Sanatta Rengin Tarihi

Renk teorisinden yola çıkarak sanatta renklerin peşine düştük.

ABONE OL
28 Temmuz 2020 Salı 20:43 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi
Sanatta Rengin Tarihi

Edvard Munch, Çığlık, 1893, © Oslo Ulusal Galerisi

Hangimiz Edvard Munch’un “Çığlık” tablosunu ya da Henri Matisse’in “Dans” tablosunu görünce renklerin dünyasında kaybolmuyoruz? Dışavurumculuk akımının orantısız çizgileri ya da Fovizm akımının cesur renkleri hangimizde duygusal bir uyarılmaya sebep olmuyor? Aristotle’dan günümüze sanatta renk kullanımı üzerine yazılıp çizildi, yağlı boyanın kanvasa uygulanmasından günümüze sanatçılar renk ile türlü  deneyler yaptılar. Peki nedir renk? Aristotle’a göre bütün renkler siyah ve beyazın türevleri. 

Claude Monet, İzlenim Gün Doğumu, 1872-1873, © Musée Marmottan Monet

Temel renkler ise ateş, su, toprak ve havayı simgeliyor. Aristotle’dan sonra renk teorisine önemli katkıları olan, optik çalışmaları ile bilinen Sir Isaac Newton’ı anmalıyız. Newton tarafından geliştirilen renk tekerleğinde üç tip renk çeşidi bulunuyor: Birincil, ikincil ve üçüncül renkler. Newton’a göre birincil renkler kırmızı, sarı ve mavi. Birincil olmalarının sebebi ise başka renkleri karıştırarak bu renkleri elde edemememiz. Newton’ın renk teorisine göre birincil renkleri turuncu, yeşil ve mor takip ediyor. İkincil olmalarının sebebi, iki birincil rengi karıştırarak bu renkleri elde edebilmemiz. Renk tekerleğinde birincil ve ikincil renkleri takip eden üçüncül renkler ise bir hayli fazla. Newton’a göre bir adet birincil ve ikincil rengi karıştırarak üçüncül renk elde edebiliyoruz. Renk tekerleğimizde birbirine karşı gelen renklere ise birbirini tamamlayan renkler diyoruz. Birbirini tamamlayan renklerin resimde kullanılmasının yarattığı tezatı pek çok sanatçının resminden tanıyoruz aslında.

Van Gogh, Kafe Terasta Gece, 1888, © Kröller-Müller Müzesi

Van Gogh’un 1888 tarihli “Kafe Terasta Gece” tablosunda kullanılan sarı ve mavi renklerin yarattığı kontrastın canlılığını hissederken, Paul Gauguin’ın “Merhaba Bay Gauguin” isimli tablosunda kullanılan mavi, sarı; yeşil, turuncu renklerin kontrastı ile duygusal olarak uyarılıyoruz. Ya da Edvard Munch’un orantısız çizgilerine ve kıvrımlarına eşlik eden mavi ile turuncu kontrastının yarattığı dehşet duygusana ne demeli? Kontrastın yarattığı duygu durumlarını, kuşkusuz sıcak ve soğuk renklerin kullanımı, renklerin konumlandırılması, tonlama ve yoğunluk, gölgelendirme gibi teknik unsurlar etkiliyor.

Paul Gauguin, Merhaba Bay Gauguin, 1889, © Prague Ulusal Galerisi

Gölgelendirme ve ışık kullanımının sanat tarihindeki en önemli ustaları olarak Caravaggio ve Rembrandt’ı sayabiliriz. Renklerin konumlandırılmasının önemini anlamak istiyorsak natürmort  resimler aracımız olabilir. Işık ve renkten kaynaklanan izlenimleri  tuvale yansıtan İzlenimciler’e değinmeden rengin tarihinin izini sürmek mümkün değil. Claude Monet’nin 1872 tarihli “İzlenim: Gün Doğumu” tablosunun yarattığı izlenim ise bugün hala konuşuluyor.

Eray ERKOCA – eray.erkoca@alem.com.tr

 

Etiketler: SANAT, RENK, TEORİ

EN ÇOK OKUNANLAR

Süper Modellerden İlhamla Jean Giyme Rehberi
Süper Modellerden İlhamla Jean Giyme Rehberi

Süper Modellerden İlhamla Jean Giyme Rehberi

1 dakika okunma süresi
2021 İlkbahar/Yaz Güneş Gözlüğü Trendleri
2021 İlkbahar/Yaz Güneş Gözlüğü Trendleri

2021 İlkbahar/Yaz Güneş Gözlüğü Trendleri

1 dakika okunma süresi
Nazlı Kayı ile 5 Soru 5 Cevap
Nazlı Kayı ile 5 Soru 5 Cevap

Nazlı Kayı ile 5 Soru 5 Cevap

5 dakika okunma süresi
Göz Altı Morluklarına Veda Etme Vakti
Göz Altı Morluklarına Veda Etme Vakti

Göz Altı Morluklarına Veda Etme Vakti

1 dakika okunma süresi
2021 Nisan Ayı Burç Yorumları
2021 Nisan Ayı Burç Yorumları

2021 Nisan Ayı Burç Yorumları

23 dakika okunma süresi
Astrolojik Aşk Rehberi: Koç
Astrolojik Aşk Rehberi: Koç

Astrolojik Aşk Rehberi: Koç

25 dakika okunma süresi
6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın
6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın

6 Adımda Sivilcelerle Vedalaşın

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Online Tiyatro İzleyebileceğiniz 5 Kanal
Online Tiyatro İzleyebileceğiniz 5 Kanal

Online Tiyatro İzleyebileceğiniz 5 Kanal

İstanbul Film Festivali 40 Yaşında
İstanbul Film Festivali 40 Yaşında

İstanbul Film Festivali 40 Yaşında

“Senin Annen bir Melekti Yavrum”
“Senin Annen bir Melekti Yavrum”

“Senin Annen bir Melekti Yavrum”

Kültür ve Sanat Ajandası
Kültür ve Sanat Ajandası

Kültür ve Sanat Ajandası

Türkiye'nin En İyi Sanat Müzeleri
Türkiye'nin En İyi Sanat Müzeleri

Türkiye'nin En İyi Sanat Müzeleri

93. Akademi Ödülleri Adayları Açıklandı
93. Akademi Ödülleri Adayları Açıklandı

93. Akademi Ödülleri Adayları Açıklandı

Refik Anadol'un “Doğa Rüyası”na Rekor Fiyat
Refik Anadol'un “Doğa Rüyası”na Rekor Fiyat

Refik Anadol'un “Doğa Rüyası”na Rekor Fiyat

Aras Seddigh Hakkında Her Şey
Aras Seddigh Hakkında Her Şey

Aras Seddigh Hakkında Her Şey

2021 Sag Ödülleri'nin Kazananları
2021 Sag Ödülleri'nin Kazananları

2021 Sag Ödülleri'nin Kazananları

Kültür ve Sanat Ajandası
Kültür ve Sanat Ajandası

Kültür ve Sanat Ajandası

Aylin Zaptçıoğlu Hakkında Her Şey
Aylin Zaptçıoğlu Hakkında Her Şey

Aylin Zaptçıoğlu Hakkında Her Şey

Kültür ve Sanat Ajandası
Kültür ve Sanat Ajandası

Kültür ve Sanat Ajandası