Haftanın İlham Rehberi: 7 - 13 Eylül
9 dakika okunma süresi
"Mermerin klasik heykel tarihiyle taşıdığı güçlü ilişki benim için önemli"
Helenistik ve Rönesans dönemlerinin izlerini eserlerinizde görebiliyoruz. Sizin için nasıl bir kaynağı?
Helenistik ve Rönesans heykeli benim için doğrudan alıntıladığım bir estetikten çok, figürle kurduğum ilişkinin temel kaynaklarından biri. Özellikle bedenin anatomik gerçekliği, ağırlığı, hareketi ve duyguyu yalnızca yüz ifadesiyle değil, bütün formuyla taşıyabilme kapasitesi beni hâlâ çok etkiliyor. Ancak kendi işlerimde bu klasik dili ideal bedeni yeniden üretmek için değil, onu bugünün psikolojik gerilimleriyle karşı karşıya getirmek için kullanıyorum.
Yeni portre serimde bu ilişki daha da belirginleşti. Klasik portre geleneğinden tanıdığımız yüz artık sabit ve bütünlüklü bir kimlik taşımıyor; eller tarafından bastırılıyor, çekiliyor, sıkıştırılıyor ve temas noktalarında biçim değiştiriyor. Tek bir insanın aynı anda birbirine zıt duyguları taşıyabilmesi fikri üzerine çalışıyorum. Anatomik gerçeklik benim için bir başlangıç noktası; form daha sonra bozularak, gerilerek ve dönüştürülerek psikolojik bir alana dönüşüyor. Serinin adını aldığı antinomy'de tam olarak bu eşzamanlı karşıtlık hâliyle ilişkili.
Yeni işlerin bir bölümünü beyaz mermerde üretiyorum. Mermerin klasik heykel tarihiyle taşıdığı güçlü ilişki benim için önemli. Ancak yüzeyi kusursuzlaştırmak ya da formu idealize etmek yerine, gerilimi, deformasyonu ve el müdahalesinin izlerini görünür bırakmayı tercih ediyorum. Dijital modelleme üretim sürecimin önemli bir parçası olsa da nihai form benim için malzemeyle fiziksel karşılaşmada tamamlanıyor.
Kısacası, Helenistik ve Rönesans heykeliyle kurduğum ilişki biçimsel bir nostaljiden çok, geçmişin anatomik ve teknik bilgisini kullanarak figürü bugün yeniden nasıl kurabileceğim sorusuyla ilgili.
Teknoloji, yapay zekâ gibi unsurlar yaratımlarınızı nasıl etkiliyor?
Teknolojiyi üretimimin karşısında duran ayrı bir alan gibi görmüyorum; uzun zamandır heykel yapma biçimimin doğal bir parçası. Zaten teknoloji dediğimiz şey yalnızca bilgisayar ya da yapay zekâ değil. Bronz döküm de, mermeri işlemek için geliştirilmiş araçlar da kendi dönemlerinin teknolojileri. Benim için belirleyici olan aracın kendisi değil, düşünceyi ve formu nereye taşıyabildiği.
Arda Yalkın ile birlikte oluşturduğumuz ha:ar pratiğinde ise dijital teknolojiler daha doğrudan üretimin içine giriyor. Yapay zekânın bugünkü kadar gündelik olmadığı bir dönemde GAN tabanlı sistemler kullanarak fiziklse resim, heykelin yanı sıra AR heykeller ürettik ve sergiledik. O günden bugüne kullandığımız araçlar değişiyor ve gelişiyor; fakat yaklaşımımız aynı kalıyor: teknolojiyi başlı başına bir konu ya da gösteri unsuru olarak değil, başka türlü üretemeyeceğimiz bir düşünceyi veya formu mümkün kıldığı yerde kullanmak.
CI'ın Türkiye'deki önemi üzerine ne söylemek istersiniz?
Türkiye'de kültür ve sanat alanı uzun zamandır ekonomik, toplumsal ve politik koşullardan doğrudan etkileniyor. Böyle bir ortamda sanatçıların, galerilerin, koleksiyonerlerin ve farklı ülkelerden sanat profesyonellerinin düzenli olarak aynı yerde buluşabildiği bir platformun devamlılığını önemli buluyorum.
Bu yılın benim için ayrıca kişisel bir anlamı var. Artık Londra'da yaşıyor ve üretiyorum. Burada ürettiğim yeni işleri, yıllardır temsiliyetimi yürüten JD Malat Gallery ile İstanbul'da ilk kez gösterecek olmak benim için önemli. İstanbul, üretim pratiğimin büyük bölümünün şekillendiği şehir. Başka bir ülkede başladığım yeni dönemin ilk işlerini İstanbul'daki izleyiciyle paylaşmak, bu şehirle kurduğum ilişkinin devam ettiğini hissettirdiği için katılımı benim açımdan ayrıca anlamlı kılıyor.
JD Malat Gallery