Ezber Bozan Vizyon
14 dakika okunma süresi
Sinema dünyasının en prestijli ödül gecesi Oscar, bu kez aday filmlerden önce değişen kurallarıyla gündemde. Academy of Motion Picture Arts and Sciences, 2027'de düzenlenecek 99. Oscar Ödülleri için yeni yönetmeliği onayladı ve bu kararlar, ödül yarışının işleyişinde oldukça önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor.
Açıklanan yeni kurallar, özellikle oyunculuk kategorileri, uluslararası film başvuruları ve yapay zekâ kullanımı etrafında şekilleniyor. Akademi, bir yandan yaratıcı süreçlerde insan emeğini daha net biçimde koruma altına alırken, diğer yandan Oscar yarışına katılım alanını genişleten adımlar atıyor. Bu da önümüzdeki yıllarda adaylık stratejilerinden kampanya dengelerine, uluslararası sinemanın görünürlüğünden oyuncuların ödül sezonundaki konumuna kadar pek çok başlığı etkileyebilir.
Akademi'nin 1 Mayıs 2026'da duyurduğu kurallara göre, 99. Oscar Ödülleri için değerlendirilecek uzun metraj filmlerin 1 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2026 arasında uygun bir sinema gösterimi yapmış olması gerekiyor. Tören ise 14 Mart 2027'de gerçekleşecek.
Yeni düzenlemenin en çok konuşulan başlıklarından biri oyunculuk kategorilerinde yapılan değişiklik oldu. Artık bir oyuncu, aynı yıl içinde aynı kategoride birden fazla performansıyla aday gösterilebilecek. Bunun için söz konusu performansların o kategoride ilk beş oy arasına girmesi yeterli olacak.
Bu kural, Oscar yarışlarında uzun süredir tartışılan stratejik kategori yerleşimlerini de değiştirebilir. Geçmişte bir oyuncunun aynı kategoride iki güçlü performansı olsa bile, yalnızca daha yüksek oy alan performansı adaylık listesinde kalabiliyordu. Yeni sistemle birlikte, aynı yıl içinde iki farklı başrol ya da iki farklı yardımcı rol performansıyla öne çıkan bir oyuncunun çifte adaylık almasının önü açılıyor.
Bu durum, Oscar sezonunda kampanya ekiplerinin oyuncuları hangi kategoriye konumlandıracağına dair hesapları da yeniden şekillendirebilir. Özellikle bir yıl içinde birden fazla iddialı filmde yer alan oyuncular için yarış artık daha esnek ve daha rekabetçi bir zemine taşınıyor.
Akademi'nin yeni kurallarında yapay zekâ kullanımı da oldukça dikkat çekici bir yer tutuyor. Oyunculuk kategorilerinde yalnızca filmin yasal jeneriğinde yer alan, insan tarafından ve kişinin onayıyla gerçekleştirildiği kanıtlanabilen performanslar değerlendirmeye alınacak.
Senaryo kategorilerinde de benzer bir yaklaşım benimsendi. Yeni kurallara göre Oscar'a uygunluk için senaryoların insan yazımı olması gerekiyor. Akademi ayrıca üretken yapay zekâ kullanımı konusunda, başvuran filmlerden kullanımın niteliği ve insan katkısının boyutuyla ilgili ek bilgi talep etme hakkını saklı tutuyor.
Bu adım, Hollywood'da giderek büyüyen yapay zekâ tartışmalarına Akademi cephesinden verilmiş en net yanıtlardan biri olarak görülüyor. Teknoloji sinema üretiminde varlığını güçlendirirken, Oscar'ın yaratıcı emeğin merkezine insan katkısını yerleştirme konusundaki tavrı da daha görünür hale geliyor.
Uluslararası Uzun Metraj Film kategorisinde de önemli bir değişiklik var. Artık İngilizce olmayan bir film, sadece ülke ya da bölge komitesi tarafından resmi aday olarak seçildiğinde değil, belirli uluslararası festivallerde büyük ödül kazandığında da Oscar değerlendirmesine alınabilecek.
99. Oscar Ödülleri için bu kapsama giren festivaller ve ödüller arasında Berlin Film Festivali'nde Altın Ayı, Busan Film Festivali'nde En İyi Film Ödülü, Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye, Sundance'te Dünya Sineması Büyük Jüri Ödülü, Toronto Film Festivali'nde Platform Ödülü ve Venedik Film Festivali'nde Altın Aslan yer alıyor.
Bu değişiklik, özellikle ülkesinin resmi Oscar adayı olarak seçilmeyen ama festival sezonunda güçlü bir karşılık bulan filmler için yeni bir alan açıyor. Son yıllarda çok konuşulan örneklerden biri olan "Anatomy of a Fall", Cannes'da Altın Palmiye kazanmasına rağmen Fransa tarafından Oscar'a gönderilmemişti. Yeni sistem, benzer durumlarda filmlerin yarış dışında kalmasının önüne geçebilir.
Uluslararası Film kategorisindeki bir diğer dikkat çekici değişiklik ise adaylığın kime yazılacağıyla ilgili. Bundan böyle bu kategoride aday olarak ülke ya da bölge değil, filmin kendisi kredilendirilecek. Ödül yine yönetmen tarafından, filmin yaratıcı ekibi adına kabul edilecek. Yönetmenin adı da heykelciğin plaketinde film adının ardından yer alacak.
Bu değişiklik, kategorinin ruhunu daha çağdaş bir yere taşıyor. Çünkü uluslararası sinema artık çoğu zaman tek bir ülke üzerinden tanımlanamayacak kadar çok ortak yapım, çok dilli anlatı ve sınır aşan yaratıcı iş birliğiyle ilerliyor.
Akademi'nin duyurduğu değişiklikler oyunculuk ve uluslararası film kategorileriyle sınırlı değil. Oyuncu seçimi kategorisinde verilecek heykelcik sayısı en fazla ikiden üçe çıkarıldı. Görüntü yönetmenliği kategorisinde ise ön eleme turunda artık 10 ila 20 film arasında değişen bir liste yerine sabit olarak 20 filmlik kısa liste oluşturulacak.
Makyaj ve saç tasarımı kategorisinde oy kullanacak branş üyelerinin, ön eleme turunda oy verebilmek için iki final toplantısından en az birine katılması gerekecek. Görsel efekt kategorisinde ise tüm Akademi üyelerinin final turunda oy kullanabilmesi için Visual Effects Bake-Off kapsamında hazırlanan üç dakikalık "Before and After" videolarını izlemesi şart olacak.
Özgün şarkı kategorisinde de jenerik başlangıcına yerleştirilen şarkıların uygunluğuna dair daha net bir çerçeve çizildi. Eğer şarkı, kapanış jeneriği başladığında duyulan ilk yeni müzikse, başvuru klibinin jenerikten önceki son 15 saniyeyi de içermesi gerekecek.
Yeni kurallar, Oscar'ın sadece bir ödül töreni değil, sinema endüstrisinin değişen dinamiklerine göre kendini sürekli güncelleyen bir yapı olduğunu bir kez daha gösteriyor. Oyuncular için aynı kategoride birden fazla adaylık ihtimali, uluslararası filmler için genişleyen başvuru yolları ve yapay zekâya karşı daha net çizilen sınırlar, önümüzdeki ödül sezonlarında çok daha farklı senaryolarla karşılaşabileceğimiz anlamına geliyor.
99. Oscar Ödülleri'ne giden yol şimdiden daha rekabetçi, daha küresel ve daha tartışmalı görünüyor. Sinema dünyası için asıl merak konusu ise bu kuralların ilk kez uygulanacağı sezonda hangi filmlerin, hangi oyuncuların ve hangi yaratıcı ekiplerin öne çıkacağı olacak.