"Bir 'kadın' olarak bu noktaya gelebildiğim için gururluyum. Diğer birçok sektörde de olduğu gibi daha çok erkeklerin domine ettiği sanat alanında kadın olarak var olmaya çalışmak gerçekten çok zor. Sadece kadın olduğunuz için önünüze çıkarılan engelleri, yine bir kadın olarak aşabilmeniz; alanınızda başarılı olmanız ve erkeklerin algılarını da bu açıdan bir nebze de olsa yıkmanız tabii ki gurur verici oluyor. Benim sanat serüvenimde ise bana idol olan üç isim oldu: Diane Dal-Pra, Cathrin Hoffmann ve Jesse Mockrin. Diane Dal-Pra'nın tablolarında; kimliklerini gizlemek istercesine vücut hatları ve yüzleri kapatılmış, örtülmüş, gizlenmiş olan kadın karakterler üzerinden hikayeler yaratması ve bu kişiliklerin, gündelik nesneler arasındaki ilişkinin yaratıcı, estetik ve çoğu zaman dramatik kompozisyonlar olarak şekillendirilmesi çok ilgimi çekmişti. Eserlerindeki renk kullanımlarından ise hala ilham alıyorum. Dal-Pra ile kadın üzerine ortak bir söylem geliştirdiğimiz eserlerin yer aldığı bir sergi yapmak ya da kübizmin yeniden yorumlanması başlıklı bir sergide, iki kadın kübist ressam olarak Hoffmann'la beraber yer almak isterdim açıkçası.
Cathrin Hoffmann'ın, dijital çağdaki insana, kendi biçtiği roller ışığında sanal bedenler yaratarak onları dijitalleştirmesini ve bunu sürrealist bir bakış açısıyla kübizmi kullanarak ifade etmesini çok yaratıcı bulmuştum. Dijital dünyada mükemmel görünmeye çalışan insana, eserleri ile adeta kusurlu olduğunu hatırlatıyordu. Kübist bir ressam olarak eserlerindeki çizgiler ve onları yaratma şekli bana ilham vermişti. Jesse Mockrin ise eserlerinde kullandığı Avrupa sembolizmi ve metaforik anlatımı ile beni etkilemişti. Ayrıca tablolarındaki detaylı el çizimlerini çok estetik bulmuştum. Tabloları, eserlerimdeki el çizimlerini oluştururken ilham aldığım kaynaklardan. Kadınlar olarak, genel anlamda duyguları erkeklerden daha yoğun ve daha fazla yaşadığımız, hissettiğimiz bir gerçek. Bu durumun her zaman kadının avantajına olduğunu düşünmüşümdür. O nedenle, kadınların adeta tüm benlikleriyle yoğun bir şekilde hissettikleri o duyguları daha kolay bir şekilde dışarı vurarak, onlardan daha 'sanatsal' eserler yapabileceğini, bu bağlamda sanatta daha yetenekli olduklarını, daha kolay ön plana çıkabileceklerini ve yine benim gözlemlerime göre, görsel ve estetik kabiliyetleri daha fazla olduğundan özellikle resim alanında erkeklerden daha başarılı olabileceklerini düşünüyorum. Dolayısıyla kadınlar olarak bu konuda elimiz daha güçlü kesinlikle. Genç meslektaşlarım bunu sakın unutmasınlar. Son olarak kadın meslektaşlarıma şunu söylemek isterim. Kariyer basamaklarını tırmanırken, kadın olduğunuz için ne yazık ki birçok engelle karşılaşacaksınız. Yolunuza ne çıkarsa çıksın asla vazgeçmeyin! Kadını anlatmaya devam edin!"
"Her alanda olduğu gibi sanat dünyasında da bir takım engellerle karşılaşabiliyoruz. Ama bizim avantajımız, sanatın doğası gereği tam da bu engelleri yıkabilecek en büyük güce yani yaratıcılığa olanak tanıması. Bir kadın olarak ruhum ve yaratıcılığımla buradayım, dolayısıyla engel tanımıyorum. Kendi çizgimde bir idolden bahsedemem ama elbette beni derinden etkileyen kadın sanatçılar var. Mesela 19 yy.'dan Rosa Bonheur. Bonheur hayvan resimleri üzerine yoğunlaşıyor, figürlerindeki canlılık oldukça etkileyici. Daha da etkileyici olanıysa yaşamındaki duruşu. Bonheur, cinsiyet rollerine karşı gelip 19.yy Fransa'sında bir erkek gibi giyiniyor, yasak olan her şeye karşı duruş sergiliyor. Sanırım beni etkileyen sadece sanatçının fırça darbesi, tonlamaları kısacası zanaatkarlığı değil, hayata karşı nasıl durduğu.
Mesela çağdaşlardan İranlı sanatçı Arghavaan Khossravi. Esasen modern diye tabir edebileceğimiz çalışmalarında İran kültüründen motifler görüyoruz, kendisi ülkesine dönemeyen, aslında "yersiz yurtsuz" bir sanatçı ve bu yersiz yurtsuz olma halinin yarattığı ruh hali tüm eserlerine siniyor. Elbette tüm bu sanatçılardan, farkında olarak ya da olmayarak, ilham almışımdır. Maruz kaldıkları baskıya rağmen, kendinden ödün vermeden yaratmaya ve üretmeye devam edebilen her sanatçı benim için ilham vericidir. Çok önemli kadın ressamlarımızdan Eren Eyüboğlu'nun bir sözü var: 'Resmimi, bir duvarı süslemek için yapmıyorum. Bildiğim tek şey çalışma çabamı ölüm elimden fırçamı alana dek sürdürmek.' Ne kadar ilham verici değil mi? Sanırım kariyer yaşamımda Bonheur ile cinsiyet rolleri üzerine, Khossravi ile de mülteci olmaya dair, Eyüboğlu ile taşrada kadın olmak üzerine bir sergide yer almak isterdim."
"Sanat kariyerime başlarken idol aldığım herhangi bir sanatçı olmamıştı. Çünkü sanat tarihini anlayabilmek için çok daha geniş bir bakış açısı ile yaklaşmam gerektiğini düşünmüştüm. Ama özellikle son birkaç senedir çalışmalarını, tavrını çok beğendiğim bir kadın sanatçıdan bahsetmek isterim. Doris Salcedo; eserlerinde ülkesindeki istikrarsızlık sonucu şiddetin günlük hayat üzerindeki yankılarını görünür kılmayı hedefliyor. Salcedo yapıtları aracılığıyla izleyiciyle kurduğu diyaloglarında mağdurların sesi oluyor. Onların yaşadıklarına tanıklık etmemizi sağlıyor. Doris Salcedo'nun çalışmalarında gündelik malzemelerin travmaya tanıklık etmeleri, beni en etkileyen şey. Aynı zamanda kendi ülkesine eleştirel yorumlarında dahi izleyici ile empatik bir dil kurarak çalışmalarında evrensel boyut kazandırıyor. Bu yaklaşım benim için farklı bir coğrafyada farklı bir bireyin benzer baskılara maruz kalabileceğini ve bu durumu toplumsal göstergeler, kültürel kodlar üzerinden ifade edebileceğimi düşündürttü. Burada metaforik bir dil kullanmanın ifade etmek istediğim şeyin gerçekliğini daha da artırdığına inanıyorum.
<svg viewBox="0 0 60 60" version="1.1" xmlns="https://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="https://www.w3.org/1999/xlink"><g stroke="none" stroke-width="1" fill="none" fill-rule="evenodd"><g transform="translate(-511.000000, -20.000000)" fill="#000000"><g><path d="M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631"></path></g></g></g></svg>Bu gönderiyi Instagram'da görSesil Beatris Kalaycıyan (@sesilbeatris)'in paylaştığı bir gönderi
Sanat dünyası, kadın-erkek fark etmeksizin, var olabilmesi zor bir alan. Bu sadece kadın üzerinden değil, tüm genç sanatçılar için zor bir süreç. Üniversitelerin ilgili bölümlerinden her yıl mezun olan gençlerin çok az bir yüzdesi başka bir işe gerek duymadan bu alanda üretimlerine devam edebiliyor. Burada gençlerin kuracağı ilişkiler kariyerleri için önemli, doğru projelerde yer almaya özen göstermeleri gerek. Ancak yine de kendi emeklerine değer vererek ve popüler yönelimlerden ziyade samimiyetle inandıkları gibi de olmaları gerek. Sonuçta bir noktada sanata yön verecek onlar."