Freud'dan Günümüze Modada Psikanalizden İzler

19'uncu yüzyıldan günümüze yaklaşık 100 tasarımı bir araya getiren sergi; beden ve bilinçaltı hakkındaki temel psikanalatik kavramlardan yola çıkarak Azzedine Alaïa , Chanel, Dior, Bella Freud, Jean Paul Gaultier, Alexander McQueen, Thierry Mugler, Rick Owens, Balmain, Sonia Rykiel, Elsa Schiaparelli, Moschino, Undercover, Versace, Viktor & Rolf, Grace Wales Bonner, Vivienne Westwood ve Yohji Yamamoto'nun tasarımlarını yorumluyor.

Viktor & Rolf, 2020 Sonbahar/Kış Haute Couture Koleksiyonu. Fotoğraf: Casper Kofi, Courtesy Viktor & Rolf

Moda eleştirmeni Suzy Menkes'in "Modanın Freud'u" olarak adlandırdığı MFIT Direktörü Dr. Valerie Steele, küratörlüğünü üstlendiği ve 4 Ocak 2026 tarihine kadar devam edecek sergiyi şu sözlerle anlatıyor: "Moda bizim kendimizi ve başkalarının bizi nasıl gördüğünü gördüğümüz temel mercektir. Yüzeysel olmaktan uzakta, modayı bilinçaltı arzularımızla kaygılarımızı ileten ve hiçbirimizin gönderdiğimiz mesajların tam olarak farkında olmadığımız derin bir yüzey olarak kabul edebiliriz. MFIT moda bilincinin artmasını hedefliyor ve psikanaliz modanın gücünün ve cazibesinin yanı sıra modanın kendine çektiği düşmanlık hakkında da önemli ipuçları veriyor."

Anouk Wipprecht'in 2015'te INTEL için Philip H Wilck iş birliğiyle hazırladığı Spider Dress 2.0. Fotoğraf: Jason Perry

Kronolojik ve tematik olarak düzenlenen sergi moda ve psikanaliz arasındaki tarihi ilişkinin izini sürüyor.

Joseph Johnson Gece Elbisesi, 1895 Civarı. © The Museum at FIT

Giriş galerisi Freud'un 1900'lerdeki kişisel tarzının yanı sıra bilinçaltı hakkındaki radikal fikirleri ve kadınların modayla olan ilişkilerine dair sorunlu teorileriyle açılıyor.

Yapay Gözler Ve Mücevherli Ağız Takan Sanatçı Alisa Gorshenina. Fotoğraf: Elizaveta Porodina

Sergi daha sonra ziyaretçileri psikanalizin yaygın bir şekilde özellikle kadınlar için özgürlükle ilişkilendirildiği 1920'lerde ve 1930'larda bir yolculuğa çıkarıyor.

Bach Mai, Look 16, 2023 İlkbahar/Yaz Koleksiyonu. Fotoğraf: Amber Gray, © Bach Mai

Freud'un tersine İngiliz psikanalist J.C. Flügel kadınların süslenme özgürlüğüne imreniyordu.

Korse, 1889 Civarı. © The Museum at FIT

Giderek genişleyen kadın psikanalist grubundan Joan Riviere ise kadınlığın erkek önyargılarının gerektirdiği bir maskeli balo olduğunu ileri sürüyordu.

Elsa Schiaparelli Ceket, 1939 İlkbahar. Francesca Galloway, London. © Francesca Galloway (Fotoğraf: Katrina Lawson Johnston)

20'nci yüzyılın ikinci yarısına gelindiğinde bazı feministler Freud'u reddetmeyi bırakıp daha kapsayıcı ve özgürleştirici bir psikanaliz çağrısında bulundular.

Avrupa'dan Botlar, 1895 Civarı. Francesca Galloway, London. © Francesca Galloway (Fotoğraf: Katrina Lawson Johnston)

Sergi aynı zamanda Jacques Lacan ve Didier Anzieu'nün kuramları aracılığıyla beden imajı ve kişisel kimliğin gelişimini de mercek altına alıyor.

John Galliano imzalı 2000 Dior Haute Couture Sonbahar/Kış Koleksiyonu. © Robert Fairer

Elsa Schiaparelli'nin ünlü aynalı ceketi aynadaki görüntüsüne karşı tavrını ve diğerlerinin bakışını içselleştirerek yarattığı beden imgesi açısından yorumlanıyor.