TÜRK EL SANATLARI MODERN TASARIMLARDA HAYAT BULDU

İstanbul Moda Akademisi, dünya modasında Türkiye’yi başarıyla temsil eden Dice Kayek ile anlamlı bir projeye imza attı. İstanbul Moda Akademisi’nin beş öğrencisi geleneksel Türk el sanatlarını canlandırmak için Dice Kayek’in kreatif direktörü Ece Ege ile bir araya geldi. Binlerce saat süren çalışmaların sonunda iğne oyası, tel sarma, tel kırma, Beykoz cam üfleme sanatı, Ödemiş ipeği ve sedef kakma gibi Türk el sanatlarının farklı yorumlarından oluşan tasarımlar ortaya çıktı. Geçtiğimiz hafta açılan “İzler” adlı sergide sergilenmeye başlanan Türk El Sanatları Koleksiyonu üzerine Dice Kayek’in kreatif direktörü Ece Ege ve İstanbul Moda Akademisi Direktörü Seda Lafçı ile keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.

Rekabetin oldukça fazla olduğu moda dünyasında markanızla Türkiye’yi başarıyla temsil ediyorsunuz. Dice Kayek’in başarısının sırrı nedir sizce?
Dice Kayek; insanüstü çalışmak, fedakârlık, özveri ve meslek aşkının sonucu şu an olduğu konumdadır.

Dice Kayek koleksiyonlarında işlemeler önemli bir yere sahip. El işlemelerine olan tutkunuz ne zaman başladı?
İlk Dice Kayek koleksiyonundan itibaren her koleksiyonumuzda o zamanın yeniliklerine göre işlemeler yer aldı. İşlemenin hiç moda olmadığı zamanlarda bile biz bütün kıyafetlerimize işleme yapıyorduk.

İstanbul Moda Akademisi ile çok anlamlı bir proje için bir araya geldiniz. Bu işbirliğini sizden dinleyebilir miyiz?
Bu projenin gelişmesinde Dice Kayek “Istanbul Contrast” sergilerinin son derece etkisi oldu. Unutulmaya yüz tutmuş, Türkiye’nin önemli bir mirası olan Türk el sanatlarını yeniden canlandırmayı ve aktif halde uygulamayı amaçladık.
IMA’da okuyan lisans ve lisansüstü öğrencilerden oluşan 5 kişilik bir grup oluşturduk. Bu 5 öğrenci Türkiye’nin 5 değişik yöresinin geleneksel el sanatlarını işlemek üzere ARGE çalışmalarına başladılar. Daha sonra tasarımlar ortaya çıkarıldı. El sanatlarının tasarımlara uygulanması iki aşamada gerçekleştirildi. Öncelikle mimari mirasımız olan önemli yapılardan elbiselerin formları oluşturuldu. Daha sonra bu formlara uygun el sanatları çağdaş bir yorumla elbiselerin üzerlerine işlendi. Bu özel projede çalışmış öğrencilerin işleri 30 Nisan’da IMA Binası’nda özel bir senografi ile gerçekleştirilen etkinlikte sergilenmeye başlandı.

Öğrencilerle nasıl bir çalışma süreci geçirdiniz?
Proje başlamadan önce Istanbul Contrast Koleksiyonu’nun gerçekleşme sürecini öğrencilerle paylaştık. Daha sonra bir mimariye bakıldığında beynimizin algıladığı şekli nasıl çağdaş bir şekilde tasarıma aktarabileceklerini açıkladık. Bu konsepti hayata geçirebilmek için nasıl materyaller kullanılır onu paylaştık. Daha sonra öğrenciler tasarımlarını Istanbul Contrast Koleksiyonu’nun adeta bir devamı şeklinde gerçekleştirdiler. Bunlar arasından üç adet final tasarım seçildi. Bu tasarımlara uygun kumaşlar ve üzerlerine işlenecek Türk el sanatlarının hangileri olabileceği belirlendi. Daha sonra ARGE çalışması başladı ve ondan sonraki süreçlerde de bu tasarımlar hayata geçirildi. Bütün tasarımlar binlerce saate aşkın sürede ortaya çıkarıldı.

Türk el sanatlarını yeniden canlandırmayı hedefleyen koleksiyonda yer alan tasarımlardan bahsedebilir misiniz?
15 parçanın her biri iğne oyası, tel sarma, tel kırma, Beykoz cam üfleme sanatı, Ödemiş ipeği ve sedef kakma gibi Türk el sanatlarının farklı yorumlarından oluşuyor.

Koleksiyonda öne çıkan parçalar hangileri size göre?
15 parça da öndeydi, hepsi için teknik bilgi gerekliliğinin yani sıra ciddi bir emek sarf edildi. Her parça için binlerce saat süren bir çalışma gerçekleştirildi.

Son dönemde yabancı birçok modacı da el işçiliğiyle öne çıkan tasarımlara yer veriyor koleksiyonlarında. Diğer taraftan modern teknikleri tercih edenlerin sayısı da bir hayli fazla. Siz el işçiliğinin tehlikede olduğunu düşünüyor musunuz?
Şu anda dünyada büyük bir trend var. O da gerçek lüks diye addedilen, kişiye özel yapılan, zaman ve emek  harcanmış tasarımlar. Global pazarlarda dev lüks markaların artık çok fazla dağıtıldığı ve yayıldığı bu devirde sıkılan tüketici, el emeği, göz nuru diye tabir edebileceğimiz ürünlere yöneldi. O sebeple sorunuzun aksine bu tip işçiliğin gelecekte büyük bir talep oluşturacağına inanıyoruz.

Yeni projeler var mı ufukta?
Elbette yeni projelerimiz var, fakat sürprizi bozmamak adına şu an için bir şey söylemiyoruz.