Monica Bellucci Yeni Filmi “Ketticè” ile Locarno'da
3 dakika okunma süresi
Bir pop yıldızının saç rengi bazen tek bir albüm döneminden daha kalıcı olabilir. Billie Eilish denildiğinde neon yeşil köklerin, Sia denildiğinde yüzü kapatan siyah-beyaz peruğun, Miley Cyrus'ın 2010'ları düşünüldüğünde ise sarı pixie cut'ın zihinde belirmesi boşuna değil. Çünkü saç, ünlüler dünyasında uzun zamandır yalnızca bir güzellik detayından çok daha fazlası; karakter yaratmanın en hızlı yollarından biri.
Bazen makasın tek hamlesi yıllardır inşa edilen "iyi kız" imajını geride bırakıyor, bazen birkaç santimetrelik renkli kök yeni bir kuşağın estetik koduna dönüşüyor. Peruklar gerçek saçın yerini alabiliyor, saçsızlık ise başlı başına bir görsel kimlik yaratabiliyor. Grace Jones'un geometrik kesimlerinden 2010'ların pop yıldızlarına, Billie Eilish'in renkli köklerinden Alysa Liu'nun zamanın geçişini saçında kaydeden halkalarına uzanan hikâyede değişmeyen tek şey var: Saç söz konusu olduğunda radikal bir karar, çoğu zaman yeni bir imajın ilk cümlesi.
Bazı ünlüler bir saç stilini imzaya dönüştürür; Rihanna ise sürekli değişmeyi kendi imzası yaptı. 2000'lerin sonundaki keskin bob'lardan uzun ateş kırmızısı saçlara, sarı tonlardan 2012 MTV Video Music Awards'da taşıdığı pixie cut'a kadar kariyerinin farklı dönemleri neredeyse saçları üzerinden tarihlendirilebilir.
Özellikle kırmızı saç dönemi, yalnızca dikkat çekici bir renk değişimi olmaktan çıkıp Loud döneminin enerjik görsel dünyasının parçasına dönüştü. Ardından gelen kısa ve siyah pixie ise tam tersine daha sade fakat aynı derecede güçlüydü. Rihanna'nın saçla ilişkisini ilginç yapan da; radikal olmak için her zaman pembeye ya da maviye ihtiyaç olmadığını, bazen uzun saçları birkaç santimetreye indirmenin görüntüyü tamamen değiştirebildiğini göstermesi.
Lady Gaga için saçın nerede bitip kostümün nerede başladığını belirlemek çoğu zaman zor. Özellikle The Fame Monster ve Born This Way dönemlerinde sarı, turkuaz, mint, gri ve gökkuşağı tonlarındaki peruklar; devasa fiyonklar, heykelsi şekiller ve uçlarda aniden değişen renklerle birleşiyordu.
Gaga'nın uzun yıllardır birlikte çalıştığı saç tasarımcısı Frederic Aspiras, Monster Ball yıllarında klasik sarı perukları giderek daha renkli ve deneysel tasarımlara dönüştürdüklerini anlatıyor. Marilyn Monroe silüetinin uçlarını sarıya boyayan bir peruktan parlak turkuaz modellere kadar her yeni saç, sahnedeki karakterin uzantısıydı. Gaga için peruk gerçek saçı taklit edebilen bir güzellik aracından çok daha fazlasıydı; aksine ne kadar "yapılmış" görünürse o kadar ilginçleşebiliyordu.
Radikal saç tasarımlarının popüler kültürdeki geçmişini konuşurken Grace Jones'u atlamak neredeyse imkânsız. 1970'lerin sonundan itibaren yakın kesilmiş saçlarını geometrik şekillere dönüştüren Jones, özellikle 1980'lerdeki keskin flat-top görünümüyle güzellik anlayışının sınırlarını bilinçli biçimde zorladı. Saç, makyaj, takım elbiseler ve Jean-Paul Goude ile yarattığı görsel dünya birbirinden ayrı düşünülmüyordu; hepsi aynı karakterin parçalarıydı.
Jones'un saçları "güzel görünmek" için tasarlanmaktan çok bir silüet yaratıyordu. Androjen, fütüristik ve güçlü görüntüsü, kendisinden onlarca yıl sonra gelecek pop yıldızlarının saç aracılığıyla persona yaratmasının da erken örneklerinden biri olurken, yakın kesimleri ve flat-top stilleri onun Afrofuturist imajının ayrılmaz parçalarına dönüştü.
2010'ların başındaki pop kültürünü pastel renkler, şekerlemeler ve maksimalizm üzerinden hatırlıyorsak bunda Katy Perry'nin payı büyük. Teenage Dream döneminin jet siyah saçlarından sonra Perry kısa sürede tarzında pembeye, lavantaya, mora ve maviye yer açtı; kimi zaman tek renk, kimi zaman peruklarla sürekli değişen bir pop-art karakteri yarattı.
2011 MTV Video Music Awards için saçlarının siyah renkten kırmızıya, ardından sarıya ve sonunda lavantaya dönüştürülmesi bile dönemin "daha fazlası daha iyidir" estetiğini özetliyor. Birkaç yıl sonra platin pixie cut'a geçmesi ise Perry'nin saç üzerinden silüetini de değiştirebildiğini gösterdi. Bir dönemin şeker renkli pop prensesi, makasın birkaç hamlesiyle daha androjen ve mimari bir görünüme geçti.
Kylie Jenner'ın 2010'ların ortasındaki güzellik dönüşümünü saçlarından bağımsız düşünmek zor. Turkuaz ombré uçlardan mint yeşiline, pastel pembeden platin sarıya uzanan renk değişimleri, Jenner'ın Instagram çağında yarattığı éKing Kylie" personasıyla sürekli yenilenen görüntünün önemli parçalarından biri oldu. Özellikle koyu diplerle birleşen parlak mavi ve yeşil tonlar, bir dönem onunla neredeyse lip kit'leri kadar özdeşleşti.
Jenner'ın farkı, saç rengini kalıcı bir imzadan çok sürekli değiştirilebilen bir aksesuar gibi kullanmasıydı. Peruklar ve extension'lar sayesinde bir gün siyah, ertesi gün buz sarısı ya da neon tonlarda görünebiliyor; böylece saç, sosyal medya temposuna ayak uyduran hızlı bir imaj aracına dönüşüyordu. 2010'ların ortasında pastel ve sıra dışı saç renklerinin ana akıma taşınmasında onun etkisini görmezden gelmek zor: Kylie Jenner için yeni bir saç, çoğu zaman yeni bir erasının başlangıcını ilan etmek için yeterliydi.
1980'lerin pop kültürü zaten renk konusunda hiçbir zaman mütevazı değildi; Cyndi Lauper ise çıtayı biraz daha yukarı taşıdı. Turuncu, kırmızı, pembe, sarı, mavi; bazen hepsi aynı anda... Asimetrik kesimler, kazınmış yanlar ve neon tonlar Lauper'ın "Girls Just Want to Have Fun" enerjisinin görsel karşılığı haline geldi.
Onun saçlarında özellikle önemli olan şey kusursuzluğun aksine, eğlenceydi. Punk'ın DIY tavrını pop'un teatral dünyasıyla buluşturan Lauper, doğal görünmesi gereken saç fikrini çoktan terk etmişti. Yıllar sonra pembe saçını toplumsal bir mesajın parçası olarak koruması da rengin onun için hiçbir zaman yalnızca estetik olmadığını gösteriyordu.
Annie Lennox'un turuncuya boyanmış ultra kısa saçları, 1980'lerin en kolay tanınan görsel imzalarından biriydi. Eurythmics döneminde maskülen takım elbiselerle birleşen yakın kesimi, dönemin kadın pop yıldızlarından beklenen hacimli ve geleneksel olarak feminen saç kodlarının neredeyse tam karşısında duruyordu.
Kısacık saç, güçlü bir renk ve net bir silüet; radikalliğin rengin kendisinden çok görüntünün bütünlüğündeki sadeliğinde olduğunu gösteriyordu. Lennox'un görsel kimliği, bir saç stilinin abartılı olmak zorunda kalmadan da son derece çarpıcı olabileceğini gösterdi.
Sahne adınız Pink olduğunda saç renginizin de hikâyenin bir parçası haline gelmesi kaçınılmaz diyebiliriz. Kariyerinin başında parlak pembe saçlarıyla tanınan Pink, 2000'lerin pop yıldızı kalıplarından daha ilk anda ayrışıyordu. Kısa, dağınık ve punk etkili kesimler; platin sarılar, pembeler ve zaman zaman daha koyu tonlarla birleşerek onun asi sahne kimliğinin görsel karşılığına dönüştü.
Ancak Pink'in saç hikâyesini sadece renk odağında okumak eksik kalır. Pixie cut'lar, kazınmış yanlar, pompadour'lar ve keskin undercut'lar yıllar boyunca görünümünün merkezinde yer aldı. Saçlarını uzatıp klasik bir pop yıldızı silüetine yaklaşmak yerine kısa kesimi tekrar tekrar yeniden yorumlaması, onu tek bir döneme ait trendden çıkarıp kalıcı bir imza stiline taşıdı. P!nk için radikallik sürekli dönüşmekten çok, kendi estetik dilini yıllar boyunca aynı çizgide sürdürmekteydi.
Bu listedeki belki de en ilginç ters köşe de şarkıcı Sia'ya ait. Çünkü çoğu yıldız saçını daha görünür olmak için kullanırken Sia ise biraz da kimliğinden arınmak için kullandı.
Yüzünün büyük bölümünü örten siyah-beyaz peruk zamanla öylesine güçlü bir imzaya dönüştü ki Sia'nın yüzünü göstermemesi, yüzünü göstermekten daha tanınabilir hale geldi. Şöhretin mahremiyet üzerindeki etkisinden rahatsız olduğunu açıkça anlatan sanatçı, peruğu kendi görüntüsü üzerindeki kontrolünü korumanın bir aracı olarak kullandı. Böylece saçları, pop yıldızlığının klasik mantığını ters yüz eden bir maskeye dönüşerek insanları dış görünüşünün ötesindeki müziğine yönlendirmeye çalışan bir görsel kimlik yarattı.
Billie Eilish'in saç geçmişinde gümüş, mavi, lavanta, kahverengi, siyah ve platin gibi pek çok renk var. Yine de 2019'da ortaya çıkan jet siyah saç üzerindeki neon yeşil kökler, bütün bu değişimler içinde ayrı bir yerde duruyor. Çünkü normalde kapatılması beklenen dipler ya da boyanmış uçlar, Eilish'in elinde tam tersine dönüştü.
Görünüm kısa sürede öylesine onunla özdeşleşti ki moda basını bu yaklaşımı "root pop" olarak tanımlamaya başladı. 2021'de gelen platin sarı dönüşüm Eilish'in görsel dünyasını bir anda değiştirdi; 2023'te ise aynı formülü bu kez kırmızı köklerle geri getirdi. Kendisi de yıllar sonra özellikle yeşil ve kırmızı köklü dönemlerini kariyerinin önemli görsel anları arasında gördüğünü anlattı. 2026'da yeniden daha sıcak kızıl tonlara yönelmesiyle saç, Eilish'in kariyerinde hâlâ dönem değiştiren bir noktalama işareti olmaya devam ediyor.
Paramore'un 2000'lerin sonundaki yükselişini hatırlayanların hafızasında Hayley Williams büyük ihtimalle neon turuncu saçlarıyla yer ediyor. Williams zaman içinde pembe, sarı, kırmızı, mavi ve farklı iki tonlu tasarımlar denese de parlak turuncu onunla en çok özdeşleşen renk oldu.
Üstelik bu seçim tesadüfi değildi. Williams, Riot! dönemindeki görünümü için bir anime karakterine benzeme isteğinden söz eden açıklamalarda bulundu. Saçın yarattığı görsel imza zamanla Paramore'un pop-punk estetiğinin de ayrılmaz parçasına dönüştü; öyle ki Williams yıllar sonra saç tasarımcısı Brian O'Connor ile birlikte kendi renk markasını kurarken bu ikonik turuncuyu da yeniden yorumladı.
Bir şarkıyla saçını neredeyse marka kimliğine dönüştürdükten sonra onu tamamen kazıtmak, Willow Smith'in yapabileceği türden bir hamleydi. 2010'da "Whip My Hair" ile uzun saçların hareketini sahne performansının merkezine taşıyan Smith, 2012'de turne sırasında saçlarını kazıttı; ardından pembe buzz cut dahil pek çok farklı görünüm denedi.
Bu değişimin sembolik tarafı da güçlüydü. Henüz çocuk yaşta kendisine yapışmaya başlayan tek bir görüntünün içinde kalmayı reddeden Smith için saç sürekli yeniden yazılabilecek bir alan haline geldi. Uzun dread'lerden kazınmış başa uzanan değişimler, onun yıllar boyunca modayla kurduğu deneysel ilişkinin erken işaretleriydi.
Doja Cat'in pembe perukları, mikro kâkülleri ve sıra dışı saç tasarımları zaten yeterince geniş bir görsel repertuvar yaratmıştı. Fakat 2022'de Instagram canlı yayını sırasında saçlarını tamamen kazıtması ve ardından kaşlarını da alması, bu ilişkinin yönünü değiştirdi.
Doja, doğal saçını zaten nadiren açık kullandığını ve çoğunlukla peruk taktığını anlatırken saçsız halinden duyduğu memnuniyeti açıkça dile getirdi. Sonuçta başını kazıtmak onu saçla oynamaktan uzaklaştırmadı; aksine başını ve yüzünü daha da özgür bir tuvale çevirdi. Sonraki yıllardaki kristallerden sürreal makyajlara uzanan güzellik görünümlerinde saçın yokluğu, bazen en güçlü saç tasarımına dönüştü.
Listenin en yeni ve belki de en şiirsel saç hikâyelerinden biri artistik buz patencisi Alysa Liu'ya ait. Liu'nun koyu renk saçlarının arasından yatay biçimde geçen açık renkli şeritler ilk bakışta 2000'lerin "raccoon hair" estetiğinin güncel bir yorumu gibi görünse de arkasındaki fikir çok daha kişisel.
Liu, ağaçların yaşını gösteren halkalardan ilham alarak 2023 civarında saçına ilk "halo"sunu eklediğini ve her yıl yeni bir halka eklemeyi planladığını anlatıyor. Böylece saç uzadıkça renk de aşağı doğru ilerliyor; her şerit geçen başka bir yılın kaydına dönüşüyor. 2026 Kış Olimpiyatları'nda üç halkayla görünen Liu'nun saçları, kısa sürede buz üzerindeki performansı kadar konuşulan imzalarından biri oldu. Saç renginin sürekli yenilenmesi gerektiği fikrini tersine çeviren yaklaşımında asıl güzellik, rengin büyüyüp yer değiştirmesinde saklı.
Miley Cyrus'ın 2012'de saçlarını kestirmesi hem yeni bir saç modeli; hem de Hannah Montana sonrası kimliğinin belki de en görünür dönüm noktasıydı. Uzun saçlarını önce sarıya çevirip ardından Chris McMillan'ın makasıyla yanları kazınmış, platin bir undercut-pixie hibritine dönüştüren Cyrus, birkaç saat içinde yıllardır kendisiyle özdeşleşen genç yıldız görüntüsünden uzaklaştı.
Takip eden Bangerz döneminin moda ve sahne estetiğini de bu kesimden ayrı düşünmek zor. Saç modeli daha sert, daha punk ve daha bağımsız bir Miley görüntüsünün başlangıç işareti gibiydi. 2010'ların celebrity makeover kültüründe yeni bir dönem ilan etmek için albüm kapağına bile ihtiyaç olmadığını gösteren anlardan biri oldu.
Nicki Minaj'ın 2010'ların başındaki saç arşivini tek bir renkle tarif etmek mümkün değil. Pamuk şekeri pembesi, elektrik mavisi, yeşil, sarı, iki tonlu peruklar, metrelerce yükselen tasarımlar... Minaj'ın erken dönem estetiğinde saç neredeyse şarkılarındaki farklı karakterler kadar hızlı değişiyordu.
Uzun süre birlikte çalıştığı Terrence Davidson'ın Minaj için hazırladığı perukların sayısı o kadar fazlaydı ki stilistin evindeki bir oda adeta peruk kütüphanesine dönüşmüştü; büyük etkinlikler için yanlarında 10 ila 15 farklı seçenek taşıdıkları bile oluyordu. Bu, peruğun geçici bir güzellik çözümünün ötesinde Minaj'ın performans dilinin araçlarından biri olduğunu anlatmaya yetiyor. "Harajuku Barbie" dünyasında saçın gerçek görünmesine gerek yoktu; tam tersine yapaylığın çekiciliğini gururla sergilemesi gerekiyordu.
Bütün bu örneklerin ortak noktası saçlarının cesur olması kadar o saçla ne yaptıkları. Grace Jones geometrik bir silüet yarattı, Sia mahremiyetini korumak için bir perde çekti, Nicki Minaj ve Lady Gaga peruğu kostüm tasarımının parçasına dönüştürdü. Miley Cyrus ve Rihanna ise bazen rengin değil makasın en radikal araç olabileceğini gösterdi. Billie Eilish kökleri saklamak yerine vurguladı, Alysa Liu ise saç uzamasını bile tasarımın içine dahil etti.
Belki de bu yüzden popüler kültürün en iyi saç dönüşümleri "Bu renk bana yakışır mı?" sorusuyla başlamıyor. Asıl soru biraz daha büyük: "Bundan sonra nasıl görünmek istiyorum?" Derlediğimiz isimler; doğru anda yapılan bir kesimin, beklenmedik bir rengin ya da gerçek olmak gibi bir iddiası bulunmayan dev bir peruğun, yeni bir karakter yaratmak için yeterli olduğunu kanıtlıyor.