Çocuklarda ve Ergenlerde Spor Yoluyla Arkadaşlığın Geliştirilmesi

Çocukların arkadaşlık hikâyesi yetişkinlerinkinden farklı olarak çoğunlukla bir cümleyle değil, bir hareketle başlar. Bir topun peşinden birlikte koşarken, yanlışlıkla çarpışıp gülüşürken ya da hiç konuşmadan aynı oyunun içinde kalabildiklerinde… Aralarındaki bağ, kelimelerden önce kurulur. Çünkü çocuklar çoğu zaman ilişkiyi anlatmakla zaman kaybetmez; onu yaşar.

YAZAR: Neslihan Gülten
6 Nisan 2026 Pazartesi 11:51 | Son Güncellenme:
6 dakika okunma süresi

Bazı çocuklar için arkadaş edinmek kolaydır. Kimle konuşacaklarını, oyuna nasıl gireceklerini, ne zaman geri çekileceklerini sezgisel olarak bilirler. Ama bazı çocuklar için bu yol o kadar da kolay değildir. Bir gruba dahil olmak, bir arkadaşlık başlatmak ya da sürdürmek zaman zaman oldukça zorlayıcı olabilir. Oyunda aktif rol almak yerine yaşıtlarını gözlemleyerek geçirirler zamanlarını çoğunlukla ya da hep aynı çocuklarla aynı oyunları oynamayı tercih ederler.

Ebeveyn seanslarında sık sık şu cümleyi duyuyorum: "Kendiliğinden gitmez diğer çocukların yanına, sen de gel, sen söyle der hep bana." İşte tam da bu noktada spor, çocukların sosyal dünyasında düşündüğümüzden çok daha güçlü bir kapı aralayabilir. Çünkü spor yalnızca fiziksel bir aktivite değildir. Aynı zamanda ilişkilerin, sınırların, iş birliğinin ve duyguların prova edildiği bir alandır. Winnicott'un tanımladığı anlamda bir "oyun alanı" gibi; çocuğun hem kendisi olabildiği hem de ötekiyle karşılaşabildiği güvenli bir ara mekân.

Aynı Hedefe Koşmak

Psikanalitik bakış açısında çocukların ilişkileri çoğu zaman ortak bir deneyim üzerinden kurulur. Birlikte yapılan bir şey, çocukların birbirine yaklaşmasını kolaylaştırır. Bir çocuk yeni bir arkadaşla oturup sohbet etmekte zorlanabilir. Ama aynı çocuk bir basketbol topunun peşinden koşarken, aynı takımın formasını giyerken ya da bir pas vermek zorunda kaldığında çok daha doğal bir şekilde ilişki kurmaya başlar.

Spor, çocuklara şunu öğretir: "Ben tek başıma değilim. Birlikte hareket ettiğimizde daha güçlüyüz." Bu deneyim, özellikle arkadaşlık kurmakta zorlanan çocuklar için çok kıymetlidir. Çünkü ilişki, sözcüklerden önce bedende ve eylemde deneyimlenir.

Kurallar ve Sınırlar

Arkadaşlık, içinde hayal kırıklığı, rekabet, kıskançlık ve zaman zaman öfke de barındırır. Ve spor tam da bu duyguların güvenli bir şekilde yaşanabildiği bir alan yaratır. Bir çocuk oyunda kaybettiğinde hayal kırıklığıyla tanışır. Takım arkadaşı pas vermediğinde öfkelenebilir. Bazen yedek kalabilir. Bazen bir hatası yüzünden takım maçı kaybedebilir. Ama tüm bunlar bir ilişki bağlamında yaşanır.

Bu nedenle spor alanları çocukların duygularını düzenlemeyi ve başkalarının duygularını fark etmeyi öğrenmeleri için güçlü bir sosyal laboratuvar gibidir. Winnicott'un "tutma" (holding) kavramını hatırlatırcasına, iyi yapılandırılmış bir spor ortamı çocuğun zor duygularını dağılmadan deneyimleyebileceği bir çerçeve sunar.

"Ben"den "Biz"e

Ergenlik döneminde arkadaşlıkların önemi daha da artar. Bu yaşlarda çocuklar aileden psikolojik olarak ayrışırken akran grubuna daha fazla yönelirler. Spor takımları bu dönemde güçlü bir aidiyet alanı yaratabilir. Bir takımın parçası olmak, bir formayı giymek, birlikte kazanmak ya da kaybetmek... Bunların hepsi ergenin kimlik gelişiminde önemli izler bırakır.

Ergen için bazen şu duygu çok değerlidir: "Ben burada önemliyim."

Bir pas verdiğinde takımın oyunu değişebilir. Bir koşusu maçın sonucunu etkileyebilir. Bu deneyimler, ergenin kendini değerli hissetmesine katkıda bulunur. Aynı zamanda "ben"in sınırları genişler ve yerini yavaş yavaş "biz" duygusuna bırakır.

Ve yine seanslarımda hep şöyle derim lisede okul çıkışı nerede takılalım diye konuşurken arkadaşları "Benim antrenmanım var ben gelemem desin." Bir yudum al bir şey olmaz diye teklif edilen zararlı içecekleri "Yarın maçım var, içemem." diye reddetsin isterim.

Spor Her Zaman Rekabet Değildir

Burada küçük ama önemli bir parantez açmak isterim. Sporun çocuklar için sosyal gelişim alanı olabilmesi için yalnızca rekabet odaklı olmaması gerekir. Bazı çocuklar yarışmacı ortamlarda kendilerini geri çekebilir. Bu nedenle sporun eğlence, oyun ve keşif boyutunun korunması önemlidir.

Çocuğun hangi sporla ilgilendiği kadar, o sporu nasıl bir atmosferde yaptığı da önemli elbette. Destekleyici bir antrenör, kapsayıcı bir takım kültürü ve çocuğun kendini güvende hissettiği bir ortam... Bunların hepsi arkadaşlıkların filizlenmesini kolaylaştırır.

EN ÇOK OKUNANLAR

Tom Ford Defilesinde En İyi Ünlü Stilleri

Tom Ford Defilesinde En İyi Ünlü Stilleri

1 dakika okunma süresi
Bosphorus Cup'ta 25 Yıllık Rüzgâr

Bosphorus Cup'ta 25 Yıllık Rüzgâr

1 dakika okunma süresi
Paris Moda Haftası'nda Miranda Kerr Sürprizi

Paris Moda Haftası'nda Miranda Kerr Sürprizi

1 dakika okunma süresi
Saint Laurent Defilesinde Ön Sıra Görünümleri

Saint Laurent Defilesinde Ön Sıra Görünümleri

1 dakika okunma süresi
Victoria's Secret Fashion Show 2026 Kadrosu

Victoria's Secret Fashion Show 2026 Kadrosu

6 dakika okunma süresi

DAHA FAZLASI

Paris'te Bir Gelenek: Le Défilé İlham Verdi

Paris'te Bir Gelenek: Le Défilé İlham Verdi

Armani Beauty'nin Yeni Yüzü Kendall Jenner Oldu

Armani Beauty'nin Yeni Yüzü Kendall Jenner Oldu

Bir Tılsımın Anatomisi

Bir Tılsımın Anatomisi

2026 Yaz Manikür-Pedikür Trendleri

2026 Yaz Manikür-Pedikür Trendleri

Moda Sahnesinden Güzellik Evrenine

Moda Sahnesinden Güzellik Evrenine

Gracie Abrams ile Koku Dünyasına Modern Dokunuş

Gracie Abrams ile Koku Dünyasına Modern Dokunuş

2025 Yılı, Güzellikte Kuralları Yeniden Yazdı

2025 Yılı, Güzellikte Kuralları Yeniden Yazdı

Serenay Sarıkaya, L'Oréal Paris'in Yeni Güzellik Elçisi Oldu

Serenay Sarıkaya, L'Oréal Paris'in Yeni Güzellik Elçisi Oldu

CHANEL Cruise 2026/27 Defilesinde Güneşten İlham Alan Güzellik Görünümü

CHANEL Cruise 2026/27 Defilesinde Güneşten İlham Alan Güzellik Görünümü

Babalar Günü Hediye Rehberi: Stil Sahibi Alternatifler

Babalar Günü Hediye Rehberi: Stil Sahibi Alternatifler

Işığın ve Gölgenin Buluştuğu Koku

Işığın ve Gölgenin Buluştuğu Koku

Daisy Edgar Jones Estée Lauder'ın Yeni Elçisi Oldu

Daisy Edgar Jones Estée Lauder'ın Yeni Elçisi Oldu