59. Venedik Bienali'nde Kadınların Gücü

İki yıl aradan sonra uluslararası sanat dünyası 59. Venedik Bienali'nde yeniden bir araya geliyor. Kadınların öne çıktığı, ilklerin yaşandığı bu yılki bienalin küratörü Cecilia Alemani, "Bu pozisyona sahip ilk İtalyan kadını olarak, kadın sanatçılara vizyonlarını ve toplumumuzu yansıtan benzersiz projeler yaratmaları için bir ses vermek niyetindeyim" diyor.

Venedik Bienali 59. Uluslararası Sanat Sergisi'nde; İKSV organizasyonuyla, Arsenale'deki Türkiye Pavyonu, Türk çağdaş sanatının öncü isimlerinden, heykeltıraş Füsun Onur'u ağırlıyor. Serginin küratörü, İstanbul Bienali ve İKSV'deki Güncel Sanat Projeleri Direktörü Bige Örer.

23 Nisan - 27 Kasım 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilecek 59. Venedik Bienali'nde, ABD'yi ilk kez siyahi kadın heykel sanatçısı Simone Leigh temsil ediyor. Heykellerinde siyahi kadınların gücünü, dayanıklılığını yansıtan, Chicago doğumlu Simone Leigh; 125 yıllık bienal tarihinde bu ünvanı elde eden ilk siyah sanatçı oldu. ABD'de ilgi uyandıran heykellerini Venedik'e taşıyan Leigh, Boston Modern Sanat Enstitüsü ile birlikte standını düzenleyerek bienalde yerini aldı.

Afrika sanatından beslenerek siyahi kadınların mücadelesini, anıtsal kadın büstlerinde somutlaştıran 50 yaşındaki Leigh, son yıllarda koleksiyonerlerin gözdesi ve Sotheby's gibi önemli müzayedelerde yıldızı parlıyor. Sanatçı, modaya da ilham kaynağı oluyor. Zendaya, Leigh'in anıtsal bir kadın heykeline giydirdiği saman rengi rafya eteği, ABD'de yayınlanan moda ve sanat dergisinin kapak çekimi için giyerek poz verdi.

"Heykellerimi siyahi feminist düşünürlerin özlü sözleri ateşler" diyen Leigh'in, tıpkı bir tuğla ev gibi, siyah kadının dayanıklılığını yansıtan "Tuğla Ev" (Brick House) adlı büyük boyutlu anıtsal heykeli Pensilvanya Üniversitesi bahçesinde ve New York'ta açık havada sergilendi.

<svg viewBox="0 0 60 60" version="1.1" xmlns="https://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="https://www.w3.org/1999/xlink"><g stroke="none" stroke-width="1" fill="none" fill-rule="evenodd"><g transform="translate(-511.000000, -20.000000)" fill="#000000"><g><path d="M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631"></path></g></g></g></svg>

Bu gönderiyi Instagram'da gör

La Biennale di Venezia (@labiennale)'in paylaştığı bir gönderi

59. Venedik Bienali'nin bu yılki konusu, sürrealist (gerçeküstücü) ressam Leonora Carrington'ın "Düşlerin Sütü" (Milk of Dreams) adlı kitabındaki naif bitki ve hayvan çizimlerinden ilham alıyor. Bu çizimler, Carrington'ın oğullarına anlattığı hikayelere eşlik eden resimler.

Yaşadığı dönemin baskısından kaçarak, kitabında kendine özgür bir evren yaratan Carrinton'ın; çocuksu, birbirine dönüşebilir bitki ve hayvan figürleriyle dolu düşler dünyası, bienal sanatçılarının çıkış noktası oldu.

Sanatçılar, "Hayvanı, bitkiyi, insan ile insan olmayan varlıkları ayıran farklar nelerdir? Yaşadığımız gezegene karşı sorumluluklarımız nelerdir?" gibi sorulardan yola çıkarak eserlerini ürettiler. Bu yılki bienalde ilk kez Afrika ve Asya'dan sekiz yeni ülkenin sergileri yer alıyor.

Venedik'teki Türkiye Pavyonu, 2014 yılında İKSV girişimi ve 21 destekçinin katkılarıyla kalıcı hale geldi. Türkiye Pavyonu, Eski Venedik Tersanesi Arsenale'de, Sale d'armi binasındaki mekanında bu yıl, Füsun Onur'un "Evvel zaman içinde" sergisiyle kapılarını açıyor. Mekana özgü işleriyle ilgi çeken, özel yaşamına ait gündelik objeleri sanatına taşıyan Onur'un; duygusal çağrışımlar uyandıran, naif, şiirsel dünyası sanatseverlerle buluşuyor.

Kuzguncuk'taki baba yadigarı yalısında yaşayan ve 50 yıldır sanatsal üretim yapan Füsun Onur, yeni sergisinde kedilerden ilham almış. Metalleri eğip bükerek yarattığı naif kedi figürleriyle minyatür, masalsı bir dünya sunuyor. İnsanların yol açtığı, gezegenimizin geleceğini tehdit eden yönetim anlayışına karşı, birleşip mücadele eden bir grup kedi ve farenin öyküsünü, naif bir üslupla anlatıyor. Kırılgan metal figürler, pinpon topundan kafaları, renkli krapon kağıdından kıyafetleriyle, oyun hissi veren sahneler canlandırıyorlar.

Eve dair geleneksel dokuma, tekstil, ahşap gibi gündelik malzemelerin çağrıştırdığı zaman, mekan, ritim ve biçim konularına odaklanan sanatçının işleri, özel yaşamından izler taşıyor.

Füsun Onur'un ilgi çeken "Çiçekli Kontrpuan" adlı yerleştirmesi, 2014'te Arter'de yeniden düzenlenmişti. Sanatçı, mavi kumaşla kaplı odasının içini düzenlerken, çok sesli müzikte uyum anlamına gelen 'kontrpuan' teriminden ilham alıyordu. Objeler ve mekan arasındaki uyumu yansıtan bu oda, izleyiciye zamanın durduğu hissini yaşatıyor; zamansızlık, akış gibi zıt duygular çağrıştırıyordu.

<svg viewBox="0 0 60 60" version="1.1" xmlns="https://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="https://www.w3.org/1999/xlink"><g stroke="none" stroke-width="1" fill="none" fill-rule="evenodd"><g transform="translate(-511.000000, -20.000000)" fill="#000000"><g><path d="M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631"></path></g></g></g></svg>

Bu gönderiyi Instagram'da gör

La Biennale di Venezia (@labiennale)'in paylaştığı bir gönderi

1970'lerin başında kavramsal sanatın Türkiye'de yer edinmesinde öncü rolü olan Füsun Onur'un, sanatını yansıtan bir monografi de Venedik'teki sergiye eşlik ediyor. Editörlüğünü, Bienal Direktörü Bige Örer ve Nilüfer Şaşmazer'in birlikte üstlendiği yayında Ahu Antmen, Anna Boghigugian gibi birçok küratör, sanatçı ve sanat tarihçinin yazıları yer alıyor. 19 Nisan'da ön izlemesi gerçekleşecek olan bienal, 23 Nisan 2022'de kapılarını açıyor.