: Mars Retrosu Nedir?
10 Eylül - 15 Kasım: Mars Retrosu Nedir?

10 Eylül - 15 Kasım: Mars Retrosu Nedir?

5 dakika okunma süresi
Sonbahar/Kış 2020 Makyaj Trendleri
Sonbahar/Kış 2020 Makyaj Trendleri

Sonbahar/Kış 2020 Makyaj Trendleri

1 dakika okunma süresi
Venedik Film Festivali Kırmızı Halı Görünümleri
Venedik Film Festivali Kırmızı Halı Görünümleri

Venedik Film Festivali Kırmızı Halı Görünümleri

1 dakika okunma süresi
Leyla Alaton'dan İş Hayatındakilere 10 Altın Tavsiye
Leyla Alaton'dan İş Hayatındakilere 10 Altın Tavsiye

Leyla Alaton'dan İş Hayatındakilere 10 Altın Tavsiye

1 dakika okunma süresi
Kazak Giymenin En Stil Sahibi 5 Yolu
Kazak Giymenin En Stil Sahibi 5 Yolu

Kazak Giymenin En Stil Sahibi 5 Yolu

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Instagram'da Takip Etmeniz Gereken Sanat Hesapları
Instagram'da Takip Etmeniz Gereken Sanat Hesapları

Instagram'da Takip Etmeniz Gereken Sanat Hesapları

Pablo Picasso'nun Kayıp Eseri Bulundu
Pablo Picasso'nun Kayıp Eseri Bulundu

Pablo Picasso'nun Kayıp Eseri Bulundu

Mert Özgen İle Sanat Sohbeti
Mert Özgen İle Sanat Sohbeti

Mert Özgen İle Sanat Sohbeti

Podcast Nedir?
Podcast Nedir?

Podcast Nedir?

Dünyada Bir İlk: “Mutluluk Müzesi”
Dünyada Bir İlk: “Mutluluk Müzesi”

Dünyada Bir İlk: “Mutluluk Müzesi”

Müzayedelerin geleceği var mı?
Müzayedelerin geleceği var mı?

Müzayedelerin geleceği var mı?

Steve Lazarides'ın Koleksiyonu Laz Emporium'da
Steve Lazarides'ın Koleksiyonu Laz Emporium'da

Steve Lazarides'ın Koleksiyonu Laz Emporium'da

Sanata Açılan Kapı: Gate27
Sanata Açılan Kapı: Gate27

Sanata Açılan Kapı: Gate27

SSM'de "Müzede Sahne" etkinliği
SSM'de "Müzede Sahne" etkinliği

SSM'de "Müzede Sahne" etkinliği

Sanat Dünyasından Haberler
Sanat Dünyasından Haberler

Sanat Dünyasından Haberler

Eğitimde İş Birliği: TEGV X Uluslararası Rotary 2430 Bölge Federasyonu
Eğitimde İş Birliği: TEGV X Uluslararası Rotary 2430 Bölge Federasyonu

Eğitimde İş Birliği: TEGV X Uluslararası Rotary 2430 Bölge Federasyonu

Deniz Kenarı için Müzik Listeniz Hazır
Deniz Kenarı için Müzik Listeniz Hazır

Deniz Kenarı için Müzik Listeniz Hazır