Sanatta Rengin Tarihi

Renk teorisinden yola çıkarak sanatta renklerin peşine düştük.

ABONE OL
28 Temmuz 2020 Salı 20:43 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi
Sanatta Rengin Tarihi

Edvard Munch, Çığlık, 1893, © Oslo Ulusal Galerisi

Hangimiz Edvard Munch’un “Çığlık” tablosunu ya da Henri Matisse’in “Dans” tablosunu görünce renklerin dünyasında kaybolmuyoruz? Dışavurumculuk akımının orantısız çizgileri ya da Fovizm akımının cesur renkleri hangimizde duygusal bir uyarılmaya sebep olmuyor? Aristotle’dan günümüze sanatta renk kullanımı üzerine yazılıp çizildi, yağlı boyanın kanvasa uygulanmasından günümüze sanatçılar renk ile türlü  deneyler yaptılar. Peki nedir renk? Aristotle’a göre bütün renkler siyah ve beyazın türevleri. 

Claude Monet, İzlenim Gün Doğumu, 1872-1873, © Musée Marmottan Monet

Temel renkler ise ateş, su, toprak ve havayı simgeliyor. Aristotle’dan sonra renk teorisine önemli katkıları olan, optik çalışmaları ile bilinen Sir Isaac Newton’ı anmalıyız. Newton tarafından geliştirilen renk tekerleğinde üç tip renk çeşidi bulunuyor: Birincil, ikincil ve üçüncül renkler. Newton’a göre birincil renkler kırmızı, sarı ve mavi. Birincil olmalarının sebebi ise başka renkleri karıştırarak bu renkleri elde edemememiz. Newton’ın renk teorisine göre birincil renkleri turuncu, yeşil ve mor takip ediyor. İkincil olmalarının sebebi, iki birincil rengi karıştırarak bu renkleri elde edebilmemiz. Renk tekerleğinde birincil ve ikincil renkleri takip eden üçüncül renkler ise bir hayli fazla. Newton’a göre bir adet birincil ve ikincil rengi karıştırarak üçüncül renk elde edebiliyoruz. Renk tekerleğimizde birbirine karşı gelen renklere ise birbirini tamamlayan renkler diyoruz. Birbirini tamamlayan renklerin resimde kullanılmasının yarattığı tezatı pek çok sanatçının resminden tanıyoruz aslında.

Van Gogh, Kafe Terasta Gece, 1888, © Kröller-Müller Müzesi

Van Gogh’un 1888 tarihli “Kafe Terasta Gece” tablosunda kullanılan sarı ve mavi renklerin yarattığı kontrastın canlılığını hissederken, Paul Gauguin’ın “Merhaba Bay Gauguin” isimli tablosunda kullanılan mavi, sarı; yeşil, turuncu renklerin kontrastı ile duygusal olarak uyarılıyoruz. Ya da Edvard Munch’un orantısız çizgilerine ve kıvrımlarına eşlik eden mavi ile turuncu kontrastının yarattığı dehşet duygusana ne demeli? Kontrastın yarattığı duygu durumlarını, kuşkusuz sıcak ve soğuk renklerin kullanımı, renklerin konumlandırılması, tonlama ve yoğunluk, gölgelendirme gibi teknik unsurlar etkiliyor.

Paul Gauguin, Merhaba Bay Gauguin, 1889, © Prague Ulusal Galerisi

Gölgelendirme ve ışık kullanımının sanat tarihindeki en önemli ustaları olarak Caravaggio ve Rembrandt’ı sayabiliriz. Renklerin konumlandırılmasının önemini anlamak istiyorsak natürmort  resimler aracımız olabilir. Işık ve renkten kaynaklanan izlenimleri  tuvale yansıtan İzlenimciler’e değinmeden rengin tarihinin izini sürmek mümkün değil. Claude Monet’nin 1872 tarihli “İzlenim: Gün Doğumu” tablosunun yarattığı izlenim ise bugün hala konuşuluyor.

Eray ERKOCA – [email protected]

 

Etiketler: sanat, RENK, TEORİ

EN ÇOK OKUNANLAR

Valentino x Beymen Daveti
Valentino x Beymen Daveti

Valentino x Beymen Daveti

1 dakika okunma süresi
Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler
Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler

Yaz Daveti İlhamı: Siyah Elbiseler

1 dakika okunma süresi
Jüpiter'in Retro Hareketinde Burcunuzu Neler Bekliyor?
Jüpiter'in Retro Hareketinde Burcunuzu Neler Bekliyor?

Jüpiter'in Retro Hareketinde Burcunuzu Neler Bekliyor?

6 dakika okunma süresi
Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler
Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler

Gardıropların Klasik Parçası: Breton Çizgiler

1 dakika okunma süresi
Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar
Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar

Haftanın Stil İlhamı: Desenli Takımlar

1 dakika okunma süresi
Oversize Küpe Trendi
Oversize Küpe Trendi

Oversize Küpe Trendi

1 dakika okunma süresi
Dünya Ruj Günü'ne Özel En İyi Rujlar
Dünya Ruj Günü'ne Özel En İyi Rujlar

Dünya Ruj Günü'ne Özel En İyi Rujlar

1 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

İstanbul'da 10 Adımda Sonbahar Rehberi
İstanbul'da 10 Adımda Sonbahar Rehberi

İstanbul'da 10 Adımda Sonbahar Rehberi

Koleksiyonerlik Hikayeleri
Koleksiyonerlik Hikayeleri

Koleksiyonerlik Hikayeleri

2022 Yılı Tony Ödülleri Sahiplerini Buldu
2022 Yılı Tony Ödülleri Sahiplerini Buldu

2022 Yılı Tony Ödülleri Sahiplerini Buldu

Zeynep Fadıllıoğlu Tasarımı Londra Masterpiece'de
Zeynep Fadıllıoğlu Tasarımı Londra Masterpiece'de

Zeynep Fadıllıoğlu Tasarımı Londra Masterpiece'de

Prenses Diana Belgeselinden İlk Fragman
Prenses Diana Belgeselinden İlk Fragman

Prenses Diana Belgeselinden İlk Fragman

2022 Yaz Sezonu Sanat Takvimi
2022 Yaz Sezonu Sanat Takvimi

2022 Yaz Sezonu Sanat Takvimi

Four Seasons Hotel Bosphorus'ta Açık Hava Sineması
Four Seasons Hotel Bosphorus'ta Açık Hava Sineması

Four Seasons Hotel Bosphorus'ta Açık Hava Sineması

İyi Bir Koleksiyoner Nasıl Olunur?
İyi Bir Koleksiyoner Nasıl Olunur?

İyi Bir Koleksiyoner Nasıl Olunur?

Yeni Fotoğraf Kitabı: “Deep Passion Misunderstood/Rebirth”
Yeni Fotoğraf Kitabı: “Deep Passion Misunderstood/Rebirth”

Yeni Fotoğraf Kitabı: “Deep Passion Misunderstood/Rebirth”

Koleksiyonerler İçin NFT Eserler Nasıl Sergilenmeli?
Koleksiyonerler İçin NFT Eserler Nasıl Sergilenmeli?

Koleksiyonerler İçin NFT Eserler Nasıl Sergilenmeli?

2022 Yılının Dikkat Çeken Albümleri
2022 Yılının Dikkat Çeken Albümleri

2022 Yılının Dikkat Çeken Albümleri

Sanat Tarihinde Havuz, Deniz ve Yüzücüler
Sanat Tarihinde Havuz, Deniz ve Yüzücüler

Sanat Tarihinde Havuz, Deniz ve Yüzücüler