Freud'dan Günümüze Modada Psikanalizden İzler

New York'taki The Museum at the Fashion Institute of Technology (MFIT), sonbaharı moda ve psikanalizin kültürel tarihini araştıran ilk sergi olan ve hazırlık süreci beş yıl süren “Dress, Dreams, and Desire: Fashion and Psychoanalysis” ile karşılıyor.

YAZAR: Ayça Barut Tanman
13 Eylül 2025 Cumartesi 11:52 | Son Güncellenme:
4 dakika okunma süresi

19'uncu yüzyıldan günümüze yaklaşık 100 tasarımı bir araya getiren sergi; beden ve bilinçaltı hakkındaki temel psikanalatik kavramlardan yola çıkarak Azzedine Alaïa , Chanel, Dior, Bella Freud, Jean Paul Gaultier, Alexander McQueen, Thierry Mugler, Rick Owens, Balmain, Sonia Rykiel, Elsa Schiaparelli, Moschino, Undercover, Versace, Viktor & Rolf, Grace Wales Bonner, Vivienne Westwood ve Yohji Yamamoto'nun tasarımlarını yorumluyor.

Viktor & Rolf, 2020 Sonbahar/Kış Haute Couture Koleksiyonu. Fotoğraf: Casper Kofi, Courtesy Viktor & Rolf

Moda eleştirmeni Suzy Menkes'in "Modanın Freud'u" olarak adlandırdığı MFIT Direktörü Dr. Valerie Steele, küratörlüğünü üstlendiği ve 4 Ocak 2026 tarihine kadar devam edecek sergiyi şu sözlerle anlatıyor: "Moda bizim kendimizi ve başkalarının bizi nasıl gördüğünü gördüğümüz temel mercektir. Yüzeysel olmaktan uzakta, modayı bilinçaltı arzularımızla kaygılarımızı ileten ve hiçbirimizin gönderdiğimiz mesajların tam olarak farkında olmadığımız derin bir yüzey olarak kabul edebiliriz. MFIT moda bilincinin artmasını hedefliyor ve psikanaliz modanın gücünün ve cazibesinin yanı sıra modanın kendine çektiği düşmanlık hakkında da önemli ipuçları veriyor."

Anouk Wipprecht'in 2015'te INTEL için Philip H Wilck iş birliğiyle hazırladığı Spider Dress 2.0. Fotoğraf: Jason PerryKronolojik ve tematik olarak düzenlenen sergi moda ve psikanaliz arasındaki tarihi ilişkinin izini sürüyor.
Joseph Johnson Gece Elbisesi, 1895 Civarı. © The Museum at FIT

Giriş galerisi Freud'un 1900'lerdeki kişisel tarzının yanı sıra bilinçaltı hakkındaki radikal fikirleri ve kadınların modayla olan ilişkilerine dair sorunlu teorileriyle açılıyor.

Yapay Gözler Ve Mücevherli Ağız Takan Sanatçı Alisa Gorshenina. Fotoğraf: Elizaveta PorodinaSergi daha sonra ziyaretçileri psikanalizin yaygın bir şekilde özellikle kadınlar için özgürlükle ilişkilendirildiği 1920'lerde ve 1930'larda bir yolculuğa çıkarıyor.
Bach Mai, Look 16, 2023 İlkbahar/Yaz Koleksiyonu. Fotoğraf: Amber Gray, © Bach MaiFreud'un tersine İngiliz psikanalist J.C. Flügel kadınların süslenme özgürlüğüne imreniyordu.
Korse, 1889 Civarı. © The Museum at FITGiderek genişleyen kadın psikanalist grubundan Joan Riviere ise kadınlığın erkek önyargılarının gerektirdiği bir maskeli balo olduğunu ileri sürüyordu.
Elsa Schiaparelli Ceket, 1939 İlkbahar. Francesca Galloway, London. © Francesca Galloway (Fotoğraf: Katrina Lawson Johnston)

20'nci yüzyılın ikinci yarısına gelindiğinde bazı feministler Freud'u reddetmeyi bırakıp daha kapsayıcı ve özgürleştirici bir psikanaliz çağrısında bulundular.

Avrupa'dan Botlar, 1895 Civarı. Francesca Galloway, London. © Francesca Galloway (Fotoğraf: Katrina Lawson Johnston)

Sergi aynı zamanda Jacques Lacan ve Didier Anzieu'nün kuramları aracılığıyla beden imajı ve kişisel kimliğin gelişimini de mercek altına alıyor.

John Galliano imzalı 2000 Dior Haute Couture Sonbahar/Kış Koleksiyonu. © Robert Fairer

Elsa Schiaparelli'nin ünlü aynalı ceketi aynadaki görüntüsüne karşı tavrını ve diğerlerinin bakışını içselleştirerek yarattığı beden imgesi açısından yorumlanıyor.

EN ÇOK OKUNANLAR

Met Gala 2026 Davetli Listesi: Moda Dünyasının En Beklenen Gecesine Kimler Katılıyor?

Met Gala 2026 Davetli Listesi: Moda Dünyasının En Beklenen Gecesine Kimler Katılıyor?

13 dakika okunma süresi
ALEM Kitap Kulübü: Mayıs Seçkisi | Yeni Çıkan Kitap Önerileri

ALEM Kitap Kulübü: Mayıs Seçkisi | Yeni Çıkan Kitap Önerileri

22 dakika okunma süresi
CHANEL Cruise 2026/27 Defilesinde Güneşten İlham Alan Güzellik Görünümü

CHANEL Cruise 2026/27 Defilesinde Güneşten İlham Alan Güzellik Görünümü

2 dakika okunma süresi
Kararlı Duruş ve İstikrarla Gelen Başarı: Figen Baz

Kararlı Duruş ve İstikrarla Gelen Başarı: Figen Baz

17 dakika okunma süresi
"Sarı Zarflar"ın Oscar Yolculuğu

"Sarı Zarflar"ın Oscar Yolculuğu

2 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Türkiye Pavyonu Venedik Bienali'nde Kapılarını Açtı

Türkiye Pavyonu Venedik Bienali'nde Kapılarını Açtı

Rydell High Ruhu İstanbul'da

Rydell High Ruhu İstanbul'da

Haftanın İlham Rehberi: 23 - 29 Mart

Haftanın İlham Rehberi: 23 - 29 Mart

2026 Konser Ajandası

2026 Konser Ajandası

Harry Styles'tan Netflix'e Özel Bir Sahne Gecesi

Harry Styles'tan Netflix'e Özel Bir Sahne Gecesi

Kulis Hikayeleri: İdil Sivritepe ve Olgu Baran Kubilay ile "Old Fools"

Kulis Hikayeleri: İdil Sivritepe ve Olgu Baran Kubilay ile "Old Fools"

Haftanın İlham Rehberi: 4 - 10 Mayıs

Haftanın İlham Rehberi: 4 - 10 Mayıs

CI BLOOM 2026 Rehberi: Ne Zaman, Nerede, Neden Gitmeli?

CI BLOOM 2026 Rehberi: Ne Zaman, Nerede, Neden Gitmeli?

Ricky Martin Bu Yaz İstanbul Sahnesine Dönüyor

Ricky Martin Bu Yaz İstanbul Sahnesine Dönüyor

Shakira'dan Copacabana'da Tarihi Gece

Shakira'dan Copacabana'da Tarihi Gece

Oscar Yolunda Ödül Sezonunun Güç Haritası: Kim Rekor Kırdı? Kim Beklentilerin Altında?

Oscar Yolunda Ödül Sezonunun Güç Haritası: Kim Rekor Kırdı? Kim Beklentilerin Altında?

Bad Bunny'nin İlk Başrol Filmi: “Porto Rico”

Bad Bunny'nin İlk Başrol Filmi: “Porto Rico”