2023 Yılında Sanat Dünyasında Neler Yaşandı?

Dünyada ve Türkiye'de öne çıkan 2023'ün sanat olaylarına panoramik bir bakış atmaya ne dersiniz? Çok konuşulan sanatçıları, müzayedeleri ve sergileriyle 2023 yılının sanat olayları.

YAZAR: Kübra Bıçak
10 Ocak 2024 Çarşamba 15:42 | Son Güncellenme:
15 dakika okunma süresi

Ali Elmacı'nın Dikkat Çeken Sergisi

Türk sanat dünyasının 2023 sahnesinde Ali Elmacı'nın "Dudaklarımı Öp, Kalbimi Hançerle" sergisi, sanatseverlerin yoğun ilgisiyle yılın unutulmazları arasında yerini aldı. Fantastik ögelerle çevrelenmiş çarpıcı ikilemleri dramatik bir ironiyle sunan Elmacı'nın tuvallerine ve heykellerine ek olarak izleyiciye sunduğu filmler, sanatçının kariyerinde farklı bir pencere açtı. Son iyi yıldır üzerinde çalıştığı sergiyi 2023'ün ilk ayında Pilevneli Galeri'de sanatseverlerle buluşturan Elmacı, kağıt işlerindeki fantastik ögelerle izleyiciye çarpıcı bir bakış sundu. Elmacı çektiği kısa filmlerle de sanat pratiğinde yeni bir alan açmış oldu. Sanatçının tuvaline yansıttığı evrenini ekrana taşıdığı üç farklı kısa film, toplumsal ve bireysel ikiyüzlülüğün anatomisini sundu. Yapımcılığını Bulut Reyhanoğlu'nun üstlendiği filmler; sahne tasarımıyla, kostümleriyle, makyajıyla bizi farklı bir dünyaya davet etti. ALEM Dergisi'nin sayfalarına konuk olan Elmacı yoğun ilgi gören sergisini, "Sergi ikiyüzlülük üzerine kurulu. Serginin ismi, Dostoyevski'nin 'Karamazov Kardeşler'inde geçen bir cümleden ortaya çıktı. Western filmlerinden esinlenerek bir iyiyi, bir kötüyü yorumladım. Aslında iyinin ve kötünün olmadığı bir dünyayı bu sergide sergiledim diyebilirim" sözleriyle anlatmıştı.


Prenses Diana'nın İkonik Kazağı

Modaya bıraktığı izlerle Prenses Diana hala üzerine konuştuğumuz, ilham aldığımız isimlerden biri. Düğününde giydiği gelinlik, ikon parçaları, intikam elbisesi olarak tarihe geçen kombini Diana'nın moda sahnesine bıraktığı izlerden sadece birkaçı. Diana'nın 1981'de Prens Charles'ın polo maçlarından birinde giydiği Black Sheep kazak da bu unutulmaz parçaların başında geliyor. Siyah-beyaz koyun motifli bu kırmızı kazak, 1979 yılında kurulan "Warm and Wonderful" trikolarının sahibi Sally Muir ve Joanna Osborne'un ilk tasarımlarından biri. Üzerindeki beyaz koyun figürlerinin arasındaki tek bir siyah koyun ile sembolik bir gönderme yaptığı düşünülen parça, Prenses Diana'nın Kraliyet ailesinden dışlanışının ifadesi şeklinde yorumlanmasıyla uzun bir süre gazete manşetlerinden inmemişti. İşte o kazak, Sotheby's Müzayede Evi'nin 2023 "Fashion Icons (Moda İkonları)" başlıklı açık artırma serisinde satışa sunuldu. 1,14 milyon dolara satılan kazak, Prenses Diana eşyalarından en çok gelir getiren parça olarak tarihe geçti. Diana'nın kazağı müzayede satışlarında yılın en çok konuşulan parçası oldu.


Nil Yalter'e "Altın Aslan Ödülü"

2023'ün Türk çağdaş sanat sahnesinin güzel haberlerinden bir diğeri ise Fransız feminist sanat akımının ve video sanatının 70'lerdeki öncü temsilcilerinden Nil Yalter'in Venedik Bienali tarafından "Altın Aslan Ödülü"ne layık görülmesiydi. Nil Yalter, Brezilyalı sanatçı Anna Maria Maiolino ile birlikte 60. Venedik Bienali'nin "Altın Aslan Yaşam Boyu Başarı Ödülü"nün sahibi oldu. 60. Venedik Bienali'nde Giardini Merkez Pavyonu'nda "Topak Ev" ve "Şu Gurbetlik Zor Zanaat Zor" isimli enstalasyonları sunulacak. Yalter, ödülünü de edisyonun açılış töreninde, 20 Nisan 2024 tarihinde alacak. Video sanatının öncüleri arasında yer alan, göçebeliği, akışkan ve öteki kimlikleri, toplumsal cinsiyeti, kültürlerin ritüellerini eserlerinde işleyen sanatçının hem "Altın Aslan Yaşam Boyu Başarı Ödülü"ne sahip olması hem de dünyanın en eski ve en önemli bienalinin açılış odasında yer alması, 2023'ün Türk sanat sahnesinde başarının nişanesi oldu.


Kezban Arca Batıbeki, İnci Eviner, Azade Köker ve Dice Kayek'in Eserleri LACMA'da

Kezban Arca Batıbeki, İnci Eviner, Azade Köker ve Dice Kayek'in eserleri, İslam kültürünün hakim olduğu topraklarda doğmuş, o kültürde yaşamış kadın sanatçıların seçkisini bir araya getiren LACMA'da sanatseverlerle buluştu. "Women Defining Women in Contemporary Art of the Middle East and Beyond" adını taşıyan, 75 farklı kadın sanatçının bulunduğu seçkide, Türk sanatını temsil eden eserleriyle yer alan kadın sanatçılarımız, 2023'ün iz bırakan isimleri arasına katıldı. Sergide, "Yapısöküm (Venüs)" eseriyle yer alan Azade Köker, ALEM Dergisi'nin sayfalarına konuk olarak çalışmasını, "Bu eserimde; kadın imajını günümüzde temsil ettiğini düşündüğüm, endüstrinin üretim nesnesi olan vitrin mankeninin, artık postfeminizm süreci içinde parçalanmaya (dekonstruksiyon) uğradığı anlatılıyor" sözleriyle ifade etmişti. Sürekli değişen dünyada kendi yollarını çizmenin fırsatını arayan yaratıcı kadın sanatçılarımız, geçtiğimiz yılın unutulmazları arasındaydı.


Picasso Müzayede Rekoru

Sanat dünyasına bıraktığı çığır açan eserleriyle efsane sanatçı Pablo Picasso, günümüzde hala adında söz ettiren ölümsüz bir isim. Picasso'nun eserleri sanat dünyasında en çok talep edilenler arasında yer alıyor. Öyle ki yer aldığı müzayedelerde her yıl farklı bir rekora imza atıyor. Picasso'nun eserlerini eşsiz yapan şüphesiz Picasso'nun hayatında yer alan kadın özneler. Picasso; kadınları tasvir ettiği eserlerinde yaşama şevkini, enerjisini, iradesini ve hatta umudunu anlatıyor. Picasso'nun ilham kaynağı olan Marie-Thérèse Walter'ı tasvir ettiği 1927 tarihli başyapıtı "Femme à la montre" de sanatçının ölümsüz eserlerinden. 2023 yılında Sotheby's müzayede evi tarafından satışa çıkarılan tablo, açık artırmada 139 milyon dolara satılarak rekora imza attı. Tablo tüm dünyada açık artırmada satılan en pahalı ikinci sanat eseri oldu.


Johannes Vermeer Sergisi

2023'ün en çok ziyaret edilen sergileri arasında yer alan "Vermeer", geçtiğimiz yıla damga vuran seçkiler arasında yerini aldı. Usta sanatçının eserlerinin büyük bir kısmını yeniden bir araya getiren Amsterdam Rijksmuseum Müzesi, zarif sunumu ve sanatçı hakkında gün yüzüne çıkmayan dokümanları bir araya getirerek sanatseverlerin ilgisini topladı. Amsterdam Rijksmuseum'daki Vermeer sergisi, usta sanatçının eserlerinin büyük bir kısmını yeniden bir araya getirerek 650 bine yakın ziyaretçiyi bu eşsiz deneyime ortak etti. Kapsamı çerçevesinde sergi, yılın övgüye değer sergileri arasında yer aldı.


İstanbul Modern Müze Yeniden Açıldı

Uzun süredir açılışını dört gözle beklediğimiz İstanbul Modern'in Karaköy'deki yeni müze binası, kapılarını 2023'te sanatseverlere açtı. Boğaz'ın Haliç ile birleştiği Karaköy sahilinde konumlanan bina, İtalyan mimar Renzo Piano'nun kurucusu olduğu Renzo Piano Building Workshop (RPBW) tarafından tasarlanarak İstanbul'un tarihi dokusunda yerini aldı. Türkiye'nin sanatsal yaratıcılığını yansıtan ve sanatın küresel dönüşümünde etkin rol oynayan uluslararası sanatçıların eserlerinin yer aldığı, Türkiye'nin köklü müzelerinden biri olan İstanbul Modern'in yeni yapısı, İstanbul sanat sahnesine yeni bir soluk getirdi. Hem bina tasarımıyla hem seçkisiyle İstanbul Modern'in açılışı Türk sanat sahnesine geçtiğimiz yılın damga vuran olaylarından biri oldu. 2023'ün ikinci yarısında açılan bina, uluslararası arenada da dikkatleri topladı.


British Museum'da Çalıntı Eserler

Dünyanın en köklü sanat kurumlarından biri olan British Museum'da yaşanan çalıntı eser skandalı, 2023'ün en sansasyonel olayları arasında yer aldı. British Museum koleksiyonundan eserlerin çalınması, sanat dünyasının gündemine bomba gibi düşmüştü. Ağustos ayında ortaya çıkan skandalda müzede çalışan Peter Higgs adlı küratörün yıllar boyunca arşivden yaklaşık iki bin eseri çalıp sattığı açıklanmıştı. Yapılan bağımsız incelemede, içlerinde yarı değerli taşlar ve mücevherler de bulunan eserlerin bir kısmının eBay'de satıldığı ortaya çıktı. Yetkililer çalınan eserlerin sadece 351'inin müzeye geri döndüğünü, geri kalan eserlerin ise hurda fiyatına satılmış olabileceğini açıklamıştı. Dünden bugüne tarihi eserleri koruma, saklama ve sergileme konusunda önemli bir rol üstlenen uluslararası müzelerin bu işlevi, açığa çıkan olay ile tartışılmaya başlandı. British Museum'daki çalıntı eserler, ilerleyen günlerde müzelerin konumunu tekrar gündeme getirecek gibi görünüyor.


Yayoi Kusama ve Louis Vuitton İş Birliği

Moda ve sanatın yan yana geldiği her proje spot ışıklarını üzerine topluyor. Louis Vuitton'un 2023 kreasyonunda puantiyelerin Kraliçesi Yayoi Kusama ile yaptığı iş birliği de parlayan projelerden biri olarak 2023'ün unutulmazları arasında yerini aldı. Louis Vuitton x Yayoi Kusama iş birliğinden doğan görsel şölen, moda tutkunlarına sanatın ihtişamını yaşattı. Bu birlikteliğin ikinci perdesi ise moda, sanat ve teknolojinin birlikteliğinden doğan farklı bir deneyim sundu. New York'taki mağazasının vitrinine Kusama'nın robotunu koyan marka, sanatçının alametifarikası puantiyelerini resmederek büyük ilgi gördü. Paris mağazasının üzerine sanatçının dev bir heykelini yerleştiren Louis Vuitton, Tokyo mağazasını ise tamamen sarı puantiyelerle kapladı. 450'den fazla parçada Kusama'nın eserlerinden izler taşıyan koleksiyonuyla Louis Vuitton, 2003'te sanatın modayla olan birlikteliğinin büyüsünü tescilledi.


<svg width="24" height="22" viewBox="0 0 24 22" fill="none" xmlns="https://www.w3.org/2000/svg"><path fill-rule="evenodd" clip-rule="evenodd" d="M23.7033 3.15576C23.4972 2.87491 23.1788 2.69803 22.8315 2.67138L5.233 0.637083C4.8899 0.608351 4.5475 0.699629 4.26431 0.89543C4.0135 1.11323 3.84297 1.40886 3.77993 1.73501L3.48932 4.25369H18.9243C20.3959 4.28706 21.5858 5.46275 21.6367 6.93381V18.3324C21.6367 18.3008 21.7063 18.2692 21.7924 18.2301C21.8824 18.1892 21.9905 18.14 22.0565 18.074C22.3239 17.8641 22.4789 17.5421 22.4763 17.2022L23.9939 4.09219C24.0275 3.75355 23.9227 3.41578 23.7033 3.15576ZM13.5963 10.292C13.5963 11.0767 12.9602 11.7128 12.1755 11.7128C11.3908 11.7128 10.7547 11.0767 10.7547 10.292C10.7547 9.50731 11.3908 8.87118 12.1755 8.87118C12.9602 8.87118 13.5963 9.50731 13.5963 10.292ZM10.5287 17.2668C11.0632 17.7156 11.736 17.9664 12.4339 17.9772C12.9795 17.9839 13.5161 17.8385 13.9838 17.5574L20.3451 13.8762V20.1406C20.3451 20.851 19.6347 21.3676 18.9243 21.3676H1.1967C1.18535 21.368 1.174 21.3681 1.16265 21.3681C1.14091 21.3682 1.11918 21.3676 1.0975 21.3663C0.456502 21.3304 -0.034053 20.7816 0.00191956 20.1406V17.7511L5.00694 14.07C5.6082 13.6084 6.45512 13.6494 7.00897 14.1669L10.5287 17.2668ZM1.19673 5.54526H18.9243C19.6833 5.57672 20.2962 6.17569 20.345 6.93374V12.3585L13.3057 16.4595C12.7012 16.8176 11.9362 16.7527 11.4005 16.298L7.84858 13.1981C6.84312 12.3015 5.3463 12.2341 4.26431 13.0367L0.00195007 16.1366V6.93374C0.00195007 6.22334 0.486325 5.54526 1.19673 5.54526ZM9.4631 10.2919C9.4631 11.79 10.6775 13.0044 12.1755 13.0044C13.6736 13.0044 14.888 11.79 14.888 10.2919C14.888 8.79387 13.6735 7.5795 12.1755 7.5795C10.6775 7.5795 9.4631 8.79393 9.4631 10.2919Z" fill="#E60000">
</svg>

2023 Yılı Müzayede Rekorları

Kış Dönemi Sergi Ajandası

Avrupa Müzeleri Sergi Ajandası

EN ÇOK OKUNANLAR

Old Money Manikür Trendi: Gösterişsiz Ama Kusursuz Tırnaklar

Old Money Manikür Trendi: Gösterişsiz Ama Kusursuz Tırnaklar

5 dakika okunma süresi
“The Bear”ın Büyük Finali Öncesinde Hatırlamanız Gerekenler

“The Bear”ın Büyük Finali Öncesinde Hatırlamanız Gerekenler

14 dakika okunma süresi
İstanbul'da 118 Bin Kişilik Kanye West Gecesi

İstanbul'da 118 Bin Kişilik Kanye West Gecesi

1 dakika okunma süresi
2026 Yazının En İyi Erkek Parfümleri: Sezonun Ferah Kokuları

2026 Yazının En İyi Erkek Parfümleri: Sezonun Ferah Kokuları

15 dakika okunma süresi
Haftanın İlham Rehberi: 1 - 7 Haziran

Haftanın İlham Rehberi: 1 - 7 Haziran

10 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Haftanın İlham Rehberi: 4 - 10 Mayıs

Haftanın İlham Rehberi: 4 - 10 Mayıs

Lara Kurdoğlu'nun Sinema Yolculuğunda Yeni Başarı

Lara Kurdoğlu'nun Sinema Yolculuğunda Yeni Başarı

Beykoz Kundura'da Karanlık Bir Sahne Deneyi

Beykoz Kundura'da Karanlık Bir Sahne Deneyi

Haftanın İlham Rehberi: 11 - 18 Mayıs

Haftanın İlham Rehberi: 11 - 18 Mayıs

Rydell High Ruhu İstanbul'da

Rydell High Ruhu İstanbul'da

Haftanın İlham Rehberi: 1 - 7 Haziran

Haftanın İlham Rehberi: 1 - 7 Haziran

ALEM Kitap Kulübü: Nisan Seçkisi

ALEM Kitap Kulübü: Nisan Seçkisi

Oscar'da Yeni Dönem: Akademi Kuralları Değişti

Oscar'da Yeni Dönem: Akademi Kuralları Değişti

CI BLOOM 2026 Rehberi: Ne Zaman, Nerede, Neden Gitmeli?

CI BLOOM 2026 Rehberi: Ne Zaman, Nerede, Neden Gitmeli?

ALEM Kitap Kulübü: Mayıs Seçkisi | Yeni Çıkan Kitap Önerileri

ALEM Kitap Kulübü: Mayıs Seçkisi | Yeni Çıkan Kitap Önerileri

Shakira'dan Copacabana'da Tarihi Gece

Shakira'dan Copacabana'da Tarihi Gece

Haftanın İlham Rehberi: 25 - 31 Mayıs

Haftanın İlham Rehberi: 25 - 31 Mayıs