Sanatta Rengin Tarihi

Renk teorisinden yola çıkarak sanatta renklerin peşine düştük.

ABONE OL
28 Temmuz 2020 Salı 20:43 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi
Sanatta Rengin Tarihi

Edvard Munch, Çığlık, 1893, © Oslo Ulusal Galerisi

Hangimiz Edvard Munch’un “Çığlık” tablosunu ya da Henri Matisse’in “Dans” tablosunu görünce renklerin dünyasında kaybolmuyoruz? Dışavurumculuk akımının orantısız çizgileri ya da Fovizm akımının cesur renkleri hangimizde duygusal bir uyarılmaya sebep olmuyor? Aristotle’dan günümüze sanatta renk kullanımı üzerine yazılıp çizildi, yağlı boyanın kanvasa uygulanmasından günümüze sanatçılar renk ile türlü  deneyler yaptılar. Peki nedir renk? Aristotle’a göre bütün renkler siyah ve beyazın türevleri. 

Claude Monet, İzlenim Gün Doğumu, 1872-1873, © Musée Marmottan Monet

Temel renkler ise ateş, su, toprak ve havayı simgeliyor. Aristotle’dan sonra renk teorisine önemli katkıları olan, optik çalışmaları ile bilinen Sir Isaac Newton’ı anmalıyız. Newton tarafından geliştirilen renk tekerleğinde üç tip renk çeşidi bulunuyor: Birincil, ikincil ve üçüncül renkler. Newton’a göre birincil renkler kırmızı, sarı ve mavi. Birincil olmalarının sebebi ise başka renkleri karıştırarak bu renkleri elde edemememiz. Newton’ın renk teorisine göre birincil renkleri turuncu, yeşil ve mor takip ediyor. İkincil olmalarının sebebi, iki birincil rengi karıştırarak bu renkleri elde edebilmemiz. Renk tekerleğinde birincil ve ikincil renkleri takip eden üçüncül renkler ise bir hayli fazla. Newton’a göre bir adet birincil ve ikincil rengi karıştırarak üçüncül renk elde edebiliyoruz. Renk tekerleğimizde birbirine karşı gelen renklere ise birbirini tamamlayan renkler diyoruz. Birbirini tamamlayan renklerin resimde kullanılmasının yarattığı tezatı pek çok sanatçının resminden tanıyoruz aslında.

Van Gogh, Kafe Terasta Gece, 1888, © Kröller-Müller Müzesi

Van Gogh’un 1888 tarihli “Kafe Terasta Gece” tablosunda kullanılan sarı ve mavi renklerin yarattığı kontrastın canlılığını hissederken, Paul Gauguin’ın “Merhaba Bay Gauguin” isimli tablosunda kullanılan mavi, sarı; yeşil, turuncu renklerin kontrastı ile duygusal olarak uyarılıyoruz. Ya da Edvard Munch’un orantısız çizgilerine ve kıvrımlarına eşlik eden mavi ile turuncu kontrastının yarattığı dehşet duygusana ne demeli? Kontrastın yarattığı duygu durumlarını, kuşkusuz sıcak ve soğuk renklerin kullanımı, renklerin konumlandırılması, tonlama ve yoğunluk, gölgelendirme gibi teknik unsurlar etkiliyor.

Paul Gauguin, Merhaba Bay Gauguin, 1889, © Prague Ulusal Galerisi

Gölgelendirme ve ışık kullanımının sanat tarihindeki en önemli ustaları olarak Caravaggio ve Rembrandt’ı sayabiliriz. Renklerin konumlandırılmasının önemini anlamak istiyorsak natürmort  resimler aracımız olabilir. Işık ve renkten kaynaklanan izlenimleri  tuvale yansıtan İzlenimciler’e değinmeden rengin tarihinin izini sürmek mümkün değil. Claude Monet’nin 1872 tarihli “İzlenim: Gün Doğumu” tablosunun yarattığı izlenim ise bugün hala konuşuluyor.

Eray ERKOCA – eray.erkoca@alem.com.tr

 

Etiketler: SANAT, RENK, TEORİ

EN ÇOK OKUNANLAR

Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni
Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni

Aslışah Alkoçlar & Kaan Demirağ Nişan Töreni

1 dakika okunma süresi
Regé-Jean Page Kimdir?
Regé-Jean Page Kimdir?

Regé-Jean Page Kimdir?

8 dakika okunma süresi
Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap
Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap

Esra Bilgiç ile 5 Soru 5 Cevap

3 dakika okunma süresi
Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri
Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri

Astrolog Zeynep Turan'ın 2021 Yılı Astrolojik Öngörüleri

10 dakika okunma süresi
2021 Yılında Burçların ‘En'leri
2021 Yılında Burçların ‘En'leri

2021 Yılında Burçların ‘En'leri

8 dakika okunma süresi
Ocak Ayında Netflix'te Öne Çıkan 10 Yapım
Ocak Ayında Netflix'te Öne Çıkan 10 Yapım

Ocak Ayında Netflix'te Öne Çıkan 10 Yapım

8 dakika okunma süresi
Narın Bilinmeyen Faydaları
Narın Bilinmeyen Faydaları

Narın Bilinmeyen Faydaları

4 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Arter'in “Gören Kulaklar için” Atölyesi Çevrimiçi Olarak Gerçekleşiyor
Arter'in “Gören Kulaklar için” Atölyesi Çevrimiçi Olarak Gerçekleşiyor

Arter'in “Gören Kulaklar için” Atölyesi Çevrimiçi Olarak Gerçekleşiyor

Bridgerton Ailesi Hakkında Merak Edilen Her Şey
Bridgerton Ailesi Hakkında Merak Edilen Her Şey

Bridgerton Ailesi Hakkında Merak Edilen Her Şey

Aynhoe Park'ta Sanat Yolculuğu
Aynhoe Park'ta Sanat Yolculuğu

Aynhoe Park'ta Sanat Yolculuğu

Osmanlı Saray Mutfağı'na Yakından Bakın
Osmanlı Saray Mutfağı'na Yakından Bakın

Osmanlı Saray Mutfağı'na Yakından Bakın

Sanatın Kalbi shopi go art'ta Atıyor
Sanatın Kalbi shopi go art'ta Atıyor

Sanatın Kalbi shopi go art'ta Atıyor

Sanat Tarihi Konulu Kitaplar
Sanat Tarihi Konulu Kitaplar

Sanat Tarihi Konulu Kitaplar

Ahmet Fazıl Aksoy Hakkında Her Şey
Ahmet Fazıl Aksoy Hakkında Her Şey

Ahmet Fazıl Aksoy Hakkında Her Şey

Dünyadan Sanat Haberleri
Dünyadan Sanat Haberleri

Dünyadan Sanat Haberleri

Ahmet Güneştekin Hakkında Her Şey
Ahmet Güneştekin Hakkında Her Şey

Ahmet Güneştekin Hakkında Her Şey

Netflix'in 2021 Aksiyon Filmleri Listesi
Netflix'in 2021 Aksiyon Filmleri Listesi

Netflix'in 2021 Aksiyon Filmleri Listesi

Yılbaşı için Sanat Dolu Hediyeler
Yılbaşı için Sanat Dolu Hediyeler

Yılbaşı için Sanat Dolu Hediyeler

Ahmet Doğu İpek Hakkında Her Şey
Ahmet Doğu İpek Hakkında Her Şey

Ahmet Doğu İpek Hakkında Her Şey