Dünya Kupası Hissiyatını Yaşatan En İyi Futbol Yapımları

Yeşil sahalardan yükselen tanıdık uğultu, tribünlerin tek bir yürek olup hep bir ağızdan söylediği marşlar ve her saniyesi ömürden ömür götüren o amansız 90 dakikalar... Evet, futbol dünyasının en büyük karnavalı, o meşhur Dünya Kupası büyüsü sonunda kapımızı çaldı. Üstelik bu defa kalbimiz çok daha farklı bir heyecanla çarpıyor. Tarihinin en yüksek katılımlı organizasyonlarından birine ev sahipliği yapmaya hazırlanan bu dev turnuvada, tam 24 yıllık upuzun bir aranın ardından ülkemiz de nihayet yeşil sahalarda mücadele edecek. Günlerce televizyon karşısına kilitleneceğimiz, her pozisyonda teknik direktör kesilip koltuktan fırlayacağımız muazzam turnuva atmosferi resmen başladı.

Peki, maçlardan önce, saf futbol aşkını ve turnuva coşkusunu daha da yukarılara taşımaya ne dersiniz? Tarihin tozlu sayfalarındaki imkansız zaferlerden yeşil sahaların asi dahilerine, stadyum kapılarındaki direnişlerden dünyanın öbür ucundaki gizli hikayelere kadar...Sırf izlerken bile burnunuza o buram buram nostalji ve stadyum kokusunu getirecek, içinizdeki o underdog takımı tutma arzusunu fitilleyecek en özel yapımları sizler için listeledik. İşte turnuva maçlarını beklerken heyecanınızı zirveye çıkaracak, her biri şampiyonluk iddialı o efsane yapımlar.

Dünya Kupası Heyecanını Yaşatan En İyi Film ve Belgeseller

"Pelé"

Yayın Tarihi: 23 Şubat 2021

IMDb Puanı: 7.0

Platform: Netflix

Türü: Belgesel, Biyografi, Spor

Süre: 1 Saat 48 Dakika

Yönetmen: Ben Nicholas, David Tryhorn

Listeyi futbol tarihinin tartışmasız en büyük efsanelerinden biriyle açmak istiyorum. Dünya Kupası hissiyatı dediysek, o kupayı tam üç kez kaldıran tek adamla açılış vuruşunu yapmak boynumuzun borcu. Netflix yapımı belgesel, sadece golleri arka arkaya dizip "Bakın ne büyük topçuydu" diyen sıkıcı spor videolarından değil, aksine, futbolun nasıl bir din haline geldiğini anlatan jilet gibi bir iş. Karşımızda artık yaşlanmış, elinde yürüteciyle tonton bir dedeye dönmüş bir Pelé var ama ne zaman ki o şanlı günlerden bahsetmeye başlıyor, gözlerindeki o çocuksu ışık jet hızıyla geri dönüyor. Yapım, Brezilya'nın askeri diktatörlük dönemindeki karanlığa ve Pelé'nin o dönem politik olarak sessiz kalması yüzünden aldığı eleştirilere de fütursuzca dalıp hiçbir şeyi halı altına süpürmüyor. Kısa ve öz, futbolun sadece bir oyun olmadığını hatırlamak ve o buram buram nostalji kokan turnuva havasını solumak istiyorsanız, Maracanã Stadyumu'nda 90+4'te galibiyet golü izlemiş hissi veren bu belgeseli kaçırmayın.

"Zidane: A 21st Century Portrait"

Yayın Tarihi: 2006

IMDb Puanı: 6.9

Platform: MUBI

Türü: Belgesel, Spor

Süre: 1 Saat 31 Dakika

Oyuncular: Zinedine Zidane

Yönetmen: Douglas Gordon, Philippe Parreno

Klasik futbol belgesellerini, klişe röportajları ve "Nereden geldi, nasıl başardı" konseptlerini tamamen unutuyoruz, çünkü bu film futbolu alıp doğrudan modern bir sanat müzesinin başköşesine oturtuyor. 2005 yılında, Real Madrid ile Villarreal arasında oynanan sıradan bir La Liga maçında tam 17 dev kamera, sahada basmadık yer bırakmayan diğer oyuncuları tamamen boş verip 90 dakika boyunca sadece tek bir adama, yani Zinedine Zidane'a kilitleniyor. Onun saha içindeki her bir adımını, o meşhur derin nefes alışlarını, rakiplerini tek bir çalımla oyundan düşürürken yüzünde oluşan buz gibi ifadeyi ve ter damlalarını Mogwai'nin o hipnotize edici müzikleri eşliğinde izliyoruz. Bir futbolcunun yeşil sahada aslında bir sporcudan ziyade, adeta bir bale sanatçısı gibi nasıl bir kompozisyon çizdiğini gözler önüne seren bu deneysel şaheser, turnuvaların ikonik 10 numara büyüsünü en saf haliyle iliklerinize işliyor.

"Pelé: Birth of a Legend"

Yayın Tarihi: 6 Mayıs 2016

IMDb Puanı: 7.1

Platform: Apple Tv+

Türü: Biyografi, Dram, Spor

Süre: 1 Saat 47 Dakika

Oyuncular: Kevin de Paula, Vincent D'Onofrio, Rodrigo Santoro

Yönetmen: Jeff Zimbalist, Michael Zimbalist

Yeşil sahaların gelmiş geçmiş en büyük dehasının, henüz dünyayı sarsmadan önceki ilk adımlarına, favelalardan çıkan bir çocuğun imkansızı nasıl başardığına odaklanan nefis bir dönem biyografisiyle karşınızdayım. 6 Mayıs 2016'da vizyona giren bu film, 1958'deki o efsanevi Dünya Kupası'na uzanan, buram buram azim ve Brezilya sokak kültürü kokan bir büyüme hikayesi aslında. IMDb'den 7.1 gibi gayet temiz bir puan alan yapımın yönetmen koltuğunda, spor belgesellerinin kurdu olan Jeff ve Michael Zimbalist kardeşler oturuyor. Hikaye, 17 yaşındaki bir gencin koca bir ülkenin kaderini ve futbol anlayışını (o meşhur Ginga stilini) nasıl kökten değiştirdiğini 1 saat 47 dakika boyunca temposunu hiç düşürmeden önümüze koyuyor. Kevin de Paula genç Pelé rolünde pırıl pırıl parlarken, usta oyuncu Vincent D'Onofrio ve bizim Westworld'den çok iyi bildiğimiz Rodrigo Santoro da kadronun ağırlığını sırtlıyor. Eğer hafta sonu için hem içinizi umutla dolduracak hem de futbolun o nostaljik, romantik dönemlerine sizi ışınlayacak bir başarı hikayesi arıyorsanız, bu biyografiyi listenin üst sıralarına gönül rahatlığıyla ekleyebilirsiniz.

"Diego Maradona"

Yayın Tarihi: 14 Haziran 2019

IMDb Puanı: 7.7

Platform: Apple Tv+

Türü: Belgesel, Biyografi, Spor

Süre: 2 Saat 10 Dakika

Yönetmen: Asif Kapadia

Pelé ile futbolun kitabını yazdıysak, şimdi de o kitabın bütün sayfalarını yırtıp atan, kuralları baştan yazan dahiye geçiyoruz. Karşımızda sadece bir futbol belgeseli değil, Napoli'yi sırtlayıp bir şehri ayağa kaldıran bir tanrı ile o tanrıyı kendi elleriyle çarmıha geren bir şehrin, yani Diego ile Maradona'nın amansız savaşı var.Senna ve Amy belgesellerinin Oscar ödüllü dahisi Asif Kapadia, daha önce hiç gün yüzüne çıkmamış 500 saatlik arşiv görüntüsüyle öyle bir turnuva atmosferi yaratmış ki, kendinizi bir anda 1986'nın o meşhur Dünya Kupası'nda, İngiltere'ye "Tanrı'nın Eliyle" gol atılan o saniyede buluyorsunuz. Saha içinde bir büyücü, saha dışında ise skandallarla dans eden bir trajedi figürü izliyoruz. Şöhretin ve baskının bir insanı nasıl parça pinçik ettiğini açık açık yüzümüze vuran bu şaheser, bitiş düdüğü çaldığında sizi boğazınızda dev bir düğümle baş başa bırakıyor, çünkü o yeşil sahaya bir daha asla onun gibisi gelmeyecek, biliyoruz.

"The Game of Their Lives"

Yayın Tarihi: 22 Nisan 2005

IMDb Puanı: 6.1

Platform: Apple TV+

Türü: Dram, Spor, Tarih

Süre: 1 Saat 36 Dakika

Oyuncular: Gerard Butler, Wes Bentley, Patrick Stewart

Yönetmen: David Anspaugh

Dünya Kupası tarihinin en büyük, en akılalmaz ve "Yok artık, bu kesin şikedir" dedirten ilk dev sürprizi, 1950 Brezilya Dünya Kupası'nda yaşanmıştı. Henüz ülkede futbolun yüzüne bakılmadığı, herkesin beyzbol diye delirdiği bir dönemde, St. Louis mahallelerinden toplanan bir avuç amatör Amerikalı gencin (aralarında tesisatçı da var, cenaze arabası şoförü de) rüya gibi bir hikayesini izliyoruz. İngiltere gibi futbolun mucidi olan bir dünya devini 1-0 yenerek tarihi ters düz eden bu ekibin başrolünde, o dönem henüz "Spartalı Leonidas" olmadan önce yeşil sahalarda ter döken Gerard Butler ve Wes Bentley var, üstüne anlatıcı olarak Patrick Stewart eklenince kadro zaten Şampiyonlar Ligi'ne dönüyor. Film, tam bir "David vs. Goliath" yani ezilenlerin devlere karşı kafa tutma hikayesi olduğu için, içinizdeki o turnuva heyecanını ve "Futbol neden mucizevi bir oyundur?" sorusunun cevabını sonuna kadar fitilliyor. Kısacası, eğer siz de Dünya Kupalarında her zaman gizli favorileri, underdog takımları tutuyor ve imkansızın gerçekleştiği o 90 dakikaları özlüyorsanız, bu nostaljik futbol resitalini kaçırmayın derim.

"Next Goal Wins"

Yayın Tarihi: 17 Kasım 2023

IMDb Puanı: 6.5

Platform: Disney+

Türü: Komedi, Dram, Spor

Süre: 1 Saat 44 Dakika

Oyuncular: Michael Fassbender, Oscar Kightley, Kaimana

Yönetmen: Taika Waititi

Futbolun "underdog" kavramını baştan yazan o efsane takıma, yani kupa tarihinin en boynu bükük ama bir o kadar da sempatik hikayesine göz atıyoruz. Hatırlayanlar illaki olacaktır, Amerikan Samoası milli takımı, 2001 yılında Avustralya'ya tam 31-0 yenilerek uluslararası futbol tarihinin en ağır mağlubiyetini almış ve adını o hiç istemediği utanç sayfalarına yazdırmıştı. İşte Thor: Ragnarok ve Jojo Rabbit filmlerinin şahsına münhasır, dahi yönetmeni Taika Waititi, bu trajikomik gerçek hikayeyi alıp tam bir küllerinden doğuş ve neşe festivaline çeviriyor. Hikayemiz, kariyeri tepetaklak aşağı doğru yuvarlanan agresif, kuralcı ve öfke kontrolü sorunları yaşayan Hollandalı teknik direktör Thomas Rongen'in (ki Michael Fassbender bu rolde çok iyi oynuyor), bu dünyanın en kötü takımını çalıştırmak üzere adaya sürgün edilmesiyle başlıyor. Rongen'in tek bir hedefi var: Takıma Dünya Kupası elemelerinde sadece tek bir gol attırabilmek. Adanın o kendine has, aşırı sakin, spiritüel ve neşeli kültürüyle profesyonel futbolun katı kuralları çarpışınca ortaya tam bir kahkaha tufanı çıkıyor. Futbolun sadece kazanmaktan, kupalardan ve endüstriyel başarıdan ibaret olmadığını, asıl olayın saf oyun keyfi, toplumsal bağlar ve asla pes etmemek olduğunu hatırlatan, içinizi sıcacık yapacak tam bir turnuva alternatifi arıyorsanız, bu adalı dostlarımızın hikayesini kesinlikle izlemenizi tavsiye ederim.

"The Miracle of Bern"

Yayın Tarihi: 16 Ekim 2003

IMDb Puanı: 6.7

Platform: MUBI, Apple TV+

Türü: Dram, Spor, Tarih

Süre: 1 Saat 58 Dakika

Oyuncular: Louis Klamroth, Peter Lohmeyer

Yönetmen: Sönke Wortmann

Tarihin sadece futbolu değil, koskoca bir milletin kaderini ve psikolojisini baştan aşağı değiştirdiği o en ikonik ana, yani 1954 İsviçre Dünya Kupası'na gidiyoruz. İkinci Dünya Savaşı'nın enkazından yeni çıkmış, moralman tamamen çökmüş ve dünyadan dışlanmış bir Almanya'nın, dönemin yenilmez armadası efsane Macaristan'ı (Puškaş'lı meşhur kadroyu) finalde 3-2 yenerek kupayı aldığı "Bern Mucizesi"ni izliyoruz. Film, bu tarihi zaferi sadece saha içindeki taktiklerle değil, Sovyet esaretinden yıllar sonra evine dönen kırgın, travmalı bir baba ile futbol delisi küçük oğlunun yeniden bağ kurma hikayesi üzerinden muazzam bir dramla harmanlıyor. Tribünlerin eski omuz omuza coşkusunu, yağmur altındaki o epik final mücadelesini ve bir topun peşinden giden umudun koskoca bir ülkeyi nasıl küllerinden doğurduğunu izlerken tüyleriniz diken diken oluyor.

"The Cup"

Yayın Tarihi: 29 Ağustos 1999

IMDb Puanı: 7.4

Platform: MUBI

Türü: Komedi, Dram, Spor

Süre: 1 Saat 33 Dakika

Oyuncular: Orgyen Tobgyal, Neten Chokling

Yönetmen: Khyentse Norbu

Dünya Kupası çılgınlığının sınır, coğrafya, hatta inanç bile tanımadığının en net kanıtı olan, sinema tarihinin en şahsına münhasır yapımıyla listemizi sonlandırmak istiyorum. Sene 1998, tüm dünya Fransa'daki o Ronaldo'lu, Zidane'lı efsane Dünya Kupası finaline kilitlenmişken, Himalayalar'ın eteklerindeki huzurlu bir Tibet Budist manastırında iki genç keşiş adayı, içlerindeki futbol aşkına yenik düşüp ortalığı birbirine katıyor. Meditasyon yapmak, mantralar okumak yerine gizlice Ronaldo taklidi yapan, bütçe yetmeyince manastırın o kutsal sessizliğinde fellik fellik bir televizyon ve çanak anten kiralamaya çalışan bu çocukların hikayesi kelimenin tam anlamıyla pamuk gibi. Bizzat gerçek bir Tibet laması (Khyentse Norbu) tarafından yönetilen ve oyuncularının neredeyse tamamı gerçek keşişlerden oluşan bu sıcacık film, din felsefesiyle futbol fanatizmini öyle tatlı bir mizahla paslaştırıyor ki şaşıp kalıyorsunuz. Yani, futbolun coğrafya tanımayan birleştirici gücünü ve o saf turnuva büyüsünü keşfetmek için bu hikayeye bir şans verin bence, kesinlikle pişman olmayacaksınız.